Ukrayna'nın Rusya'daki Enerji Altyapısına Yönelik Saldırıları (Eylül, 2026)

Ukrayna'nın Rusya'daki Enerji Altyapısına Yönelik Saldırıları, Rusya-Ukrayna savaşı kapsamında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ile bağlı birimlerin, Eylül 2026 boyunca Rusya Federasyonu topraklarındaki çok sayıda petrol rafinerisi, kimya tesisi ve enerji altyapısına yönelik olarak insansız hava araçları (İHA) ve füzelerle gerçekleştirdiği saldırılardır. Saldırılar; Ryazan, Saratov, Syzran, Nijnekamsk (Tataristan) ve Slavyansk-on-Kuban (Krasnodar Kray) başta olmak üzere Rusya'nın çeşitli bölgelerindeki rafinerileri, Tolyatti ve Berezniki'deki kimya tesislerini ve Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'ndaki gaz işleme tesislerini hedef almıştır. Söz konusu saldırılar, Amerika Birleşik Devletleri özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Moskova ve Kiev'e gerçekleştirdiği barış görüşmeleri ile Rusya ve Ukrayna arasında enerji altyapısına yönelik karşılıklı saldırıların durdurulmasına ilişkin tartışmaların sürdüğü bir döneme denk gelmiştir.

Ukrayna, savaşın başlangıcından bu yana Rusya'nın petrol ve gaz endüstrisini finansman kaynağı olarak zayıflatmak amacıyla uzun menzilli İHA saldırıları düzenlemektedir. Ukrayna, 2022 yılından 2026 yılı Eylül ayına kadar Rusya'daki petrol tesislerini 300 defadan fazla vurmuştur.^【1】 2026 yılı başından itibaren ise Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin Rusya'daki petrol rafinerilerini 70 defadan fazla hedef aldığı ve bu saldırılar sonucunda düzinelerce tesisin devre dışı kaldığı bildirilmiştir.^【2】 Söz konusu saldırılar neticesinde Rusya'da petrol rafinajı 2002 yılından bu yana en düşük seviyesine gerilemiştir.^【3】

Rusya, yaşanan yakıt krizi nedeniyle dizel yakıtı ihracatını 31 Ocak 2027 tarihine kadar yasaklamıştır. Rusya, dünyanın en büyük dizel ihracatçılarından biri olup küresel pazarın %11'ini oluşturmaktadır.^【4】 Ağustos 2026'da Moskova'nın günlük dizel ihracatı, ihracat yasağının etkisiyle beş yıllık ortalamasının %81 altında olarak yaklaşık 150 bin varile gerilemiştir.^【5】

Ukrayna, daha önce Amerikalı aracılar üzerinden Rusya'ya hava sahasında bir ateşkes ile enerji altyapısına yönelik karşılıklı saldırıların durdurulmasını önermiştir. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 29 Haziran 2026 tarihli açıklamasında bu girişimi kabul etmediğini belirtmiştir. Putin, söz konusu önerinin nedeninin Rusya'nın Ukrayna topraklarının derinliklerine yönelik misilleme saldırılarının "daha güçlü, hassas ve doğrudan söylemek gerekirse yıkıcı" olması olduğunu ifade etmiş ancak Rusya altyapısına yönelik saldırıların "sorunlar yarattığını" ve yakıt sıkıntısına yol açtığını kabul etmiştir.^【6】

5 Eylül 2026 tarihinde Putin, ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Moskova ve Kiev'i ziyaret edebilmesini sağlamak amacıyla Ukrayna'daki hedeflere yönelik saldırıların üç gün süreyle durdurulmasını emretmiştir.^【7】 Rusya bu süre zarfında Kiev dışındaki bölgelere yönelik saldırılarını durdurmamış, 5 Eylül'de ülke genelinde gerçekleştirilen saldırılarda en az üç kişi ölmüş, 20'den fazla kişi yaralanmıştır.^【8】

4 Eylül 2026 tarihinde Ukrayna İHA'ları Krasnodar Kray'daki Soçi turistik kenti ile yakınındaki Sirius yerleşim yerini hedef almıştır. Bu saldırılarda Rosneft'e ait Adler petrol deposu vurularak bir yangına yol açılmış, Sirius'ta ise Krılya Baltiki plajı yakınında S-300 veya S-400 hava savunma sistemlerinin konuşlandığı iddia edilen mevzilere ek saldırılar düzenlenmiştir. Hedef alınan bölgenin, Putin'in Boçarov Ruçey konutuna birkaç düzine kilometre uzaklıkta bulunduğu bildirilmiştir.

Aynı hafta içinde Ukrayna İHA'ları, Başkurdistan Cumhuriyeti'nin Sterlitamak kentindeki patlayıcı ve mühimmat bileşenleri üreten Avangard savunma fabrikasını da hedef almıştır. 4 Eylül'de Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, kente yaklaşan 35 İHA'nın hava savunma sistemlerince düşürüldüğünü belirtmiş, bunun üzerine Rusya Federal Hava Ulaştırma Ajansı, Vnukovo, Domodedovo ve Jukovski havalimanlarındaki uçuşları üçüncü gece art arda geçici olarak durdurmuştur.^【9】

6 Eylül 2026 sabahı Ukrayna İHA'ları, Rusya'nın Ryazan kentindeki petrol rafinerisini vurmuş ve Rostov Oblastı'nda çeşitli hedefleri hedef almıştır.^【10】 Rostov Oblastı'nın Bataysk kentinde hava savunma sistemleri devreye girmiş, bölge merkezi Rostov-na-Donu'da ise İHA'ların dört saat boyunca kent üzerinde tur attığı bildirilmiştir. Rostov Oblastı Valisi Yuri Slyusar, kentte üç konut binasının hasar gördüğünü ve bir çocuğun hastaneye kaldırıldığını doğrulamış, bölge üzerinde otuz civarında Ukrayna İHA'sının imha edildiğini belirtmiştir.^【11】

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı, Rostov Oblastı'nda bir havaalanı, bir radar istasyonu ve iki adet Pantsir-S1 hava savunma sistemine yönelik saldırıları doğrulamıştır.

Genelkurmay Başkanlığı ayrıca Ryazan'daki petrol rafinerisine yönelik saldırıyı da teyit etmiş ve yayımladığı açıklamada "Ukrayna Savunma Kuvvetleri birimleri, (Rus) hedeflerinden bir dizisini vurdu. Özellikle, Ryazan'daki bir petrol rafinerisi... vuruldu" ifadelerine yer vermiştir.^【12】

Rusya Savunma Bakanlığı 6 Eylül gecesi hava savunma kuvvetlerinin 258 adet Ukrayna kaynaklı sabit kanatlı İHA'yı imha ettiğini bildirmiştir. Söz konusu İHA'ların Belgorod, Bryansk, Volgograd, Voronej, Kaluga, Kursk, Lipetsk, Orel, Rostov, Ryazan, Saratov, Tambov ve Tula bölgeleri ile Krasnodar Kray, Kırım Cumhuriyeti ve Azak-Karadeniz açıklarında düşürüldüğü aktarılmıştır. Rusya Federal Hava Ulaştırma Ajansı (Rosaviatsiya), gece boyunca Gelencik, Tambov, Soçi, Penza, Saratov ve Kaluga havalimanlarını geçici olarak kapatmıştır.^【13】

Ryazan Bölgesi Valisi Pavel Malkov, bölge üzerinde 50'den fazla İHA'nın düşürüldüğünü belirtmiş, düşen İHA enkazının Ryazan kentinde ve Sapojkovski ilçesinde bir konut binasına zarar verdiğini, bir işletmede yangın çıktığını ve bir kişinin yaralandığını açıklamıştır. Söz konusu saldırının Ryazan rafinerisine 2026 yılı içinde gerçekleştirilen üçüncü saldırı olduğunu aktarılmıştır. Rusya Savunma Bakanlığı bu bilgiler hakkında açıklama yapmamıştır.^【14】

Ryazan rafinerisi, yıllık yaklaşık 13,1 milyon ton ham petrol işleme kapasitesiyle Rusya'nın toplam rafinaj kapasitesinin yaklaşık %5'ini oluşturmakta olup 2025 yılında 2,2 milyon ton benzin, 3,4 milyon ton dizel ve 4,3 milyon ton fuel-oil üretmiştir. Tesis, daha önce 15 Mayıs ve 29 Temmuz 2026 tarihlerinde de İHA saldırılarına maruz kalmış ve üretimini durdurmuştur. Rostov-na-Donu Belediye Başkanı Aleksandr Skryabin, kentte hava savunma sistemlerinin devrede olduğu konusunda daha önce uyarıda bulunmuş; "Rostov-na-Donu" havaalanının da vurulduğu ve tesis yakınlarında yangın çıktığı bildirilmiştir.^【15】

7 Eylül 2026 tarihinde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Telegram hesabından yaptığı açıklamada Ukrayna ordusunun Rusya'nın Perm bölgesi, Tataristan ve Ryazan'daki petrol rafinerilerine yönelik saldırılar düzenlediğini duyurmuştur.^【16】 Saldırılar, Rusya'nın özel şirketi Lukoil'e ait bir rafinerinin de bulunduğu Perm bölgesindeki petrol işleme tesislerinde gerçekleşmiştir. Zelenskiy ayrıca Kursk Oblastı'nda Rus İHA'larının fırlatıldığı bir tesisin ve Karadeniz'de bir hedefin de vurulduğunu belirtmiş ancak bu hedefe ilişkin ayrıntı paylaşmamıştır.^【17】

Zelenskiy, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada Ukrayna ordusunun Rusya'nın saldırılarına "adil şekilde karşılık vermeye devam ettiğini" belirtmiştir.^【18】

Saldırılar, ABD'li özel temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff'un barış görüşmelerini sürdürmek amacıyla hafta sonu Moskova ve Kiev'i ziyaret etmelerinin ardından gerçekleşmiştir. ABD yönetimindeki bazı yetkililer, Ukrayna'nın rafinerilere yönelik saldırılarını ABD'deki benzin fiyatlarındaki artışla ilişkilendirmiştir; Enerji Bakanı Chris Wright, bu durumun "tek en büyük etken" olduğunu ifade etmiştir. Hazine Bakanı Scott Bessent ise Ukrayna'nın Rus enerji varlıklarını ve rafine ürünlerini havaya uçurmak istediğini ve bunun küresel ölçekte fiyat baskısı yarattığını söylemiştir.^【19】

10 Eylül 2026 tarihinde Ukrayna, savaşın başlangıcından bu yana Rusya topraklarına yönelik gerçekleştirdiği en derin saldırıyı düzenlemiş, sınırdan yaklaşık 3.000 kilometre uzaklıktaki Batı Sibirya'da bulunan iki Arktik gaz kondensat tesisini hedef almıştır. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, Fire Point adlı Ukraynalı şirket tarafından üretilen FP-1 İHA'larıyla Novy Urengoy ve Purovski bölgesindeki kritik gaz işleme tesislerini vurduğunu açıklamıştır.^【20】

Yamalo-Nenets Özerk Okrugu Valisi Dmitriy Artyuhov, Telegram hesabından yaptığı açıklamada saldırıların engellendiğini ve düşürülen İHA'nın enkazının çarpma sonucu yangına yol açtığını belirtmiştir. Herhangi bir ölüm veya yaralanma bildirilmemiştir.

FP-1 İHA'sı yaklaşık 6 metre kanat açıklığına sahip olup saatte 140-180 kilometre hızla seyredebilmekte ve üretim maliyeti 60 bin doların altında bulunmaktadır. FP-1'in bu saldırı öncesinde kat ettiği en uzun mesafe, Temmuz ayında Batı Sibirya'daki Omsk kentindeki bir rafineriye yönelik saldırıda kaydedilen yaklaşık 2.500 kilometre olmuştur.^【21】

Yamalo-Nenets bölgesi, Rusya'nın doğal gaz üretiminin yaklaşık %80'ini ve gaz rezervlerinin üçte ikisini, ayrıca ülke petrol rezervlerinin %13'ünü barındırmaktadır. Bölgedeki gaz rezervleri 26,5 trilyon metreküp olup küresel yıllık gaz ihtiyacı yaklaşık 4,2 trilyon metreküptür. Novy Urengoy, Rusya'nın gaz ve petrol endüstrisi için hayati üretimi nedeniyle ülkenin "gaz başkenti" olarak bilinmektedir. Kremlin'in Urallar bölgesi temsilcisi Artem Joga, 10 Eylül'deki saldırının Rusya'nın Arktik bölgesine ulaşan ilk saldırı olduğunu belirtmiştir. Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada söz konusu uzun menzilli saldırıyı "tamamen haklı" olarak nitelendirmiştir.^【22】

Aynı gün Reuters'ın iki sanayi kaynağına dayandırdığı haberine göre, Rosneft'e ait Ryazan petrol rafinerisi, 6 Eylül saldırısının ardından faaliyetlerini durdurmuştur. Kaynaklara göre rafinerinin ana ünitelerinden CDU-6 ile bir diğer birincil ünite CDU-4, saldırının ardından durdurulmuştur. Saldırı sırasında yangın çıkan CDU-6, yılda 8 milyon metrik ton (günlük yaklaşık 160 bin varil) petrol işleme kapasitesine sahip olup bu, tesisin toplam kapasitesinin neredeyse yarısını oluşturmaktadır. CDU-4 ise yılda 4 milyon ton petrol işleyebilmektedir. Tesisin üçüncü birincil ünitesi CDU-3'ün Mayıs ayı ortasından bu yana bakımda olduğu belirtilmiştir. Kaynaklara göre hasarlı ünitelerin onarımı birkaç hafta sürebilecektir. Rosneft, saldırıya ilişkin yorum talebine yanıt vermemiştir.^【23】

Moskova'dan yaklaşık 200 kilometre güneydoğuda bulunan Ryazan rafinerisi, daha önce 15 Mayıs ve 29 Temmuz 2026 tarihlerinde de İHA saldırılarına maruz kalmış, söz konusu saldırılar sonrasında onarım çalışmaları sırasıyla Temmuz ortasına kadar ve iki-üç hafta sürmüştür. Sanayi kaynaklarına göre rafineri, 2024 yılında 13,1 milyon ton ham petrol işlemiş olup bu miktar Rusya'nın toplam rafinaj kapasitesinin yaklaşık %4,9'unu oluşturmaktadır; aynı yıl 2,2 milyon ton benzin, 3,4 milyon ton dizel yakıt ve 4,3 milyon ton fuel-oil üretilmiştir.^【24】

11 Eylül 2026 sabahı erken saatlerde Ukrayna İHA'ları Rusya'nın Saratov kentini hedef almış, kentteki petrol rafinerisi ile e-ticaret devi Ozon'a ait bir lojistik merkezinde yangın çıkmasına neden olmuştur.^【25】 Rosneft'e ait rafineriye yönelik saldırı Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı tarafından doğrulanmış, hasarın boyutunun değerlendirilmekte olduğu belirtilmiştir.

Kyiv Independent'e göre Saratov rafinerisi yılda yaklaşık 4,8 milyon metrik ton ham petrol işleme kapasitesine sahiptir.^【26】 Militarnyi'nin haberine göre ise tesis, 2024 itibarıyla yılda yaklaşık 5,8 milyon ton ham petrol işlemekte olup bu, Rusya'nın toplam rafinaj hacminin %2,2'sini oluşturmaktadır.^【27】Tesis, benzin, dizel yakıt, fuel-oil, yol ve çatı bitümü, vakum gaz yağı ve teknik kükürt üretimi yapan Rusya'nın en büyük sanayi tesislerinden biri olarak tanımlanmaktadır. Rafineri, 11 Eylül saldırısından birkaç gün önce, 8 Eylül tarihinde de bir saldırıya maruz kalmıştır. Daha önce Temmuz ayında gerçekleştirilen bir saldırı sonucunda tesisin günlük 20 bin ton kapasiteli bir birincil ham petrol işleme ünitesinin kapatılmak zorunda kaldığı bildirilmiştir.^【28】

Ozon lojistik merkezine ilişkin olarak, Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) tarafından yayımlanan uydu görüntülerinin, tesisin saldırı sonucunda tamamen yandığını gösterdiği bildirilmiştir. Söz konusu lojistik merkezinin 100 bin metrekare alana yayıldığı belirtilmiştir.^【29】

Saratov Ozon merkezi 2024 yılında faaliyete geçmiş olup toplam alanı 100 binden fazla metrekaredir; 30 milyondan fazla ürünü depolayabilecek ve günde 900 bine kadar sipariş işleyebilecek kapasiteye sahiptir. Ozon şirketi, lojistik merkezinin ve teslimat merkezinin saldırıda vurulduğunu resmen doğrulamıştır. Yangın nedeniyle tesis, Saratov ve çevresindeki bölgede geçici olarak yeni sipariş kabul etmeyi ve teslimatları durdurmuştur.^【30】

Uzun menzilli İHA üreticisi Fire Point şirketi, saldırıda kullanılan FP-1 İHA'larının kendilerine ait olduğunu doğrulamış, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Dün gece, Ukrayna'nın Savunma Kuvvetleri, bu kez Saratov'da bir başka Ozon depo kompleksini yok etmek için FP-1 İHA'larını kullandı. Seksen beş bin metrekare silinip süpürüldü. 30 milyondan fazla ürün kalıcı olarak stok dışı kaldı" ifadelerine yer vermiştir. RFE/RL'nin aktardığına göre, saldırıya uğrayan tesis, Ukrayna'nın 22 Ağustos'ta Samara Oblastı'ndaki Çapayevsk'teki merkezi vurmasından bu yana zarar gören veya tahrip edilen yedinci Ozon lojistik merkezi olmuştur. Ozon'un rakibi Wildberries'e ait lojistik merkezlerine yönelik saldırılar da dahil edildiğinde bu sayı 33'e ulaşmaktadır.^【31】

Zelenskiy, 11 Eylül'de yaptığı açıklamada, Saratov ve Volgograd bölgelerinde bir işletme ve bir petrol sanayi tesisinin vurulduğunu belirtmiş; ayrıca Karadeniz, Dağıstan, Udmurtiya, Tula, Nijniy Novgorod, Perm ve Samara bölgelerinde de hedeflerin vurulduğunu ifade etmiştir. Rusya'nın Dağıstan Cumhuriyeti'ne bağlı Kaspiysk limanı kentinde de patlamalar duyulduğu ancak saldırının sonucuna ilişkin herhangi bir bilginin hemen elde edilemediği bildirilmiştir.^【32】

12 Eylül 2026 tarihinde Zelenskiy, Ukrayna kuvvetlerinin Rusya'nın Samara ve Perm bölgelerindeki iki büyük kimya sanayi işletmesini vurduğunu duyurmuştur. Samara bölgesinde düzenlenen İHA saldırıları sonucunda Tolyatti kentindeki KuibyshevAzot kimya tesisinde yangın çıkmıştır. Tesisin Rusya'nın kaprolaktam üretiminin yaklaşık %50'sini ve sanayi tipi lastik kordu üretiminin %75'ini karşıladığı bildirilmiştir.^【33】

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı, yakınlardaki Tolyattikauchuk tesisine doğrudan bir saldırı gerçekleştirildiğini teyit etmiştir. Tesis, sentetik kauçuk, monomerler ve taktik ile balistik füzelerde kullanılan katı yakıt üretiminde gerekli olan yüksek oktanlı benzin katkı maddeleri üretmektedir.^【34】

12 Eylül saldırısı, tesisin BK-2, BK-3 ve BK-4 atölyelerini devre dışı bırakmıştır. Bu atölyeler, bütil kauçuğun tam üretim döngüsünü gerçekleştirmekte ve izobütan-izobütilen fraksiyonu üretmektedir. Bütil kauçuk, askeri tekerlekli araç lastiklerinin üretiminde kullanılan temel bir malzeme olup, sentetik kauçuk aynı zamanda kompozit katı roket yakıtı üretiminde polimerik yakıt bağlayıcısı olarak da kullanılmaktadır. İzobütan-izobütilen fraksiyonu, metil tersiyer bütil eterin sentezlenmesinde vazgeçilmez bir hammadde olup, bu madde de yüksek oktanlı yakıt katkı maddesi olarak kullanılmaktadır. BK grubu atölyelerinin durdurulması eter sentez hattını tamamen kesmektedir. Bu sebeplerle, Tolyattikauchuk tesisinin durdurulmasının, Rusya savunma sanayisinin aynı anda hem roket yakıtı hem de yüksek oktanlı benzin bileşenlerini kaybetmesine yol açtığı değerlendirilmiştir.^【35】

Perm bölgesinde ise 11 Eylül Cuma günü uzun menzilli İHA'lar, Berezniki kentindeki Azot tesisini hedef almıştır. Tesis, askeri amaçlı patlayıcılar için kritik önem taşıyan sanayi ön maddeleri olan nitrik asit ve amonyum nitrat üretmektedir. Aynı zaman diliminde Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Rostov bölgesindeki Taganrog kentinde beş askeri ve lojistik tesise yönelik bir operasyon gerçekleştirmiş; bu operasyon kapsamında bir birinci şahıs görüşlü (FPV) İHA üretim atölyesi, iki İHA deposu, bir petrol depolama tankı, bir P-18 radar istasyonu ve bir Pantsir-S2 hava savunma sistemi vurulmuştur.^【36】

Aynı gece Rusya, Ukrayna'nın çeşitli bölgelerine yönelik saldırılar düzenlemiştir. 11-12 Eylül gecesi gerçekleştirilen saldırılarda Ukrayna genelinde en az 11 kişi hayatını kaybetmiş, 96 kişi yaralanmıştır. En ağır hasarın görüldüğü Odesa bölgesinin yanı sıra Dnipropetrovsk, Donetsk, Zaporijya, Kiev, Sumı, Harkiv ve Herson bölgeleri de saldırılardan etkilenmiştir. Ukrayna Hava Kuvvetleri'ne göre Rusya, çeşitli tiplerde 129 İHA'nın yanı sıra Iskander-M/KN-23 balistik füzeleri, sekiz Kalibr seyir füzesi ve altı güdümlü Kh-59/69 füzesi kullanmıştır; İHA'ların yaklaşık yarısı jet motoruyla donatılmıştır. Ukrayna hava savunması, altı Kalibr füzesi, iki Kh-59/69 füzesi, bir S-8000 Banderol seyir füzesi ve 101 İHA dahil olmak üzere toplam 110 hava hedefini imha etmiş veya etkisiz hale getirmiştir.^【37】

Odesa'da çok katlı bir konut binası hasar görmüş, bölgede beş aylık bir bebek ve 17 yaşında bir kişi dahil en az 35 kişi yaralanmıştır. Dnipropetrovsk bölgesinde iki kişi hayatını kaybetmiş, en az 22 kişi yaralanmıştır. Zaporijya bölgesinde son 24 saatte 45 kasaba ve köye yönelik saldırı düzenlenmiş, iki kişi ölmüş, 11 kişi yaralanmıştır. Donetsk bölgesinde Sloviansk'ta iki, Kramatorsk'ta bir ve Yasnohirka'da bir kişi olmak üzere toplam dört kişi hayatını kaybetmiş, beş kişi yaralanmıştır. Kiev bölgesinde Brovarı, Obuhiv, Buça, Boryspil ve Vışhorod ilçelerine yönelik İHA saldırılarında bir kişi ölmüş, bir çocuk dahil üç kişi yaralanmış, on beş tesis hasar görmüştür. Sumı bölgesinde 68 yaşındaki bir adam hayatını kaybetmiş, 64 yaşındaki bir başka kişi yaralanmıştır. Bölgede 25 yerleşim yerine 50'den fazla saldırı düzenlenmiştir. Harkiv bölgesinde 32 yaşında bir adam hayatını kaybetmiş, 19 yaşında bir kişi yaralanmıştır. Herson bölgesinde 18 kişi yaralanmış, 15 konut binası ile çeşitli sivil altyapı tesisleri hasar görmüştür.

Ukrayna Savunma Kuvvetleri, aynı gece Rusya'nın Samara bölgesindeki Tolyattikauchuk tesisine yönelik saldırıyı doğrulamış ve saldırının tesiste yangına yol açtığını, hasarın boyutunun hala değerlendirilmekte olduğunu bildirmiştir. Ukrayinska Pravda'nın daha önce aktardığına göre Ukrayna kuvvetleri, Rusya işgali altındaki Donetsk bölgesindeki Snijne kentinde bulunan ve gaz türbinli motor bileşenleri (kompresör ve türbin diskleri ile kanatları) üreten Makine İmalat Tesisi'ni de vurmuştur.^【38】

12 Eylül'de Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert "Brovdi" Browdi, Rusya'nın petrolünü uluslararası yaptırımları aşarak taşımak için kullandığı sözde "gölge filo"ya yönelik saldırıların sürdüğünü duyurmuştur. Browdi'ye göre operasyonun başladığı yaklaşık on hafta önceden bu yana Ukrayna kuvvetleri, Azak ve Karadeniz'de faaliyet gösteren Rusya'nın "gölge filo"suna ait toplam 285 gemiye saldırı düzenlemiştir. En yüksek saldırı sayısı Temmuz ayında 215 olarak kaydedilmiş, Ağustos'ta 54, 1-11 Eylül arasında ise 16 gemiye daha saldırılmıştır. Browdi, bu saldırıların Azak Denizi ve Kerç Boğazı'ndaki "gölge filo" trafiğini neredeyse durma noktasına getirdiğini iddia etmiştir.^【39】

12-13 Eylül gecesi Ukrayna İHA'ları, Tataristan Cumhuriyeti'ndeki Nijnekamsk petrokimya ve petrol rafinaj kümesini hedef almış, Krasnodar Kray'ın Slavyansk-on-Kuban kentindeki petrol rafinerisinde de yangın çıkmasına neden olmuştur.^{【40】【41】}

Nijnekamsk'ta, Ukrayna sınırından yaklaşık 1.200 kilometre uzaklıkta bulunan bölgede sakinler, alçak irtifada uçan İHA'ların ardından şiddetli patlamalar ve sanayi bölgesi yakınında hava savunma ateşi duyduklarını bildirmiştir. Rusya'nın Acil Durumların Önlenmesi ve Ortadan Kaldırılması Birleşik Devlet Sistemi (RSChS), gece boyunca Tataristan genelinde bölgesel İHA alarmları yayımlamıştır. Bölgesel yetkili Radmir Belyayev, kentteki işletmelerden birinde yangın çıktığını doğrulamış; söz konusu tesisin, izleme gruplarınca yaygın biçimde Tatneft'e ait TANECO rafinaj kompleksi olduğu bildirilmiştir.^【42】

Nijnekamsk, Rusya Federasyonu'nun en kritik yakıt ve kimya üretim merkezlerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Kompleks, Rusya'nın en büyük beş rafinerisi arasında yer alan ve yıllık 16 milyon metrik tonun üzerinde ham petrol işleme kapasitesine sahip Tatneft'e ait TANECO tesisinin yanı sıra, yıllık 7 milyon tondan fazla ham petrol ve gaz kondensatı işleyen bitişikteki TAIF-NK rafinerisini de içermektedir. Sanayi merkezinde ayrıca, Sibur'un bir yan kuruluşu olan ve Avrupa'nın en büyük sentetik kauçuk ve polimer üreticilerinden biri konumundaki Nijnekamskneftekhim de bulunmaktadır. Bu tesis, sivil ve savunma imalat sektörlerinde kullanılan sentetik kauçuk ve sanayi plastiklerinde yurt içi pazarda baskın bir paya sahiptir.^【43】

Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü (HUR), Aktif Operasyonlar Dairesi ile İnsansız Sistemler Dairesi'ne bağlı operatörlerin, Ukrayna Savunma Kuvvetleri ile ortak bir derin saldırı operasyonu kapsamında Krasnodar Kray'ın Slavyansk-on-Kuban kentindeki "Slavyansk-ECO" petrol rafinerisini vurduğunu doğrulamıştır. HUR açıklamasında "operasyon sonucunda, Ukrayna'ya karşı suç niteliğindeki savaşı besleyen kilit bir petrol rafinaj tesisi ve şirketin tank çiftliği vuruldu" ifadelerine yer verilmiştir.^【44】

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı da Ukrayna Savunma Kuvvetleri birimlerinin, Krasnodar Kray'daki Slavyansk-on-Kuban kentindeki "Slavyanski" petrol rafinerisini ve Tataristan Cumhuriyeti'ndeki Nijnekamsk kentindeki "Taneco" petrol rafinerisini vurduğunu, bunun yanı sıra Rus işgalcilerin saldırı İHA'larına ait komuta merkezleri ve depolama tesislerinin de hedef alındığını bildirmiştir. Slavyansk-ECO tarafından işletilen ve yıllık yaklaşık 4 milyon ton ham petrol işleme kapasitesine sahip Slavyansk rafinerisi, daha önce Nisan ayı sonu ve Haziran aylarında gerçekleştirilen Ukrayna İHA saldırılarının ardından da atmosferik damıtma ünitelerinde çıkan yangınlar nedeniyle işleme faaliyetlerini durdurmak zorunda kalmıştır.^【45】

14-15 Eylül gecesi Ukrayna Savunma Kuvvetleri, Rusya'nın Samara Oblastı'ndaki Syzran Petrol Rafinerisi ile Rostov Oblastı'nın Taganrog kentindeki Atlant Aero tesisini vurmuştur.^【46】 Özel Operasyon Kuvvetleri'nin (SOF) açıklamasına göre bu saldırı, SOF'a bağlı Derin Saldırı birimlerinin, İnsansız Sistemler Kuvvetleri (USF) ve Ukrayna Güvenlik Servisi (SSU) ile iş birliği içinde gerçekleştirdiği özel bir operasyondur.^【47】

Syzran rafinerisinde doğrudan isabetlerin ardından yangın kaydedilmiş, tesisin AVT-6 birincil ham petrol damıtma ünitesi ve tank çiftliği vurulmuştur. Rosneft Petrol Şirketi'ne bağlı Syzran Petrol Rafinerisi Anonim Şirketi'nin yıllık işleme kapasitesinin yaklaşık 8,9 milyon ton ham petrol olduğu, tesisin benzin, dizel ve havacılık yakıtı ile diğer petrol ürünlerini ürettiği ve Rusya Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarının karşılanmasına katkıda bulunduğu bildirilmiştir.^【48】Rafineri, daha önce 4 Ağustos'ta da İHA saldırısına maruz kalmıştır.

Samara Oblastı Valisi Vyaçeslav Fedorişçev, bölge üzerinde 40'tan fazla Ukrayna İHA'sının düşürüldüğünü belirtmiş; bir sanayi tesisinin ve çok sayıda konut binasının hasar gördüğünü, ancak can kaybı yaşanmadığını duyurmuştur.^【49】

Taganrog'da bulunan Atlant Aero tesisinde patlamalar ve yangın kaydedilmiştir. Atlant Aero, "Molniya" saldırı-keşif İHA'larını ve "Orion" İHA'larına yönelik bileşenleri üreten, insansız hava araçları ve bunların bileşenlerinin imalatında uzmanlaşmış bir tesistir. Genelkurmay Başkanlığı'na göre işletme, Rusya Silahlı Kuvvetleri'nin insansız sistem ihtiyaçlarının karşılanmasında doğrudan rol oynamaktadır.^【50】 Kyiv Post'un haberine göre önceki raporlarda saldırının Beriev Taganrog Havacılık Bilimsel-Teknik Kompleksi'ni hedef aldığı belirtilmiş olmakla birlikte, Genelkurmay Başkanlığı daha sonra patlama ve yangının "Atlant Aero" tesisinde kaydedildiğini açıklığa kavuşturmuştur.^【51】

Rostov Oblastı'nda ayrıca büyük çaplı bir füze saldırısı sonucunda "yerde çok sayıda isabet" ve çeşitli yangınlar meydana geldiği, Vali Yuri Slyusar tarafından bildirilmiştir. Slyusar'a göre iki apartman binası, üç müstakil ev, bir eğitim kurumu, ticari binalar, tarımsal depolar, bir market ve bir Ozon lojistik merkezi hasar görmüştür; ön bilgilere göre can kaybı veya yaralanma bildirilmemiştir.

Zelenskiy, sosyal medya platformunda yaptığı açıklamada Rusya'nın Ukrayna'nın enerji sektörü, lojistik ağları ve kritik altyapısına saldırmayı sürdürdüğünü, buna karşı verilen yanıtların "somut" olduğunu belirtmiştir.^【52】 Zelenskiy, Taganrog ve Syzran'a yönelik saldırıları doğrulamış, ayrıca Ukrayna kuvvetlerinin Orel Oblastı'ndaki bir İHA hazırlama ve fırlatma tesisini ile Karadeniz'de "hedefleri" vurduğunu ancak ayrıntı vermediğini eklemiştir.

ABD Başkanı Donald Trump, 13 Eylül 2026 Pazar günü İrlanda Açık golf turnuvası kenarında gazetecilere yaptığı açıklamada, Zelenskiy'in Rusya'daki dizel yakıtı hedef alan saldırıları durdurması gerektiğini söylemiştir. Trump, "Bay Zelenskiy'in yapması gereken tek bir şey var. Rusya'da dizel yakıtını devre dışı bırakmayı durdurması gerekiyor" ifadelerini kullanmıştır. Trump ayrıca "Bay Zelenskiy ile bu konuda konuştuk. Başka pek çok hedef var. Dizel yakıtına vurmayın, çünkü bu dünyaya zarar veriyor" demiştir.^【53】

Bu açıklamalar, ABD'de dizel fiyatlarının Cuma günü (11 Eylül) ortalama galon başına 6 doları aşarak rekor kırmasının ardından gelmiştir. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) Cuma günü yayımladığı bir rapora göre, Körfez ülkelerinden Ağustos ayında yapılan net dizel ve gazyağı ihracatı, İran'a karşı savaşın Şubat ayında başlamasından önceki seviyenin "sadece dörtte biri kadar" gerçekleşmiştir. IEA raporunda Rusya'nın rafinaj sistemindeki aksamaların ve yoğunlaşan Ukrayna saldırılarının ardından ürün ihracatının neredeyse durma noktasına gelmesinin bu kayıpları birleştirdiği belirtilmiştir.^【54】

ABD Başkanı Trump, Ukrayna ile Rusya'nın birbirlerinin enerji hedeflerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını öne sürmüş ancak hem Zelenskiy hem de Kremlin bunu kesin bir anlaşma değil bir öneri olarak nitelendirmiştir. Zelenskiy, "Kritik altyapıya yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasına ilişkin güçlü bir ABD önerisi şu anda mevcuttur. Eğer bu, Rusya'nın kritik altyapımıza yönelik saldırılarının ve buna karşılık verdiğimiz saldırıların sona ermesine yönelik ilk adım haline gelebilirse, Ukrayna gerilimin azaltılmasını desteklemeye hazırdır" açıklamasında bulunmuştur. Zelenskiy, herhangi bir anlaşmanın "güvenilir, uzun vadeli" olması ve Rusların seçimlerini yapıp tam da bu dönem için benzin ve dizel üzerindeki baskının hafiflemesinin ardından bozulmaması gerektiği koşulunu eklemiştir.^【55】

Zelenskiy, daha önce yaptığı bir sosyal medya paylaşımında önerinin Ukrayna'nın müttefiklerinin desteğini gerektireceğini belirterek, "Eğer ortaklarımız Rusya'nın elektrik sistemimize, diğer enerji tesislerimize, kritik altyapımıza ve gıda tedarik yollarımıza gerçekten saldırmayacağını garanti etmeye hazırsa, elbette biz de saldırılarımızın buna karşılık durdurulmasını sağlamaya hazırız" demiştir.

Trump ise bir sosyal medya paylaşımında Ukrayna'nın Rus enerji hedeflerine saldırmamayı kabul ettiğini, Rusya'nın da aynı şekilde kabul ettiğini iddia etmiştir. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, öneriyi "çok iyi bir fikir" olarak nitelendirerek karşılamış ancak herhangi bir anlaşmayı teyit etmemiş, bunun yerine Rusya'nın Amerikan tarafıyla temas halinde olduğunu ve diyaloğu sürdüreceğini belirtmiştir. Salı sabahı (15 Eylül) Rusya, Kiev'deki iki benzin istasyonunu vurmuş, aynı gün Zelenskiy Ukraynalıların Samara bölgesindeki Syzran'da bir rafineriyi vurduğunu açıklamıştır.^【56】

15 Eylül 2026 tarihinde Rusya, ABD Başkanı Trump'ın Moskova ile Kiev arasında bir enerji ateşkesi fikrini desteklediğini açıklamıştır. Peskov, düzenlediği basın brifinginde Moskova'nın girişim konusunda Washington ile temas halinde olduğunu ve bunu genel olarak çok iyi bir fikir olarak değerlendirdiklerini belirtmiştir. Peskov, bir enerji ateşkesinin ve rafinerilerin güvenli işleyişini sağlayacak önlemlerin tek başına küresel petrol ürünleri piyasalarını etkileyen asıl sorunu çözmeyeceğini vurgulamış; rafinerilerin güvenliğinin sağlanması ve petrol ürünleri üretiminin artırılmasının küresel sorunları çözmediğini, asıl sorunun petrol ürünlerinin dünya piyasalarına ihracatında yattığını belirtmiştir. Peskov, Rusya'nın rafinerileri ve diğer enerji tesislerini korumak amacıyla kapsamlı önlemler aldığını, iç pazarın "tam doygunluğa yakın" olduğunu eklemiştir.^【57】

Peskov ayrıca enerji tedarikine yönelik yaptırımların kaldırılması çağrısında bulunarak bunun petrol ürünlerinin küresel piyasalardaki bulunabilirliğini artıracağını ve fiyatları aşağı çekeceğini belirtmiştir. Petrol ürünlerinin uluslararası piyasalara daha geniş erişiminin, petrol tankerleri için güvenli ticari seyrüsefer koşullarını da gerektireceğini söyleyen Peskov, Kiev'in bu tür güvenceleri sağlamaya isteksiz olduğunu, Rus ve diğer yabancı gemilerin etkilendiğini ve çeşitli uyruklardan insanların hayatını kaybettiğini belirtmiştir. Rusya'nın Avrupa'ya gaz sevkiyatının olası şekilde yeniden başlamasına ilişkin soruya Peskov, sevkiyatların ekonomik açıdan avantajlı olması ve yeterli hacmin bulunması durumunda bunun değerlendirilebileceğini söylemiştir.^【58】