Siirt Varak Keek Tatlısı, özel amaçlı buğday unu, tuz ve su ile hazırlanan hamurun yufka hâlinde açılıp küçük kareler şeklinde kesilerek kurutulması, ardından üzüm pekmezi esaslı şerbet içinde pişirilmesi ve cevizle servis edilmesiyle üretilen geleneksel bir tatlıdır. Ürün, Siirt ilinin mutfak kültürüyle özdeşleşmiş olup coğrafi işaret kapsamında mahreç işareti olarak tescillenmiştir.

Coğrafi İşaret ve Hukuki Durum

Siirt Varak Keek Tatlısı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında mahreç işareti olarak korunmaktadır. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilen ürünün coğrafi sınırı Siirt ili ile sınırlıdır. Tescil kapsamında ürünün adı ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılmaktadır^【1】 .

Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Tatlı, hamurun yaklaşık 4 × 4 cm boyutlarında kareler hâlinde kesilmesi ve kurutulmasının ardından üzüm pekmezi, su ve tereyağı ile hazırlanan şerbet içinde pişirilmesiyle hazırlanır. Servis aşamasında üzerine çekilmiş ceviz eklenir. Ürünün ayırt edici özelliği, tatlandırıcı olarak rafine şeker yerine üzüm pekmezi kullanılması ve hamurun kurutularak pişirilmesidir.

Tarihsel ve Kültürel Bağlam

Siirt ili, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir coğrafya olup bu durum mutfak kültürüne de yansımıştır. Bölgedeki üzüm yetiştiriciliğinin yaygın olması, tatlılarda üzüm pekmezi kullanımını öne çıkarmıştır. Siirt Varak Keek Tatlısı, bu yerel üretim geleneğinin bir ürünü olarak Siirt mutfağında uzun süredir yer almaktadır.

Üretim Metodu

Hamurun Hazırlanması

Hamur, özel amaçlı buğday unu, tuz ve suyun yoğrulmasıyla elde edilir. Dinlendirilen hamur yaklaşık yarım santimetre kalınlığında açılır ve kareler hâlinde kesilerek kurutulur.

Şerbetin Hazırlanması ve Pişirme

Şerbet, üzüm pekmezi, su ve tereyağının kaynatılmasıyla hazırlanır. Kurutulmuş hamur parçaları şerbete eklenerek kısık ateşte pişirilir.

Sunum ve Muhafaza

Pişirilen tatlı, şerbetiyle birlikte servis edilir ve üzerine ceviz serpilir. Ürün, uygun koşullarda 20–22 °C sıcaklıkta belirli bir süre muhafaza edilebilmektedir.

Coğrafi Sınır ile Ürün Arasındaki Bağ

Siirt Varak Keek Tatlısının tüm üretim, işleme ve hazırlık aşamaları Siirt ili sınırları içerisinde gerçekleştirilmektedir. Ürünün ünü ve ayırt edici özellikleri, coğrafi sınırla doğrudan ilişkilidir.

Denetim

Ürünün denetimi, Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda oluşturulan denetim mercii tarafından yürütülmektedir. Denetimler, üretimde kullanılan bileşenler, üretim yöntemine uygunluk ve coğrafi işaret ibaresinin doğru kullanımı gibi kriterler üzerinden yapılmaktadır.