UKOME

Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), Türkiye'de büyükşehir belediyeleri bünyesinde faaliyet gösteren ve şehir içi ulaşım planlaması ile düzenlenmesinden sorumlu olan karar organıdır. UKOME'nin kuruluş ve işleyiş esasları, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili mevzuatla belirlenmiştir.

Görev ve Yetkiler

Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), şehir içi ulaşım hizmetlerinin planlanması, düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumlu bir karar organıdır. Yetki alanı şehir içi kara, deniz, raylı ve gerektiğinde hava ulaşımını kapsar. UKOME, toplu taşıma araçlarının güzergâhlarını, durak yerlerini ve çalışma saatlerini belirler. Otobüs, minibüs, taksi, dolmuş, metro ve deniz ulaşımı gibi tüm toplu taşıma sistemlerinin hat planlamaları ve işletme düzenlemeleri UKOME tarafından yürütülür. Deniz ulaşımı için iskele yerleşimleri ve sefer saatleri, raylı sistemler için hat ve istasyon düzenlemeleri UKOME'nin yetki alanında yer alır. Ayrıca şehir içi hava taşımacılığına ilişkin geçici veya sürekli düzenlemeler de gerektiğinde UKOME tarafından yapılır.

Toplu taşıma hatlarında yapılacak güzergâh değişiklikleri, yeni hatların açılması ya da mevcut hatların iptali UKOME kararına bağlıdır. Araçların hizmet vereceği saatler belirlenirken yolcu yoğunluğu, trafik koşulları ve yerel ihtiyaçlar dikkate alınır.

UKOME, şehir içi trafik akışını düzenlemek amacıyla tek yön uygulamaları, dönüş yasakları, hız sınırları ve park yasakları gibi trafik düzenlemeleri yapar. Yol kapatma, şerit daraltma, kavşak ve sinyalizasyon değişiklikleri gibi uygulamalara karar verir. Trafik ışıkları ve işaret levhalarının yerleşimi de UKOME'nin yetki alanına girer.

Toplu taşıma araçlarında uygulanacak ücret tarifeleri UKOME tarafından belirlenir. Ücret tarifeleri; tam, öğrenci, öğretmen ve diğer indirimli bilet türlerini kapsar. Ayrıca farklı ulaşım türleri arasında yapılacak aktarma ve ücret entegrasyonu UKOME'nin kararına bağlıdır.

UKOME, yeni ulaşım projelerini değerlendirir ve karara bağlar. Yol, köprü, tünel, alt-üst geçit ve kavşak projeleri ile raylı sistem hatlarının genişletilmesi gibi şehir içi ulaşımı doğrudan etkileyen projeler UKOME tarafından incelenir. Toplu taşıma altyapısının geliştirilmesine yönelik yatırımlar da UKOME gündemine alınır.

UKOME tarafından alınan kararlar tavsiye niteliğinde değil, bağlayıcıdır. Bu kararların uygulanması ilgili belediye birimleri ve diğer yetkili kurumlar tarafından zorunlu olarak yerine getirilir. UKOME kararlarının yürütülmesinden büyükşehir belediyesi sorumludur.

Yapı

UKOME, büyükşehir belediyesi genel sekreterinin başkanlığında toplanır. Üyeleri arasında ilgili belediye birimlerinin temsilcileri, Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, TCDD, Liman Başkanlığı, ilgili odalar ve gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri yer alır.

Toplantı ve Karar Alma Süreci

UKOME, belirli periyotlarda düzenli olarak toplanır. Toplantılar, üyelerin çoğunluğunun katılımı ile gerçekleştirilir ve kararlar toplantıya katılan üyelerin oy çokluğu ile alınır. UKOME kararları, yürütme aşamasında ilgili birimler tarafından uygulanır.

Yasal Dayanak

UKOME'nin kuruluşu ve yetkileri, başta 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu olmak üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Ulaşım Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.