Sığacık Körfezi

Sığacık Körfezi, Türkiye’nin batısında, Ege Denizi’nin doğu kesiminde, İzmir ili Seferihisar ilçesi sınırları içerisinde yer alan bir kıyı ve deniz alanıdır. Körfez, Karaburun Yarımadası’nın güneydoğusunda konumlanmakta olup Seferihisar yerleşimi ile Doğanbey Burnu arasında uzanır. Coğrafi konumu, jeolojik yapısı, oşinografik özellikleri, biyolojik çeşitliliği ve insan faaliyetleri bakımından çok yönlü bilimsel araştırmalara konu olmuştur.

Sığacık Körfezi, Ege Denizi’nin doğu kıyılarında, Seferihisar ilçesine bağlı Sığacık yerleşimi açıklarında yer alır. Körfez, kıyıdan açığa doğru derinleşen batimetrik bir yapıya sahiptir. Kıyıya yakın kesimlerde çakıl ve kum ağırlıklı çökel birimler görülürken, daha derin alanlarda siltli kum ve kumlu silt türü çökel birimlerin yaygınlaştığı belirlenmiştir. Bu çökel dağılımı, kıyıdan açığa doğru tane boyutunun küçülmesiyle karakterizedir.

Sığacık Körfezi ve yakın çevresi, Batı Anadolu’nun aktif tektonik kuşaklarından biri içerisinde yer alır. Bölge, doğrultu atımlı fay sistemleriyle karakterizedir. 2005 yılında meydana gelen Sığacık Körfezi depremleri, körfezin ve çevresinin yüksek sismik aktiviteye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan mekânsal analizler, depremlerin özellikle Gülbahçe ve Urla fay zonları boyunca yoğunlaştığını göstermektedir.^【1】Bu faylanma sistemi, bölgenin jeodinamik evriminde belirleyici bir rol oynamaktadır.

Sığacık Körfezi’nde gerçekleştirilen oşinografik çalışmalar, yüzey ve dip suyu sıcaklıklarının mevsimsel değişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Kasım 2016'da yapılan araştırmalarda yüzey sularının sıcaklığı dip sıcaklıklarına göre daha sıcak olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte yüzey ve dip su arasındaki sıcaklık farkı 0,35°C yüzey sıcaklık değerleri yaklaşık ilk 5m derinlikte daha keskin değişimin gösterilmektedir.^【2】 Su kolonunda sıcaklık, tuzluluk, iletkenlik ve yoğunluk değişimleri CTD ölçümleri ile incelenmiştir. Termoklin tabakasının yaklaşık 20 °C civarında başladığı ve 15–17 °C aralığında dengelendiği saptanmıştır.^【3】

Körfezdeki deniz suyunun kimyasal bileşimi üzerine yapılan analizlerde, kalsiyum, magnezyum, sodyum, klorür, sülfat ve bikarbonat gibi başlıca iyonların dağılımı incelenmiştir. Dip suların kimyasal özelliklerinin genel olarak yüzey sularıyla benzer olduğu, ancak bazı istasyonlarda deniz içi hidrotermal kaynakların etkisiyle sıcaklık ve kimyasal bileşimde farklılıklar oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca çözünmüş oksijen, besin tuzları ve klorofil-a gibi parametreler de su kalitesi değerlendirmelerinde kullanılmıştır.

Sığacık Körfezi ve Doğanbey Burnu çevresinde deniz içi hidrotermal kaynakların varlığı tespit edilmiştir. Bu kaynakların, özellikle Doğanbey Burnu yakınlarında dip suyu sıcaklıklarını artırdığı ve yerel ölçekte fiziksel ve kimyasal değişimlere yol açtığı belirlenmiştir. Deniz tabanında farklı noktalarda sıcak su çıkışları gözlemlenmiş, bazı alanlarda dip çökellerinin sıcaklıklarının belirgin biçimde yükseldiği rapor edilmiştir.

^{Sığacık Körfezi Temizleme Faaliyetli (}Seferihisar Belediyesi⁾

Sığacık Körfezi, Ege Denizi'nin biyolojik çeşitliliği ve canlı popülasyonu açısından stratejik öneme sahip deniz alanlarından biridir. Körfez ekosisteminde yürütülen hidrobiyolojik araştırmalar; alanın çeşitli balık ve omurgasız türleri için uygun bir habitat oluşturduğunu göstermektedir.^【4】 Özellikle üst trofik düzeylerde yer alan bazı kıkırdaklı balık (köpekbalığı) türlerinin boy-ağırlık ilişkileri, büyüme parametreleri ve beslenme ekolojisi üzerine yapılan incelemeler, körfezin farklı trofik seviyelere sahip canlı gruplarını desteklediğini ortaya koymaktadır. Yapılan mide içeriği ve beslenme rejimi analizlerine göre, bölgedeki türlerin trofik etkileşimlerinde kabuklular (Crustacea), kemikli balıklar (Teleostei) ve kafadanbacaklılar (Cephalopoda) temel besin öğelerini oluşturmaktadır.^【5】

Sığacık Körfezi, su ürünleri yetiştiriciliği, balıkçılık ve kıyı kullanımları açısından yoğun insan faaliyetlerine sahiptir. Körfezde bulunan orkinos ağ kafes işletmeleri çevresinde yapılan çalışmalar, akıntı rejimi ve çevresel parametrelerin zamansal değişimini incelemiştir. Fiziko-kimyasal değişkenlerin kafes ve referans istasyonlarında büyük ölçüde benzerlik gösterdiği, su kalitesi parametrelerinin genel olarak doğal sınırlar içerisinde kaldığı belirlenmiştir.^【6】

Sığacık Körfezi, doğal, jeolojik ve biyolojik özellikleri nedeniyle korunması gereken alanlar arasında değerlendirilmektedir. Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları tarafından körfezin ekosistem bütünlüğünün korunmasına yönelik farkındalık çalışmaları yürütülmektedir. Bu çalışmalar, körfezin doğal özelliklerinin sürdürülebilir biçimde yönetilmesini ve gelecek kuşaklara aktarılmasını amaçlamaktadır.