Siyanür

Köken

“Siyanür” kelimesi, Fransızca cyanure sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Bu terim, “Prusya mavisi rengini veren siyanhidrik asidin esteri” anlamıyla kimya alanında kullanılmış olup ilk kez 1815 yılında Fransız kimyacı Joseph Louis Gay-Lussac tarafından kaydedilmiştir. Fransızca sözcük, kökenini Eski Yunanca kýanos (κύανος) kelimesinden alır; bu kelime “lapis lazuli” olarak bilinen lacivert renkli taş ve onun rengini ifade eder. Daha da eskiye gidildiğinde, bu Yunanca sözcüğün Hititçe kuuanna (bir süs taşı ya da muhtemelen bakırla ilişkili bir mineral) kelimesiyle bağlantılı olabileceği ileri sürülür; ancak bu etimolojik ilişki kesinlik taşımamaktadır.

Kullanım Alanları

• Toksikoloji: Maddenin biyolojik sistemler üzerindeki ağır zehirleyici etkilerini ve ölümcül dozlarını tanımlamak için kullanılır.
• Kimya: Hidrosiyanik asit türevleri olan ester ve tuzların yapısal özelliklerini belirtmek amacıyla kullanılır.
• Endüstri: Metal kaplama, maden saflaştırma veya sentetik tekstil üretimi gibi sanayi kollarındaki ham madde kullanımını nitelemek için kullanılır.
• Ekoloji: Çevresel kirlilik raporlarında, atık suların ihtiva ettiği zehirli kimyasal yükü ifade etmek amacıyla kullanılır.