Toprağın Çocukları (Film)

Toprağın Çocukları, 14 Eylül 2012 tarihinde vizyona giren, yönetmenliğini Ali Adnan Özgür’ün üstlendiği, senaryosu Dilşah Özdinç tarafından yazılan dramatik türde bir Türk filmidir. Yapımcılığını Erkan Can, Tamer Çiçek ve Tolga Karaçelik’in üstlendiği film, Köy Enstitüleri’nin tarihsel bağlamını ve bu kurumlar üzerinden şekillenen sosyal, kültürel ve politik dönüşümleri ele almaktadır.

Toprağın Çocukları Film Fragmanı (Youtube/Box Office Türkiye)

Konusu

Film, Türkiye'de 1940’lı yıllarda faaliyet gösteren Köy Enstitüleri’nin son dönemlerine odaklanmaktadır. Hikâye çingene kampına düzenlenen bir saldırıdan kaçarak kurtulan Karika isimli bir kız çocuğunun, enstitü öğrencisi Cevher tarafından kurtarılmasıyla başlar. Cevher, İsmail Hakkı’nın desteğiyle Karika’ya enstitüde barınacak bir yer sağlar. Ancak Karika’nın enstitüye kabul edilmesi, çevredeki köy halkının tepkisini çeker ve kurum üzerinde baskı oluşturur.

Bölgedeki askeri otoriteyi temsil eden Komutan Necip, enstitüye uzun süredir karşı olan bir figürdür. Bu olayları fırsat bilerek bir baskın düzenler ve okulun müdürü Kemal Öğretmen’i gözaltına alır. Bu süreçte okul öğrencileri, açılması planlanan amfi tiyatronun çalışmaları ile meşgulken müdürlerinin tutuklandığı haberiyle sarsılırlar.

Film, savaş sonrası Türkiye'de çok partili rejime geçiş, İsmail Hakkı Tonguç’un görevden alınması ve Hasan Âli Yücel’in istifası gibi tarihsel gelişmeler çerçevesinde Köy Enstitüleri’nin kapanış sürecini arka planda işlemektedir. Çingenelik, toplumsal dışlanma, çocuk evliliği gibi sosyal temalar da karakterler üzerinden anlatılmaktadır. Karakterlerden Aybike on üç yaşında evlendirilmiş bir Tatar kızıdır ve sorumluluğunu üstlendiği Kerim ile kurduğu özel bağ, enstitü süreciyle daha da derinleşir.

Temalar ve Arka Plan

Film, Türkiye Cumhuriyeti’nin erken döneminde eğitim politikalarının bir parçası olarak kurulan Köy Enstitüleri’nin kırsal kalkınmaya ve toplumsal dönüşüme katkı sağlamak amacıyla nasıl kurgulandığını ve hangi engellerle karşılaştığını tarihsel bir çerçevede ele alır. Dönemin politik atmosferi, II. Dünya Savaşı’nın etkileri ve yükselen ideolojik gerilimler (örneğin Turancı hareketler ve komünizm suçlamaları), enstitülerin bağımsız yapısını hedef haline getirmiştir.

Filmde yer alan İsmail Hakkı Tonguç karakteri dönemin İlköğretim Genel Müdürü olarak sistemin fikirsel arka planını temsil ederken, Kemal Öğretmen ise yerel düzeyde bu ideali uygulamaya çalışan figür olarak öne çıkar.

Oyuncu Kadrosu

• Erkan Can – Kemal Öğretmen
• Ufuk Bayraktar – Cevher (Öğrenci)
• Türkü Turan – Aybike (Öğrenci)
• Müge Boz – Karika (Çingene Kızı)
• Bahtiyar Engin – İsmail Hakkı Tonguç (İlköğretim Genel Müdürü)
• Suzan Kardeş – Melek (Karika’nın Babaannesi)
• Şebnem Sönmez – Nazife (Hizmetli)
• Menderes Samancılar – Hanro (Karika’nın Babası)
• Serdal Genç – Sündüz (Köy Ağa)
• Bertan Dirikolu – Necip (Çavuş)
• Haluk Cömert – Ahmet (Usta)

Teknik ve Yapım Bilgileri

• Yönetmen: Ali Adnan Özgür
• Senaryo: Dilşah Özdinç
• Yapımcılar: Erkan Can, Tamer Çiçek, Tolga Karaçelik
• Süre: 1 saat 20 dakika
• Tür: Dram, Tarih
• Vizyon Tarihi: 14 Eylül 2012

Gişe Verileri

Film, ilk hafta sonunda 8.398 seyirci tarafından izlenmiş ve ₺93.589 hasılat elde etmiştir. 12 haftalık toplam gösterim süresince 57.905 seyirciye ulaşmış ve ₺532.123 hasılat elde etmiştir (Box Office Türkiye).^【1】 

Ödüller ve Adaylıklar

Toprağın Çocukları, 2012 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde iki dalda aday gösterilmiştir.

• En İyi Görüntü Yönetmeni: Yusuf Aslanyürek
• En İyi Film: Ali Adnan Özgür

Dil ve Anlatım

Film tarihsel ve eğitsel bağlamda dönemin Türkiye’sini dramatik unsurlarla yansıtırken, bireylerin yaşadığı sosyal ayrımcılığı, ideolojik baskıları ve eğitim mücadelesini merkeze almaktadır. Köy Enstitüleri’nin işlevi, karşılaştıkları toplumsal direnç ve tarihsel süreci kronolojik bir anlatım içinde sunulmuştur.