
Uluslararası Adalet Divanı'nın Gambiya-Myanmar Soykırım Davası Kararı, Birleşmiş Milletlerin (BM) yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD) tarafından, Gambiyanın 1948 Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesinin ihlali iddiasıyla Myanmar aleyhine açtığı davada 19 Kasım 2026 tarihinde Lahey'deki Barış Sarayı'nda açıklanan nihai karardır. Dava, Myanmar ordusunun 2017 yılında Arakan eyaletinin kuzeyinde Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) yönelik yürüttüğü ve kendisinin "temizleme operasyonları" olarak adlandırdığı askeri harekata ilişkindir.
Divan, Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işlediğine hükmetmiştir.【1】Kararda Myanmar'ın 2017'deki askeri operasyonlar nedeniyle "soykırım kastı" taşıdığı tespit edilmiştir.【2】Karar kesin nitelikte olup itiraz yolu kapalıdır. Karar, UAD'nin Bosna Hersek-Sırbistan ve Hırvatistan-Sırbistan davalarının ardından soykırım iddialarının esasına ilişkin verdiği üçüncü karardır.【3】
Arakanlı Müslümanlar, ağırlıklı olarak Myanmar'ın batısındaki Arakan (Rakhine) eyaletinde yaşayan, çoğunluğu Müslüman bir etnik azınlıktır. Çoğunluğu Budist olan Myanmar'da onlarca yıl boyunca ayrımcılık ve şiddete maruz kalmışlardır. General Ne Win dönemindeki askeri yönetimden (1962-1988) Aung San Suu Kyi liderliğindeki sivil yönetime (2016-2021) kadar birbirini izleyen hükümetler, Arakanlı Müslümanları Bangladeş'ten gelmiş yasa dışı göçmenler olarak kabul etmiştir.【4】
1982 Vatandaşlık Yasası, 135 etnik grubu vatandaş olarak tanımış ancak Arakanlı Müslümanları ayrı bir grup olarak tanımayarak vatandaşlık dışında bırakmıştır. Bu durum seyahat, evlenme ve çocukların doğumlarını kayıt ettirme özgürlükleri gibi alanlarda çeşitli ayrımcı uygulamalara yol açmıştır. Myanmar'da birbirini izleyen hükümetler, Arakanlı Müslümanların ayrı bir etnik grup olmadığını ve Bangladeşli Bengal göçmenleri olarak kabul edilmeleri gerektiğini savunmuştur.【5】Bu yasa nedeniyle Arakanlı Müslümanlar dünyanın en büyük vatansız topluluklarından biri haline gelmiştir.【6】BM, Arakanlı Müslümanları "dünyanın en çok zulme uğrayan azınlığı" olarak nitelendirmiştir. Onlarca yıl boyunca yaşanan zulüm dalgaları sonucunda yaklaşık iki milyon Arakanlı Müslüman ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştır.
Myanmar'ın 1948'de bağımsızlığını kazanmasının ardından milliyetçi politikalar, Rohingyaların etnik kimliklerinin tanınmaması ve kamusal yaşamdan dışlanmaları sonucunu doğurmuştur.【7】
Arakan eyaletinde 2012 yılında Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar çıkmış, olaylarda çoğu Müslüman binlerce kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce ev ve iş yeri ateşe verilmiştir.【8】
2017'de Myanmar askerleri, kendilerinin "temizleme operasyonları" olarak adlandırdığı harekatı başlatmıştır. Mülteciler, köylerin tamamen yakıldığını ve sivillerin toplu olarak öldürüldüğünü anlatmıştır. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) verilerine göre şiddetin başladığı ilk ay içinde beşi yaşın altında en az 730 çocuk dahil en az 6.700 Arakanlı Müslüman öldürülmüştür. Uluslararası Af Örgütü, Myanmar ordusunun Arakanlı Müslüman kadın ve kız çocuklarına tecavüz ettiğini ve istismarda bulunduğunu bildirmiştir.【9】
Dönemin BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Zeid Ra'ad al-Hussein, yaşananları "etnik temizliğin ders kitabı örneği" olarak nitelendirmiştir. BM İnsan Hakları Konseyi tarafından görevlendirilen bağımsız uluslararası olgu tespit misyonu, 2018 yılında soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları dahil olmak üzere uluslararası hukuk kapsamında ağır suçların işlendiği sonucuna varmak için makul gerekçeler bulunduğunu açıklamıştır.【10】BM olgu tespit misyonu, harekâtın "soykırım eylemleri" içerdiği sonucuna ulaşmıştır.【11】
BM verilerine göre Ağustos 2017'den sonra Arakan'daki baskı ve zulümden kaçarak Bangladeş'e sığınanların sayısı 900 bini geçmiştir. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayımladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini ortaya koymuştur.【12】
Operasyonlar sırasında görevde Myanmar'da Aung San Suu Kyi liderliğinde sivil bir hükümet vardır. Öte yandan o dönemde baskıyı gerçekleştiren güvenlik güçleri Başkomutan Kıdemli General Min Aung Hlaing komutasındaki ordunun kontrolündedir.【13】
Gambiya, 11 Kasım 2019 tarihinde UAD'de Myanmar aleyhine dava açmıştır.【14】Dava, 57 üyeli İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) adına ve teşkilatın desteğiyle açılmıştır. Davanın açıldığı dönemde Gambiya Adalet Bakanı Abubacarr Tambadoudur.【15】
1978'de Soykırım Sözleşmesi'ni onaylayan Gambiya, davayı Sözleşme'nin taraflar arasındaki "bir devletin soykırımdan sorumluluğuna ilişkin" uyuşmazlıkların UAD'ye götürülmesine imkan tanıyan 9. maddesi kapsamında açmıştır. Bu dava, iddia edilen suçlarla doğrudan bir bağı bulunmayan bir ülkenin Soykırım Sözleşmesi'ne üyeliğini kullanarak UAD'ye başvurduğu ilk davadır. Dava, bireylere yönelik bir ceza davası değil, Myanmar'ın soykırımdan doğan devlet sorumluluğunun hukuki olarak tespit edilmesine yönelik bir başvurudur.【16】
Gambiya başvurusunda Myanmar'ın Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğinin tespit edilmesini, Arakanlı Müslümanlar aleyhine yapılan uluslararası hukuka aykırı eylemlerin derhal durdurulmasını, soykırım mağdurları lehine tazminat yükümlülüğünün yerine getirilmesini ve tekrarlamama güvenceleri verilmesini talep etmiştir.【17】
UAD, Aralık 2019'da Gambiya'nın geçici tedbir talebine ilişkin duruşmalar yapmıştır.【18】Divan, 23 Ocak 2020 tarihinde oy birliğiyle geçici tedbir kararı almıştır. Divan, Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım kapsamındaki eylemleri önlemesini, ordusunun ve kontrolündeki grupların bu eylemleri işlememesini sağlamasını, delilleri korumasını ve her altı ayda bir rapor sunmasını istemiştir. Divan, o tarihte ülkede kalan yaklaşık 600 bin Arakanlı Müslümanın "son derece korunmasız" olduğunu tespit etmiştir.【19】
Divan, Myanmar'dan geçici tedbirlerin uygulanmasına ilişkin ilk raporu dört ay içinde, sonrasında ise her altı ayda bir sunmasını istemiş; Myanmar bu kapsamda 12 rapor sunmuştur. UAD'nin geçici tedbir kararları taraflar için hukuken bağlayıcıdır ve UAD Statüsü'nün 41(2). maddesi uyarınca otomatik olarak BM Güvenlik Konseyine iletilmektedir. Myanmar raporlarında Soykırım Sözleşmesi'ne uyuma ilişkin üç cumhurbaşkanlığı direktifi yayımladığını, delilleri koruma ve nefret söylemini önlemeye yönelik adımlar attığını, suç iddialarını soruşturmak üzere bir kurum oluşturduğunu ve geri dönüş ile insani yardım tedbirleri aldığını bildirmiştir. Gambiya ise her rapora ilişkin görüş sunarak bu raporların Myanmar'ın Divan kararlarına uyduğu sonucuna varmak için "hiçbir gerekçe sunmadığını" belirtmiştir.
Myanmar, 20 Ocak 2021 tarihinde Divan'ın yargı yetkisine ve davanın kabul edilebilirliğine ilişkin ön itirazlarda bulunmuştur.【20】Myanmar, sunduğu dört ön itirazda Gambiya'nın İİT adına hareket ettiğini, dava açma ehliyetinin bulunmadığını, Sözleşme'nin 8. maddesine koyduğu çekincenin davayı engellediğini ve taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığını savunmuştur. Ön itirazlara ilişkin duruşmalar Şubat 2022'de yapılmıştır.
Divan, 22 Temmuz 2022 tarihinde soykırım yasağından doğan yükümlülüklerin "erga omnes partes" (tüm taraf devletlere karşı) nitelik taşıdığını, bu nedenle her taraf devletin ortak menfaati savunmak için dava açabileceğini belirterek Myanmar'ın itirazlarının tamamını reddetmiştir.【21】Divan bu kararla Gambiya'nın İİT'nin "vekili" olarak başvurduğu için dava açma ehliyetinin bulunmadığı yönündeki itirazı reddetmiş, taraflar arasında bir uyuşmazlığın varlığını teyit etmiş, Myanmar'ın Sözleşme'nin 8. maddesine koyduğu çekincenin davanın kabul edilebilirliğini engellemediğine hükmetmiş ve Gambiya'nın iddia edilen ihlallerden doğrudan etkilenmemesine rağmen Sözleşme kapsamında dava açma hakkına sahip olduğunu teyit etmiştir.【22】
Gambiya, Ekim 2020'de davasını ortaya koyan muhtırayı sunmuştur. Myanmar Ağustos 2023'te karşı muhtırasını, Gambiya ise Mayıs 2024'te cevap muhtırasını Divan'a iletmiştir.
UAD, 11 ülkenin davaya müdahil olmasına izin vermiştir. Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda, Birleşik Krallık, Maldivler, Slovenya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Belçika ve İrlanda, UAD Statüsü'nün 63. maddesi uyarınca taraf oldukları Soykırım Sözleşmesi'nin yorumuna ilişkin sınırlı meselelerde davaya müdahil olmuştur. Bu ülkeler esasa ilişkin duruşmalara katılmamıştır.【23】Müdahale beyanları 2023-2024 döneminde sunulmuş ve Divan tarafından kabul edilmiştir.【24】Müdahil devletler, Soykırım Sözleşmesi'nin Gambiya tarafından yapılan yorumunu destekleyen yazılı beyanlar sunmuştur.【25】
Davanın esasına ilişkin kamuya açık duruşmalar 12 Ocak 2026 tarihinde Lahey'deki Barış Sarayı'nda başlamıştır. Duruşmaları açan Divan Başkanı Yuji Iwasawa, Gambiya ve Myanmar'ın iki tur sözlü savunmasını ve tarafların çağırdığı tanıkların ifadelerinin alınacağı kapalı oturumları içeren ayrıntılı bir program açıklamıştır.【26】Üç hafta süren duruşmalarda tarafların hukuki temsilcileri, tanıkların ve bir uzmanın dinlenmesi dahil olmak üzere iddialarını destekleyen argüman ve delilleri Divan'a sunmuştur.【27】Mağdurlar ve tanıklar kapalı oturumlarda dinlenmiştir.【28】
Gambiya adına açılış sunumunu yapan Başsavcı ve Adalet Bakanı Dawda Jallow, ülkesinin davayı Arakanlı Müslümanlara karşı işlenen "akla gelebilecek en vahşi ve acımasız ihlallere ilişkin güvenilir raporları inceledikten sonra" açtığını belirtmiştir. Jallow konuşmasında şu ifadeleri kullanmıştır: "Bu, uluslararası hukukun ezoterik meseleleriyle ilgili değil. Gerçek insanlarla, gerçek hikayelerle ve gerçek bir insan topluluğuyla ilgili. Myanmar, Arakanlıları yok edilmek için hedef aldı. Rohingyaların maruz kaldığı şey salt rakamlar ve istatistikler değil, yaşayan, nefes alan insanların acılarıdır."【29】
Jallow, Myanmar'ın "zulümler ve cezasızlık döngüsü" içinde kaldığını ve Arakanlı Müslümanlara karşı işlenen suçlar nedeniyle hiç kimsenin hesap vermediğini ifade etmiştir. Jallow, sivil hükûmeti deviren ve Myanmar'ı ülke genelinde yeniden çatışmaya sürükleyen Şubat 2021 askerî darbesine de değinmiş, "Hesap sorulması zorunludur." diyerek cezasızlığın vahşet suçlarının tekrarlanması riskini doğurduğunu belirtmiştir.
Gambiya'nın avukatlarından Philippe Sands, Myanmar ordusunun Arakanlı Müslümanlara yönelik saldırılarının "aşırı vahşeti", "organize yıkımı" ve "kadınlara yönelik cinsel şiddetin boyutu"nun soykırım niyetinin göstergesi olduğunu savunmuştur. Avukatlar, Myanmar yetkililerinin "temizleme operasyonları" öncesinde, sırasında ve sonrasında kullandığı "aşağılayıcı, ırkçı ve dışlayıcı ifadeler" ile "ayrımcı plan ve politikaların varlığı"nı da soykırım niyetinin kanıtları arasında göstermiştir.
Gambiya'nın avukatı Paul Reichler, BM Soruşturma Mekanizması'nın 2019 raporunda yer alan şu ifadeleri yargıçlara hatırlatmıştır: "Sivil öldürme her bağlamda doğası gereği vahşidir. Arakan Eyaleti'ndeki 'temizleme operasyonlarını' gerçekleştirenler buna ek bir boyut kazandırdı. Savaşanlar ile siviller arasında herhangi bir ayrım gözetme konusunda en ufak bir çaba göstermediler. Herkes hedefti ve saldırılardan kimse kurtulamadı: anneler, bebekler, hamile kadınlar, yaşlılar ve hastalar, acımasız harekatın kurbanı oldu." Gambiya'nın avukatı Arsalan Suleman ise aynı rapordaki "Eylemlerin vahşeti, bunların soykırım niyetiyle işlendiği sonucunu daha da destekliyor" ifadesini alıntılayarak Myanmar ordusunun "ARSA saldırılarına karşı savunma" gerekçesinin kabul edilemez olduğunu vurgulamıştır.
Gambiya, Divan'dan Myanmar'ın soykırım işleyerek, soykırım için komplo kurarak, soykırımı önlemek için herhangi bir adım atmayarak ve soykırım şüphelilerini yargılamayarak Soykırım Sözleşmesi'nden doğan çeşitli yükümlülüklerini ihlal ettiğini tespit etmesini istemiştir. Gambiya ayrıca Myanmar'ın "soykırıma özgü ceza mevzuatı" çıkarması, iddia edilen failleri yetkili bir mahkeme önünde yargılamak için adımlar atması ve soykırıma doğrudan ve alenen tahriki önlemesi yoluyla Sözleşme ihlallerine son vermesine karar verilmesini talep etmiştir.
Gambiya, tazminat kapsamında zorla yerinden edilenlerin ikamet yerlerine güvenli ve onurlu bir şekilde dönmelerine izin verilmesini, mülklerin iade edilmesini veya yerine yenisinin sağlanmasını, ailelerin yeniden bir araya gelmesinin kolaylaştırılmasını, fiziksel ve zihinsel rehabilitasyon sağlanmasını, kayıp mağdurların aranmasının kolaylaştırılmasını, öldürülen mağdurların Arakanlı Müslümanların "kültürel ve dini uygulamalarına" uygun şekilde bulunması, kimliklerinin tespit edilmesi ve yeniden defnedilmesine yardımcı olunmasını talep etmiştir.
Gambiya ayrıca Arakanlı Müslümanların ayrımcılık ve zulme karşı korunmasını, "Rohingya olarak tanımlanma hakkını" ve Myanmar içindeki hareket özgürlüklerini güvence altına alınmasını, ikamet, istihdam ve geçim kaynaklarına erişim üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını istemiştir. Gambiya, iadenin tam olarak mümkün olmadığı durumlarda tazminat ya da "ek tatmin araçları" sağlanmasını, Myanmar'ın ihlalleri tekrarlamayacağına dair güvence vermesini ve Ocak 2020 tarihli geçici tedbir kararına uymadığının tespit edilmesini de talep etmiştir.【30】
Gambiya, Myanmar ordusunun Arakanlı Müslümanları yok etmek amacıyla öldürme, ciddi bedensel ve zihinsel zarar verme, grubun fiziksel olarak yok olmasına yol açacak yaşam koşulları dayatma ve doğumları engelleme eylemlerini kasten gerçekleştirdiğini öne sürmüştür.【31】Gambiya, esasa ilişkin duruşmalarda olayların boyutunu, sistematik niteliğini ve vahşetini ortaya koymak amacıyla sunumunu Myanmar ordusunun üç Rohingya köyüne, Min Gyi, Chut Pyin ve Maung Nuya yönelik saldırılarına odaklamıştır.
Gambiya, soykırım kastının varlığına ilişkin olarak saldırıların aşırı vahşetini, Myanmar hükûmetinin nefret söylemine gösterdiği hoşgörüyü ve uluslararası insan hakları ile insancıl hukukun ağır ihlallerini soruşturmamasını gösterge olarak sunmuştur. Gambiya, delillerin ve somut koşulların soykırım kastının varlığını "ikna edici biçimde gösterdiğini" ve "olgulardan makul olarak çıkarılabilecek tek sonucun" Myanmar'ın Arakanlı Müslüman grubunu tamamen veya kısmen yok etme niyetiyle hareket ettiği olduğunu savunmuştur. Gambiya bu bağlamda Divan'ın 2015'teki Hırvatistan-Sırbistan davasında ortaya koyduğu ve soykırım kastının bir davranış örüntüsünden "söz konusu eylemlerden makul olarak çıkarılabilecek tek sonuç" olması hâlinde çıkarılabileceğini öngören ölçütü uygulamıştır.
Gambiya ayrıca toplu tecavüzler, cinsel saldırı ve genital sakatlamayı içeren cinsel şiddetin Myanmar ordusunun harekâtının ayrılmaz bir parçası olduğunu, bu eylemlerin hem soykırım eylemi hem de soykırım kastının açık kanıtı niteliği taşıdığını ileri sürmüştür.
Myanmar, 2016-2017 askeri operasyonlarının ARSA'nın Myanmar güvenlik güçlerine yönelik terör saldırılarına karşılık olarak yürütülen hedefli terörle mücadele operasyonları olduğunu savunmuştur. Myanmar, ordusunun ARSA üyelerine ve grubun faaliyetlerine katılan veya bunları destekleyen yerel köylülere karşılık verdiğini ileri sürmüş, Gambiya'yı ARSA'nın oluşturduğu tehdidi küçümsemekle suçlamıştır. Myanmar, davada soykırım kastına ilişkin doğrudan bir delil bulunmadığını, Gambiya'nın soykırım kastının bir davranış örüntüsünden çıkarılmasına ilişkin ölçütü karşılayamadığını ve sunulan "göstergelerin" hiçbirinin böyle bir çıkarımı desteklemediğini savunmuştur. Myanmar ayrıca BM organları, sivil toplum kuruluşları, diğer ülkeler ve medyadan elde edilen materyallerin delil değerine itiraz etmiş, Gambiya davasının merkezinde yer aldığını belirttiği BM Myanmar Bağımsız Uluslararası Olgu Tespit Misyonu raporlarına Divan tarafından ağırlık verilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.【32】Myanmar, BM raporlarının yargısal süreçler dışında hazırlandığını da savunmuştur.【33】
Myanmar, aşırı güç kullanılmış ve insan hakları ihlalleri yaşanmış olabileceğini kabul etmekle birlikte soykırım kastının bulunduğunu reddetmiştir.【34】Myanmar ayrıca Gambiya'nın Arakanlı Müslüman mağdurlar adına tazminat talep etme hakkına itiraz etmiştir.【35】
UAD, 3 Kasım 2026 tarihinde kararını 19 Kasım'da açıklayacağını duyurmuştur.【36】Kararın okunmasına 19 Kasım 2026 Perşembe günü yerel saatle 10.00'da (TSİ 12.00) Lahey'deki Barış Sarayı'nda başlanmış, okumanın 90 dakikaya kadar sürmesi öngörülmüştür.【37】Kararı Divan Başkanı Japon yargıç Yuji Iwasawa okumuştur.
Iwasawa, dünyanın farklı ülkelerinden seçilmiş 14 yargıçla birlikte heyette yer almıştır. Gambiya ve Myanmar'ın Divan'da kendi uyruğundan bir yargıcı bulunmadığı için her iki taraf bu dava için ek bir yargıç belirlemiştir. Gambiya, Nobel ödüllü Navi Pillayi, Myanmar ise Claus Kressi seçmiştir. Divan kararlarını oy çokluğuyla almakta, oyların eşit dağılması hâlinde Başkanın oyu belirleyici olmaktadır. Oturumda Myanmar adına Cumhurbaşkanlığı Ofisi Bakanı Ko Ko Hlaing hazır bulunmuştur.【38】
Bangladeş'in Cox's Bazar bölgesindeki mülteci kamplarında çok sayıda Arakanlı Müslüman, kararın okunmasını büyük ekranlardan izlemiştir.
Iwasawa, Divan'ın bulgularının özetini okurken Arakanlı Müslümanların Myanmar'da kuşaklar boyunca var olduğunu belirtmiştir. Iwasawa, grubun tarihsel olarak maruz kaldığı muameleye ilişkin olarak şunları söylemiştir: "Divan, ayrımcı yasaların ve kısıtlamaların haklarını giderek aşındırdığını ve onları marjinalleştirerek özellikle savunmasız bıraktığını, ordu destekli nefret söyleminin ise onlara yönelik düşmanlığı körüklediğini tespit etmektedir."
Iwasawa, Arakanlı Müslümanları kendine özgü dili, sanatı olan ve kendini ayrı bir grup olarak tanımlayan ayrı bir etnik grup olarak nitelendirmiştir. Iwasawa, Arakanlı Müslümanların Myanmar tarafından "onlarca yıldır" ayrımcılığa uğradığına dair deliller bulunduğunu ve grubun korunan grup niteliği taşıdığını belirtmiştir.【39】
Iwasawa, Ağustos 2017 "temizleme operasyonları"na giden süreçteki olaylara ilişkin olarak Divan'ın "ARSA'nın, köyleri yakması da dahil olmak üzere güvenlik karakollarına ve sivillere yönelik saldırılarını kabul ettiğini" belirtmiştir. Iwasawa, delillerin bazı bölgelerde "Myanmar güvenlik güçlerinin ayrım gözetmeksizin öldürme, erkekleri ayırma ve infaz etme, cinsel şiddet ve Rohingya evlerini kasıtlı olarak yakma eylemlerinde bulunduğunu" ortaya koyduğunu ifade etmiştir.【40】Divan bu konuda şu tespitte bulunmuştur:
"Divan, Myanmar güvenlik güçlerinin binlerce Rohingya sivili öldürdüğünü, yaygın cinsel şiddet eylemleri ve çocuklara yönelik aşırı şiddet eylemleri gerçekleştirdiğini ve büyük sayılar hâlinde Bangladeş'e kaçmaya çalışan Rohingyalara saldırdığını tespit etmektedir."【41】
Divan, incelediği delillere dayanarak 2017'deki operasyonlarda yaklaşık 10 bin Arakanlı Müslümanın "temizleme operasyonları sırasında şiddet yoluyla öldürüldüğünü" belirlemiştir.
Iwasawa, taraf devletlerin soykırımı önleme ve cezalandırma sorumluluklarına ilişkin olarak bir devletin, soykırım veya diğer eylemler "kendi organları ya da eylemleri kendisine atfedilebilen kişi veya gruplar tarafından" işlendiğinde bu eylemlerden sorumlu tutulabileceğini Divan'ın kabul ettiğini belirtmiştir. Iwasawa, bireylerin cezai sorumlulukla karşı karşıya kaldığını, devletlerin ise yükümlülüklerle karşı karşıya bulunduğunu, bu yükümlülüklerin uluslararası hukuk kapsamında sorumluluklar olduğunu ancak cezai nitelik taşımadığını ifade etmiştir.【42】
Iwasawa, Myanmar'ın "Bengalli olarak tanımlanan kişiler için özel evlilik izni şartları getiren ve evli çiftlerin sahip olabileceği çocuk sayısını sınırlayan" bölgesel bir emir uyguladığını hatırlatmıştır. Söz konusu emir, çocuk sayısını iki ile sınırlamıştır. Iwasawa, bu politikaların Arakanlı Müslümanların doğum oranını kısıtlamada başarılı olmadığını, ancak Myanmar'ın tedbirin amacının bu gruptaki doğum oranını yavaşlatmak olduğunu kabul ettiğini açıklamıştır. Iwasawa şunları söylemiştir: "Bu koşullar altında Divan, söz konusu emrin Rohingya grubuna yönelik, temizleme operasyonları dönemi de dahil olmak üzere en azından grup içindeki doğumları azaltmayı amaçlayan zorlayıcı bir tedbir olduğuna kanaat getirmiştir."
Iwasawa, bu tedbirin diğer tedbirlerle birlikte devletin Arakanlı Müslüman grubunun üremesini engelleme kastının "göstergesi" olduğunu belirtmiştir. Iwasawa ayrıca temizleme operasyonları sırasında başvurulan cinsel şiddetin "nüfusun üreme isteğini ve yeteneğini fiziksel ve zihinsel olarak zayıflatmayı" amaçladığını ifade etmiştir.【43】
Divan, 2017 temizleme operasyonlarından önce kuzey Arakan eyaletinde yaşayan yaklaşık 815 bin Arakanlı Müslümanın Myanmar tarafından hedef alındığını tespit etmiştir. Iwasawa, "Bu sayı açıkça önemlidir." demiş ve büyüklüğü dikkate alındığında Myanmar tarafından hedef alınan grubun Soykırım Sözleşmesi bakımından "önemli" (substantial) nitelik taşıdığını belirtmiştir.【44】
Divan, Myanmar ordusunun 2017 temizleme operasyonları sırasında "nefret söylemini sistematik ve koordineli bir şekilde aktif olarak yaydığını ve teşvik ettiğini" tespit etmiştir. Divan, "Rohingya karşıtı nefret söylemi kampanyası" ile temizleme operasyonları arasında bir "örtüşme" bulunduğuna dikkat çekmiştir. Iwasawa, nefret söyleminin Arakanlı Müslümanları "insan altı" ve "şiddet içeren bir tehdit" olarak tasvir ettiğini ve bunun "bir grubun yok edilmek üzere hedef alınmasına elverişli bir iklime" katkıda bulunduğunu belirtmiştir.【45】
Iwasawa, "Myanmar güvenlik güçlerinin soykırım kastıyla hareket ettiğine dair makul bir çıkarım" bulunduğunu belirterek şunları söylemiştir: "2017 temizleme operasyonlarını çevreleyen bağlam, Myanmar güvenlik güçlerinin bu temizleme operasyonları sırasında gerçekleştirdiği şiddete elverişli bir atmosfer yaratmış ve Myanmar'ın Rohingya grubunun bir kısmını yok etme niyetinin temelini oluşturmuştur.
Divan, önündeki tüm delillerin bir bütün olarak, Myanmar güvenlik güçlerinin soykırım kastıyla hareket ettiğine dair makul bir çıkarımı desteklediği sonucuna varmaktadır."
Iwasawa ayrıca şunları eklemiştir: "Divan, Soykırım Sözleşmesi'nin iddia edilen ihlallerini ispat yükünün Gambiya'ya ait olduğunu hatırlatır. Bu, soykırım kastının delillerden çıkarılabilecek tek makul çıkarım olduğunun ortaya konmasını gerektirir."【46】
Iwasawa, Myanmar'ın eylemlerinin ve yöntemlerinin boyutu ile niteliğinin "nüfusu cezalandırmak için gerekenin çok ötesine geçtiğini ve bunun yerine grubun önemli bir kısmını yok etme niyetinin karakteristik özelliklerini taşıdığını" ifade etmiştir. Iwasawa, "Divan, Myanmar'ın eylemlerini açıklayabilecek tek makul çıkarımın önemli bir kısmını yok etme niyeti olduğu görüşündedir." diyerek bu ifadenin kuzey Arakan eyaletindeki Arakanlı Müslüman nüfusuna ilişkin olduğunu belirtmiştir.
Divan, ordunun Facebook üzerinden paylaştığı bazı mesajların "Rohingya olmayan nüfusu Rohingyalara karşı bir grup olarak şiddete başvurmaya teşvik etmeyi amaçladığını" değerlendirmiştir. Bununla birlikte Divan, söz konusu paylaşımların "grubu tamamen veya kısmen yok etmeye yönelik özel bir kastla yapıldığını... ya da hedef kitlenin mesajları bu şekilde anlayacağını" düşünmemiştir. Divan bu nedenle Myanmar'ın "özel aktörler aracılığıyla Rohingyalara karşı doğrudan ve alenen soykırıma tahrik ettiği" konusunda "tam olarak ikna olmadığını" belirtmiştir.【47】
Iwasawa, Myanmar'ın cesetleri yakarak veya başka yollarla ortadan kaldırarak "kapsamlı delil imhası" gerçekleştirdiğini belirtmiştir. Iwasawa, Myanmar'ın "temizleme operasyonlarının" gerçekleştirildiği alanları da yakıp iş makineleriyle düzleyerek 2017'de yaşananlara ilişkin etkili bir soruşturma yapılmasını engellediğini ifade etmiştir.【48】
Iwasawa, Myanmar'ın komutanlar dahil olmak üzere Soykırım Sözleşmesi'nin 3. maddesi kapsamındaki suçları işleyen kişileri soruşturmadığını, kovuşturmadığını ve cezalandırmadığını belirtmiştir. Sözleşme'nin 3. maddesi soykırımın, soykırım işlemek için komplonun, soykırıma doğrudan ve alenen tahrikin, soykırıma teşebbüsün ve soykırıma iştirakin cezalandırılmasını öngörmektedir. Iwasawa ayrıca "Myanmar, Soykırım Sözleşmesi'nin 1, 4 ve 6. maddeleri kapsamında soykırımı cezalandırmamıştır." ifadesini kullanmıştır.【49】
Divan, Myanmar'ın eylemleri nedeniyle tazminat yükümlülüğü bulunduğuna hükmetmiş, ancak tazminatın miktarını belirlememiştir. Iwasawa, iadenin zararlarla orantılı olması gerektiğini belirterek "Tazminatın miktarı veya usulleri meselesi... davanın sonraki bir aşamasında belirlenmelidir." demiştir. Iwasawa, Myanmar'ın kararın açıklanmasından itibaren iki yıl içinde iadeyi nasıl gerçekleştireceğine ilişkin bir rapor hazırlaması gerektiğini eklemiştir. Gambiya, Myanmar'ın "cezalandırılabilir eylemlerin tüm Rohingya mağdurlarına tam tazminat" sağlamakla yükümlü olduğunu ileri sürmüştü.【50】
1948'de Nazi Holokost'unun ardından imzalanan Soykırım Sözleşmesi'nden bu yana Ruanda ve eski Yugoslavya gibi çatışmalarda onlarca kişi soykırım suçundan yargılanarak mahkum edilmiştir. Bununla birlikte bu karara kadar hiçbir devlet uluslararası bir mahkeme tarafından soykırım işlemekten suçlu bulunmamıştır.【51】UAD, daha önce hiçbir devleti soykırım işlemekten doğrudan sorumlu tutmamıştır.【52】
UAD daha önce iki soykırım davasında karar vermiştir. Bosna Hersek-Sırbistan davasında (2007) Divan, 1992-1995 Bosna Savaşı sırasında Bosnalı Sırp güçlerinin Srebrenitsa kasabasında 1995'te yaklaşık 8 bin Boşnak erkek ve erkek çocuğu öldürmesini soykırım olarak tespit etmiş ancak Sırbistan'ı doğrudan sorumluluktan muaf tutarak yalnızca katliamları önlememekten sorumlu bulmuştur. Hırvatistan-Sırbistan davasında (2015) Hırvatistan, Sırbistan'ın 1991'de Vukovar ve diğer bölgelerde soykırım işlediğini iddia etmiş; Sırbistan ise 1995'te 200 binden fazla Sırbın Hırvatistan'dan sürülmesi nedeniyle karşı dava açmıştır. Divan her iki iddiayı da reddetmiştir.
Gambiya-Myanmar davasındaki karar, UAD'nin on yılı aşkın bir süre sonra 1948 Soykırım Sözleşmesi'nin ihlal edildiği iddialarına ilişkin verdiği ilk esasa ilişkin karardır.【53】
UAD kararları, UAD Statüsü'nün 59. maddesi ve BM Şartı'nın 94(1). maddesi uyarınca dava tarafları için hukuken bağlayıcıdır. Taraflardan biri diğerinin karara uymadığını düşünürse BM Şartı'nın 94(2). maddesi uyarınca BM Güvenlik Konseyine başvurabilmektedir. Güvenlik Konseyi, kararın uygulanması için "tavsiyelerde bulunabilir veya alınacak tedbirlere karar verebilir." Güvenlik Konseyi bu takdir yetkisini bugüne kadar hiç kullanmamıştır. BM Genel Kurulu, karara uyulması çağrısında bulunan kararlar alarak siyasi destek sağlayabilmekte; ülkeler de ikili ilişkileri yoluyla karara uyulmasını etkileyebilmektedir.【54】
UAD'nin kararlarını zorla uygulatma imkanı bulunmamaktadır. Güvenlik Konseyinin beş daimi üyesinden herhangi biri veto yetkisini kullanarak bu yöndeki bir girişimi engelleyebilmektedir. Çin ve Rusya, daha önce Güvenlik Konseyinde Myanmar'ı korumuştur.【55】
UAD devletler arasındaki uyuşmazlıkları çözmekte olup Myanmar'ı sorumlu bulabilmekle birlikte bireyleri yargılayamamaktadır; bireylerin yargılanması Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) görev alanındadır.【56】
Gambiya'nın davayı açarken dayandığı ve Sözleşme'ye taraf her devlete başka bir taraf devlet aleyhine dava açma imkanı tanıyan hükme daha sonra Güney Afrika da dayanmış ve Gazze'deki savaş nedeniyle İsrail aleyhine UAD'de soykırım davası açmıştır.【57】Gambiya-Myanmar davası dışında UAD'de Soykırım Sözleşmesi'nin ihlal edildiği iddiasıyla açılmış dört dava daha bulunmaktadır:
Ukrayna-Rusya davası Şubat 2022'de açılmıştır. Ukrayna, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı askerî operasyonları gerekçelendirmek için "Ukrayna'nın Luhansk ve Donetsk oblastlarında soykırım eylemlerinin gerçekleştiğini yanlış bir şekilde iddia ettiğinin" tespit edilmesini talep etmiş; Rusya ise Ukrayna'nın Soykırım Sözleşmesi'ni ihlal ettiğinin tespit edilmesi talebiyle karşı dava açmıştır.
Güney Afrika-İsrail davası Aralık 2023'te, İsrail'in Gazze'deki Filistinlilere karşı soykırım işleyerek ve soykırımı önlemeyerek Sözleşme'yi ihlal ettiği iddiasıyla açılmıştır.
Nikaragua-Almanya davası Mart 2024'te, Almanya'nın Gazze'deki Filistinlilere yönelik soykırımı önlemeyerek ve "soykırımın işlenmesinde kullanılacak askeri teçhizat da dahil olmak üzere İsrail'e yardım sağlayarak" uluslararası yükümlülüklerini ihlal ettiği iddiasıyla açılmıştır. K
ongo Demokratik Cumhuriyeti-Ruanda davası ise Haziran 2026'da açılmıştır.【58】
Aung San Suu Kyi liderliğindeki Ulusal Demokrasi Birliği'nin Kasım 2020 seçimlerini kazanmasının ardından dönemin başkomutanı Kıdemli General Min Aung Hlaing, Şubat 2021de sivil hükümeti deviren askeri darbeye liderlik etmiştir. Min Aung Hlaing, Aralık 2025 ve Ocak 2026'da yapılan seçimlerle cumhurbaşkanlığı görevine gelmiştir.【59】Min Aung Hlaing'in askeri yönetimi, UAD'deki davada Myanmar'ı savunmuştur.【60】
2023 yılının sonlarından itibaren Arakan eyaletinde Arakanlı Müslüman siviller, askeri yönetim ile Arakan Ordusu güçleri arasındaki çatışmaların ortasında kalmıştır. Arakan eyaletinin büyük bölümünü kontrol eden Arakan Ordusu, Arakanlı Müslümanlar üzerindeki baskıyı artırmıştır. Arakan Ordusu toprak gaspı, keyfi öldürme ve işkence ile suçlanırken ordu, Arakanlı Müslüman erkekleri Arakan Ordusuna karşı savaşmak üzere zorla askere almıştır.
Ağustos 2024'te Maungdaw'daki çatışmalardan kaçan yüzlerce Arakanlı Müslümanın Naf Nehri'ni geçerek Bangladeş'e ulaşmaya çalışırken insansız hava aracı ve topçu saldırılarında öldürüldüğü bildirilmiştir.
Myanmar'da kalan Arakanlı Müslümanların sayısı kaynaklarda yaklaşık 520 bin, 550 bin ve 600 bin olarak farklı rakamlarla yer almaktadır. Myanmar'da kalan Arakanlı Müslümanlar kamplara ve köylere hapsedilmiş, hareket özgürlüğünden yoksun bırakılmış, yeterli gıda, sağlık hizmeti, eğitim ve geçim kaynaklarına erişimleri kesilmiştir.【61】
BM verilerine göre Güney ve Güneydoğu Asya genelinde 1,3 milyondan fazla Arakanlı Müslüman yerinden edilmiş durumdadır ve bunların 1,2 milyonu Bangladeş'in Cox's Bazar bölgesindeki mülteci kamplarında yaşamaktadır.【62】Bangladeş, Arakanlı Müslümanların hareket özgürlüğünü ve kayıtlı işlere erişimini kısıtlamaktadır. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, hayati önemdeki yardımlarda yapılan kesintilerle derinleşen güvensizliğe ve azalan uzun vadeli çözümlere karşı uyarıda bulunmuştur. ABD Başkanı Donald Trumpın 2025'te ikinci dönemine başlamasının ardından yönetimi dış yardımların büyük bölümünü dondurmuş veya kesmiştir. BM Mülteciler Yüksek Komiserliğinin (BMMYK) bir çalışmasına göre bu kesintiler kayıt, hukuki yardım, sağlık, eğitim ve çocuk koruma gibi hizmetleri zayıflatmış, mültecilerin insan ticareti, zorla çalıştırma ve çocuk yaşta evlilik risklerini artırmıştır. BMMYK tahminlerine göre 2022'den bu yana denizde 3.135 kişi hayatını kaybetmiş veya kaybolmuş, 2025 yılı 900 can kaybıyla kayıtlardaki en ölümcül yıl olmuştur.
Al Jazeera. “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case Against Myanmar.” Al Jazeera. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/11/19/icj-to-rule-on-rohingya-genocide-case-against-myanmar
Al Jazeera. “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case: What to Expect.” Al Jazeera. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/11/18/icj-to-rule-on-rohingya-genocide-case-what-to-expect
Al Jazeera. “UN Top Court Convicts Myanmar of ‘Genocidal Intent’ Against Rohingya.” Al Jazeera. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/11/19/un-top-court-finds-myanmar-killed-10000-rohingya-as-it-rules-on-genocide
Al-Monitor. “Top UN Court Ruling on Myanmar Genocide to Be Watched for Clues on Gaza.” Al-Monitor. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.al-monitor.com/originals/2026/11/top-un-court-ruling-myanmar-genocide-be-watched-clues-gaza
Anadolu Ajansı. “Arakan Soykırımı Davası UAD'de görülmeye başlandı.” Anadolu Ajansı. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.aa.com.tr/tr/ayrimcilikhatti/ayrimcilik/arakan-soykirimi-davasi-uadde-gorulmeye-baslandi/1828800
Anadolu Ajansı. “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak.” Anadolu Ajansı. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arakanli-muslumanlara-yonelik-soykirim-davasinda-karar-bugun-aciklanacak/4128688
Anadolu Ajansı. “Arakanlılara soykırım yaptığı iddiasıyla Myanmar'a karşı açılan dava UAD'de görüşülüyor.” Anadolu Ajansı. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arakanlilara-soykirim-yaptigi-iddiasiyla-myanmara-karsi-acilan-dava-uadde-gorusuluyor/3797269
BBC. “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules.” BBC. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.bbc.com/news/live/cr93z32d2344t
Human Rights Watch. “Rohingya.” Human Rights Watch. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.hrw.org/tag/rohingya
Mizzima. “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice.” Mizzima. Erişim 19 Kasım 2026. https://eng.mizzima.com/2026/11/19/40903
Reuters. “World Court Finds Myanmar Forces Killed Thousands of Rohingya, Ruling Ongoing.” Reuters. Erişim 19 Kasım 2026. https://www.reuters.com/world/asia-pacific/world-court-finds-myanmar-forces-killed-thousands-rohingya-ruling-ongoing-2026-11-19/
UN News. “UN World Court Begins Landmark Hearings on Rohingya Genocide Case Against Myanmar.” UN News. Erişim 19 Kasım 2026. https://news.un.org/en/story/2026/01/1166746
Şahin, Nursena. "Arakan Soykırımı." KÜRE. 24 Temmuz 2026. Erişim: 19 Kasım 2026.https://kureansiklopedi.com/tr/detay/arakan-soykirimi-d9bfa.
[1]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”, BBC, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.bbc.com/news/live/cr93z32d2344t
[2]
Al Jazeera, “UN Top Court Convicts Myanmar of ‘Genocidal Intent’ Against Rohingya”, Al Jazeera, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.aljazeera.com/news/2026/11/19/un-top-court-finds-myanmar-killed-10000-rohingya-as-it-rules-on-genocide
[3]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”, Anadolu Ajansı, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arakanli-muslumanlara-yonelik-soykirim-davasinda-karar-bugun-aciklanacak/4128688
[4]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case: What to Expect”, Al Jazeera, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.aljazeera.com/news/2026/11/18/icj-to-rule-on-rohingya-genocide-case-what-to-expect
[5]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[6]
Human Rights Watch, “Rohingya”, Human Rights Watch, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.hrw.org/tag/rohingya
[7]
Nursena Şahin, “Arakan Soykırımı”, KÜRE Dijital Ansiklopedi, erişim 19 Kasım 2026.
https://kureansiklopedi.com/tr/detay/arakan-soykirimi-d9bfa
[8]
Anadolu Ajansı, “Arakan Soykırımı Davası UAD'de görülmeye başlandı”, Anadolu Ajansı, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.aa.com.tr/tr/ayrimcilikhatti/ayrimcilik/arakan-soykirimi-davasi-uadde-gorulmeye-baslandi/1828800
[9]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[10]
UN News, “UN World Court Begins Landmark Hearings on Rohingya Genocide Case Against Myanmar”, UN News, erişim 19 Kasım 2026.
https://news.un.org/en/story/2026/01/1166746
[11]
Al-Monitor, “Top UN Court Ruling on Myanmar Genocide to Be Watched for Clues on Gaza”, Al-Monitor, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.al-monitor.com/originals/2026/11/top-un-court-ruling-myanmar-genocide-be-watched-clues-gaza
[12]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[13]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case: What to Expect”.
[14]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[15]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[16]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”, Mizzima, erişim 19 Kasım 2026.
https://eng.mizzima.com/2026/11/19/40903
[17]
Anadolu Ajansı, “Arakan Soykırımı Davası UAD'de görülmeye başlandı”.
[18]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[19]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[20]
Anadolu Ajansı, “Arakan Soykırımı Davası UAD'de görülmeye başlandı”.
[21]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[22]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[23]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[24]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[25]
UN News, “UN World Court Begins Landmark Hearings on Rohingya Genocide Case Against Myanmar”.
[26]
UN News, “UN World Court Begins Landmark Hearings on Rohingya Genocide Case Against Myanmar”.
[27]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[28]
Anadolu Ajansı, “Arakanlılara soykırım yaptığı iddiasıyla Myanmar'a karşı açılan dava UAD'de görüşülüyor”, Anadolu Ajansı, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arakanlilara-soykirim-yaptigi-iddiasiyla-myanmara-karsi-acilan-dava-uadde-gorusuluyor/3797269
[29]
Anadolu Ajansı, “Arakan Soykırımı Davası UAD'de görülmeye başlandı”.
[30]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[31]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[32]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[33]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[34]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[35]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case Against Myanmar”, Al Jazeera, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.aljazeera.com/news/2026/11/19/icj-to-rule-on-rohingya-genocide-case-against-myanmar
[36]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[37]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case Against Myanmar”.
[38]
Reuters, “World Court Finds Myanmar Forces Killed Thousands of Rohingya, Ruling Ongoing”, Reuters, erişim 19 Kasım 2026.
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/world-court-finds-myanmar-forces-killed-thousands-rohingya-ruling-ongoing-2026-11-19/
[39]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[40]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[41]
Reuters, “World Court Finds Myanmar Forces Killed Thousands of Rohingya, Ruling Ongoing”.
[42]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[43]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[44]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[45]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[46]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[47]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[48]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[49]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[50]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[51]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[52]
Anadolu Ajansı, “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında karar bugün açıklanacak”.
[53]
Al-Monitor, “Top UN Court Ruling on Myanmar Genocide to Be Watched for Clues on Gaza”.
[54]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[55]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case: What to Expect”.
[56]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case Against Myanmar”.
[57]
BBC, “Myanmar Committed Genocide Against Its Rohingya Minority, UN's Top Court Rules”.
[58]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[59]
Mizzima, “Key Points of the Myanmar Genocide Case at the International Court of Justice”.
[60]
Al Jazeera, “ICJ to Rule on Rohingya Genocide Case: What to Expect”.
[61]
Human Rights Watch, “Rohingya”.
[62]
Al Jazeera, “UN Top Court Convicts Myanmar of ‘Genocidal Intent’ Against Rohingya”.

Gambiya’nın Myanmar aleyhine açtığı soykırım davasında Uluslararası Adalet Divanı (UAD), 19 Kasım 2026’da nihai kararını açıkladı. Divan, Myanmar ordusunun 2017 yılında Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) yönelik düzenlediği askeri operasyonlarda soykırım kastıyla hareket ettiğini ve Myanmar’ın soykırım işlediğini tespit etti. Kesin nitelik taşıyan karar, UAD’nin Bosna Hersek-Sırbistan ve Hırvatistan-Sırbistan davalarının ardından soykırım iddialarının esasına ilişkin verdiği üçüncü karar oldu.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Uluslararası Adalet Divanı'nın Gambiya-Myanmar Soykırım Davası Kararı (2026)" maddesi için tartışma başlatın
19 Kasım 2026
Arka Plan
19 Kasım 2026
Davanın Açılması
19 Kasım 2026
Davanın Seyri
19 Kasım 2026
Tarafların Talepleri ve Savunmaları
19 Kasım 2026
Karar Oturumu (19 Kasım 2026)
19 Kasım 2026
Divanın Tespitleri
19 Kasım 2026
Kararın Uluslararası Yargıdaki Yeri
19 Kasım 2026
Kararın Bağlayıcılığı ve Uygulanması
19 Kasım 2026
Diğer Soykırım Davalarıyla İlişkisi
19 Kasım 2026
Myanmar'daki Siyasi Gelişmeler ve Arakanlı Müslümanların Durumu