Tiridine Bandım (Türkü)

Tiridine Bandım, Anadolu halk müziği repertuvarında yer alan, sözleri ve ezgisi bakımından Kastamonu ve çevresiyle ilişkilendirilen anonim bir halk türküsüdür. Türkü, sözlü kültür ortamında oluşmuş ve yöresel yaşam pratikleri ile toplumsal ilişkileri konu edinen anlatı unsurlarını bünyesinde barındırmaktadır. Günlük hayata ait söylem kalıpları, yerel dil özellikleri ve anlatı yapısı, türkünün oluştuğu kültürel çevreye ait özellikleri göstermektedir.

Türkünün Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Arka Planı

''Tiridine Bandım'' türküsünün ortaya çıkışı, Kastamonu ve özellikle Tosya çevresinde anlatılagelen halk hikâyelerine dayandırılmakta, türkünün sözlü kültür ortamında şekillenerek kuşaktan kuşağa aktarıldığı belirtilmektedir. ^【1】Anlatılara göre türkü, yörede yaşandığı aktarılan bir olaydan ya da bu olaya dayanan halk anlatısından beslenmiş, zaman içerisinde farklı varyantlar kazanmıştır. Bu varyantlaşma süreci, türkünün Anadolu’nun farklı bölgelerinde farklı söz ve icra biçimleriyle söylenmesine yol açmıştır.

Hikâyesi ve Anlatı Geleneği

Türkünün hikâyesi, sözlü aktarım yoluyla dolaşıma giren anlatılar çerçevesinde şekillenmektedir. Anlatılarda, gündelik yaşam bağlamında gelişen bir olayın, “tiridine bandım” ifadesi etrafında kurgulandığı görülmektedir. ^【2】 Hikâye, bireyler arası ilişkiler, sosyal konumlar ve toplumsal beklentiler gibi unsurları konu edinmektedir. Sözlü kültür ortamında aktarılması, anlatının yöreden yöreye farklılaşmasına neden olmuş ve bu durum çeşitli anlatım varyantlarının ortaya çıkmasını sağlamıştır.  

Sözleri ve Tematik Özellikleri

''Tiridine Bandım'' türküsünün sözleri, halk edebiyatında yaygın olarak kullanılan sade ve doğrudan anlatım diline sahiptir. Günlük konuşma kalıpları ve yöresel ifadeler söz yapısında belirgin biçimde yer almaktadır. Türküde toplumsal ilişkiler, bireysel tutumlar ve gündelik yaşam pratikleri tematik unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Tekrar eden dizeler ve ritmik yapı, sözlü aktarımı kolaylaştıran bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

Ezgisel Yapı ve İcra Özellikleri

Türkünün ezgisel yapısı, Anadolu halk müziğinde yaygın olarak görülen melodik özellikler taşımaktadır. Melodi, söz yapısıyla uyumlu bir biçimde kurgulanmış olup icra sırasında yöresel müzik anlayışına özgü usul ve makam özellikleri görülmektedir. ''Tiridine Bandım'' türküsü, bireysel icraların yanı sıra toplu söyleyişlerde de yer almakta ve bu yönüyle farklı icra ortamlarında kullanılmaktadır.