Tekin

Alıntıla

Bir mekânın fiziksel olarak boş olması, içinde yaşayan veya bulunan herhangi bir insanın bulunmaması durumu."Fırtına bastırınca sokaklar iyice boşaldı;az önce kalabalık olan meydan şimdi tamamen tekin bir hale bürünmüştü."

Sıfat

Bir kimsenin veya bir yerin emniyet telkin etmesi; kendisinden kötülük, hile veya zarar gelmeyeceğine dair duyulan tam itimat hali."Onunla ilk tanıştığımda dürüst bakışlarından pek de tekin biri olduğu izlenimini edinmiştim;nitekim beni hiç yanıltmadı."

Sıfat

Halk inanışına göre uğurlu kabul edilen; içinde ürkütücü, doğaüstü veya şer güçlerin barınmadığına inanılan kişi ya da yer."Eskiler, metruk yapıların akşam ezanından sonra tekin olmayacağını, orada görünmez varlıkların hüküm sürdüğünü söylerlerdi."

Sıfat

Eski Türk gelenek ve hukukunda, babanın vefatından sonra aile ocağını tüttürmekle görevli olan ve taşınmaz malların yasal varisi sayılan en küçük erkek çocuk."Tarih kitaplarında okuduğumuza göre, eski Türk boylarında ocağın bekçisi sayılan tekin, babasının mirasını devralan en küçük oğuldu."

İsim

Kökeni itibarıyla "tek" olmaya, münferit ve biricik kalmaya dayanan; araç ekiyle kalıplaşarak "kendi başına olan" niteliğini taşıyan durum."Dilin derinliklerine indiğimizde bu kavramının, kalabalıkların aksine tekin (tek başına) olma halinden türediğini görebiliriz."

İsim

İşaret Dili

Köken
Türkiye Türkçesinde “tek” (yalnız, bir başına) sözcüğüne getirilen +(I)n ekinin kalıplaşmasıyla türemiştir. Kökeninde “tek başına olan, yalnız bulunan” anlamı yer almakta olup, bu çerçevede başlangıçta “tenha, ıssız” mekânları niteleyen bir kullanım alanına sahiptir. Zamanla halk inanışlarının etkisiyle anlam genişlemesine uğrayarak, “cin, peri vb. doğaüstü varlıklarla ilişkisi bulunmayan, bu nedenle uğurlu ve güvenli sayılan yer veya kimse” anlamı öne çıkmıştır. 
Kullanım Alanları 
Günlük ve Mecazi Kullanım: Genellikle olumsuz hali olan "tekin değil" şeklinde karşımıza çıkar. Güvenilir olan, içinde kötü ruhlar veya tehlike barındırmayan yerleri veya kişileri tanımlamak için kullanılır.
Mitolojik ve Halk İnanışları: Eski Türk inanışlarında "içinde uğursuzluk veya kötü varlıklar bulunmayan", "boş olmayan" anlamlarında kullanılır. Uğurlu ve güvenli kabul edilen mekanları betimler.
​Özel İsim: Türkçede erkek çocuklarına verilen, "biricik, tek, uğurlu" anlamlarını taşıyan yaygın bir özel isimdir.
​Eski Türkçe ve Tarihî Metinler: "Tek, eşsiz, bir tane" anlamında, özellikle asilzadeler veya şehzadeler için bir unvan veya sıfat olarak kullanıldığı görülür.

Kaynakça

"Tekin". Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 14 Mart 2026. https://lugatim.com/s/TEKİN

"Tekin". Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 14 Mart 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/tekin

"Tekin". Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi: 14 Mart 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=tekin

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

YazarEda TEKİN13 Mart 2026 22:12

Etiketler

#Tekin #sözlük

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Tekin" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle