Vietnam’ın Nguyễn Hanedanı’nın en uzun süre hüküm süren imparatoru olan Tu Duc (1829-1883), 1847'den 1883'e kadar tahtta kalmıştır. Tu Duc dönemi; iç isyanlar, idari reformlar, feodal yapı içindeki çatışmalar ve Fransız sömürgeciliğinin yükselişi gibi büyük zorluklarla geçmiştir. Geleneksel Konfüçyüsçü yönetim anlayışını benimsemiş olmasına rağmen, Batı’nın yayılmacı politikalarına karşı koyamaması, onun, bir kısım tarihçi tarafından zayıf bir yönetici olarak anılmasına neden olmuştur.

Tu Duc, Nguyễn Phúc Hồng Nhậm adıyla doğdu ve Thieu Tri’nin ikinci oğluydu. Babasının 1847’de ölmesi üzerine büyük olan kardeşi Hồng Bảo'nun tahta çıkması beklenirken, onun yerine kendisinin seçilmesi hanedan içinde huzursuzluk yaratmış, saray içinde derin ayrılıklara ve entrikalara yol açmıştır.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tu Duc’un tahta çıkışı, saltanatının başlarında büyük bir iç krizle başlamış, Hồng Bảo ve destekçileri, Tu Duc’u devirerek hak ettiklerini düşündükleri tahtı almak için komplo kurmuşlardır. Ancak, bu girişim başarısız olmuş ve Tu Duc, kardeşi Hồng Bảo’yu hapse attırarak isyanı bastırmıştır. Hồng Bảo’nun ölümü ise hala tartışmalıdır; bazı kaynaklar onun hapiste intihar ettiğini, bazıları ise Tu Duc tarafından gizlice öldürtüldüğünü iddia etmektedir.

Tu Duc, Konfüçyüsçü değerleri koruma konusunda katı bir tutum sergileyen bir imparatordu. Eğitime ve bürokrasiye büyük önem vermiş, özellikle de devlet sınavlarını yaygınlaştırarak Nghe An ve Ha Tinh bölgelerinden daha fazla bilim insanı yetişmesini sağlamıştır. Ancak, idari reformlar konusundaki isteksizliği, Vietnam’ın modernleşme sürecinde geride kalmasına neden olmuştur.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tu Duc’un yönetiminde, özellikle köylüler ve taşra elitleri arasındaki memnuniyetsizlik giderek artmış, Yüksek vergiler, zorunlu işçilik (corvée) ve bürokrasideki yolsuzluklar, halkın yönetime karşı büyük protestolarda bulunmalarına ve ayaklanmalar çıkarmalarına sebep olmuştur. Hükümetinin iç sorunlarla başa çıkmakta zorlanması, ülkeyi zayıf bir merkezi yönetimle baş başa bırakmıştır.

Tu Duc, saltanatı boyunca Hristiyan misyonerlere ve yerli Katoliklere karşı sert politikalar uygulamıştır. Nguyễn Hanedanı, geleneksel Konfüçyüsçü düzeni tehdit eden unsurlar olarak gördüğü Hristiyan misyonerleri ve yerli Katolikleri hedef almıştır.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

• 1848’de çıkarılan bir ferman, yabancı misyonerler için ölüm cezasını öngörüyor, Vietnamlı Hristiyanlar için ise sürgün veya hapis cezası belirliyordu.

• 1851’de bu ölüm cezası, Vietnamlı din adamlarını da kapsayacak şekilde genişletildi.

• 1852’de kuzeyde iki Fransız misyonerin başı kesildi, aynı dönemde Vietnamlı rahiplerin infazı da yeniden başladı.

• 1857’de yeni bir Hristiyan karşıtı ferman yayımlandı ve ardından bir İspanyol misyonerler idam edildi.

• 1851 ve 1855 yıllarında Tu Duc’un yayınladığı kararnameyle, yabancı misyonerlerin ayağına taş bağlanarak denize atılması, inancından vazgeçmeyen yerel rahiplerin yüzlerine işaretler kazınması ve daha sonra sürgüne gönderilmeleri gibi sert cezalar yürürlüğe kondu.

Bu baskılar, Fransızların Vietnam’a askeri müdahalesi için önemli bir gerekçe haline geldi ve nihayetinde Fransa’nın Vietnam’ı işgal etmesine zemin hazırladı.

Tu Duc’un en büyük dış politika sorunu, Fransız sömürgeciliğinin Vietnam’a adım atmasıydı. 1858’de Fransa, Vietnam’ın Da Nang Limanı’na saldırdı. Bu saldırı, İspanya’nın da desteğiyle gerçekleştirildi. Bu noktada Fransa’nın asıl hedefinin, Vietnam’daki Hristiyan misyonerleri koruma bahanesiyle toprak elde etmek olduğu anlaşılmaktadır.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tu Duc, başlangıçta Fransızlara karşı sert bir direniş gösterse de, ordusunun zayıflığı ve silah gücünün yetersizliği nedeniyle geri adım atmak zorunda kalmıştır. 1862 Saigon Antlaşması, Vietnam’ın Cochinchina olarak bilinen güney bölgelerini Fransa’ya bırakmasını zorunlu kılmış, bu durum, halk arasında büyük bir hoşnutsuzluğa neden olarak sarayda Tu Duc’a yönelik hoşnutsuzluğu artırmıştır.

Fransızların güneydeki varlığının genişlemesi, Vietnam’ın kuzeyinde ve iç bölgelerinde isyan hareketlerini tetiklemiştir. Özellikle Cao Ba Quat liderliğindeki 1854-1855 isyan, imparatora karşı büyük bir tehdit oluşturmuştur. Aynı zamanda, Fransa ile yapılan anlaşmalara karşı çıkan Konfüçyüsçü alimler ve sadık memurlar da hükümetin meşruiyetini sorgulamaya başlamıştır.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tu Duc’un otoriter yönetim anlayışı, bu isyanları kontrol altına almakta başarısız olmuştur. Otoritesini koruyabilmek için bazı eski sadık yöneticileri ya idam ettirmiş ya da sürgüne yollamıştır. Ancak, bu tür cezalandırmalar halk desteğini daha da zayıflatmıştır.

Vietnam üzerindeki Fransız etkisi, 1873’te Hanoi’ye yapılan saldırıyla daha da artmıştır. Bu dönemde Tu Duc, Fransa’nın Kuzey Vietnam’ı ele geçirmesini önlemek için diplomatik yollarla bir çözüm aramaya çalışmış ancak, 1884'te Patenôtre Antlaşması imzalanınca Vietnam resmen bir Fransız protektorası haline geldi.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tu Duc, Fransa’nın ülkesini tamamen kontrol altına almasını önleyemediği için büyük eleştirilere maruz kalmış, İmparator olarak gücü giderek sembolik hale gelmiş ve nihayet Vietnam’ın bağımsızlığı fiilen sona ermiştir.

Tu Duc’un saltanatı boyunca ciddi sağlık sorunları vardı. Özellikle verem ve cinsel rahatsızlıklar nedeniyle çocuk sahibi olamamış, bu durum, hanedan içinde büyük bir veliaht krizi yaratmıştır. Ölümünden önce üç yeğenini evlat edinmiş, ancak bunların hiçbiri uzun süre tahtta kalamamıştır. 1883'te ölmesinin ardından, Nguyen Hanedanı hızla güç kaybetmiş ve Vietnam tamamen Fransız kontrolüne geçmiştir.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tu Duc’un en büyük fiziksel mirası, Hue’deki anıt mezarıdır. Bu mezar görkemli bir kompleks şeklinde inşa edilmiştir ve Vietnam’daki en zarif imparator mezarlarından biri olarak kabul edilir. Ancak, mezarın

yapımında işçilerin zorla çalıştırıldığı ve bu nedenle mezarın lanetli olduğuna dair rivayetlerin halk arasında yayıldığı da bilinmektedir.

^{Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.}

Tarihçiler, Tu Duc’un mirasını tartışmalı bir şekilde değerlendirirler. Bir yanda, onun sanata ve edebiyata verdiği destek, geleneksel Vietnam kültürünü koruma çabaları olumlu olarak görülür. Öte yandan, modernleşme ve askeri reformları ihmal etmesinin, Vietnam’ın Fransa karşısında güçsüz kalmasına neden olduğu iddia edilir.

Tu Duc, Vietnam’ın son bağımsız imparatorlarından biri olarak tarihe geçmiştir. Onun Fransa karşısında diplomatik mücadelesi, birçok Vietnamlı için trajik bir başarısızlık olarak görülmüştür. Ancak, hükümdarlığı sırasında Vietnam kültürünün ve edebiyatının gelişmesine katkı sağladığı da tarihi kayıtlarda açıkça görülmektedir.