Ürdün’de Müslüman Kardeşler’in Faaliyetlerinin Yasaklanması (2025)

Müslüman Kardeşler’in Ürdün'deki varlığını sona erdirmeyi amaçlayan resmî karardır. Ürdün hükûmeti, 2025 yılı Nisan ayında Müslüman Kardeşler adlı grubun ülkedeki tüm faaliyetlerini yasaklamış, teşkilata ait ofisleri kapatmış ve mal varlıklarına, devlet lehine el koymuştur. Bu karar, örgüt üyelerinin sabotaj eylemleri planladığına dair suçlamalar sonrasında alınmıştır.

Yasaklama Kararı ve Gerekçeleri

Ürdün İçişleri Bakanı Mazen el-Faraya tarafından 23 Nisan 2025 tarihinde yapılan açıklamada, Müslüman Kardeşler hareketinin ülkede yürüttüğü tüm faaliyetlerin yasa dışı ilan edildiği belirtilmiştir. Açıklamaya göre, grubun ideolojisinin yayılması da suç kapsamına alınmış, tüm ofisleri kapatılmış ve teşkilata ait taşınır-taşınmaz mülklerin devlet tarafından el konulmasına karar verilmiştir.

Kararın dayanakları arasında, örgütün bazı mensuplarının roket ve dronlarla gerçekleştirilecek saldırılar için mühimmat üretimi yaptığı ve bu faaliyetlerin ülke güvenliğini ihlal ettiği yönündeki iddialar yer almıştır. Güvenlik yetkilileri, Ürdün’ün çeşitli kentlerinde bu amaçla kullanıldığı iddia edilen üretim tesislerinin ortaya çıkarıldığını açıklamıştır.

Tutuklamalar ve Suçlamalar

Yasak kararından kısa süre önce, aralarında Müslüman Kardeşler mensuplarının da bulunduğu 16 kişi gözaltına alınmıştır. Bu kişiler, kısa menzilli füze üretimi, patlayıcı madde bulundurma, silah kaçakçılığı ve militan eğitimi gibi suçlamalarla soruşturma altına alınmıştır. Güvenlik güçleri, şüphelilerin bazı belgeleri yok etmeye çalıştığını açıklamıştır.

2024 yılına ait bir sabotaj girişimi, Müslüman Kardeşler üyeleriyle ilişkilendirilmiştir. İçişleri Bakanı Faraya, bu kişilerin gizli biçimde organize olduklarını ve ülkenin istikrarına karşı tehdit oluşturabilecek faaliyetlerde bulunduklarını beyan etmiştir.

Bölgesel ve İç Politik Yansımalar

Son yıllarda Ürdün’de Müslüman Kardeşler’e yönelik çeşitli kısıtlamalar getirilmiştir. Güvenlik kaynakları, grubun bazı üyelerinin devletin kamu düzenini ihlal edebilecek faaliyetlerde bulunduğunu iddia etmiştir.

Grup, 2023 yılı Ekim ayında başlayan Gazze savaşı sonrasında Ürdün’ün çeşitli şehirlerinde düzenlenen protesto gösterilerinde yer almıştır. Gösterilerde İsrail ile yapılan 1994 tarihli barış anlaşmasının sona erdirilmesi, doğalgaz ihracatının durdurulması ve İsrail büyükelçisinin sınır dışı edilmesi talepleri dile getirilmiştir. 2024 ve 2025 yıllarında protestolara katılan bazı vatandaşların gözaltına alındığı bildirilmiştir. 

İçişleri Bakanlığı, örgütün yöneticilerinden birinin oğlunun, güvenlik güçlerine karşı kullanılmak üzere patlayıcı madde üretme girişiminde bulunduğunu iddia etmiştir. Ayrıca sosyal medya üzerinden örgütle ilişkili içeriklerin paylaşılmasının, mevcut siber suç yasaları kapsamında adli takibe konu olabileceği bildirilmiştir. 

Ürdün Temsilciler Meclisi Başkanı Ahmed Safadi, İçişleri Bakanı'nın açıkladığı kararları desteklediklerini ve devletin hukuk düzeni içinde hareket ettiğini ifade etmiştir. Safadi, ülkede herhangi bir oluşumun devletin egemenliği dışında faaliyet göstermesinin kabul edilemeyeceğini belirtmiştir.

Müslüman Kardeşler'in Ürdün’deki Tarihî ve Siyasi Konumu

Müslüman Kardeşler Hareketi, 1928 yılında Mısır’ın İsmailiye kentinde kurulmuş, zamanla Orta Doğu’da pek çok ülkede yapılanmıştır. Ürdün’de ise 1940’lı yıllarda örgütlenmeye başlamış ve 1950’li yıllarda resmî olarak tanınmıştır. Hareket, uzun yıllar boyunca ülkede yasal statüyle faaliyet göstermiştir. 2014 yılında Ürdün devleti, Müslüman Kardeşler’in faaliyetlerini mevcut mevzuat çerçevesinde lisanssız kabul ettiğini duyurmuş ve bu bağlamda hareketin yasal statüsünün sona erdiğini açıklamıştır. 2015 yılında ise Ürdün hükûmeti, Müslüman Kardeşler’e alternatif olarak yapılandırılmış Müslüman Kardeşler Derneği adlı başka bir oluşumu resmen tanımıştır. Bu süreçte örgüt içinde çeşitli ayrışmalar yaşanmıştır.

2020 yılında Ürdün Yüksek Mahkemesi, Müslüman Kardeşler'in Ürdün’deki statüsünün sona erdiğine hükmetmiştir. Karar sonrasında grup, çeşitli biçimlerde faaliyetlerine devam etmiştir. Başkent Amman başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerinde ofislerini muhafaza etmiş ve kamuoyuna yönelik açıklamalar yapmaya devam etmişlerdir.

Müslüman Kardeşler’in siyasi kanadı olduğu iddia edilen İslami Hareket Cephesi (Islamic Action Front - IAF), ülkedeki yasal siyasi partiler arasında yer almıştır. IAF, 2024 yılında yapılan parlamento seçimlerinde 138 sandalyeden 31’ini kazanmış ve bu sonuçla Ürdün Meclisi’ndeki en büyük muhalefet grubu hâline gelmiştir.

2025 yılı Nisan ayında, güvenlik güçleri IAF’in çeşitli ofislerinde arama gerçekleştirmiş ve çok sayıda belgeye el koymuştur. Bu işlemler, partinin Müslüman Kardeşler ile olası kurumsal bağlarının araştırılması amacıyla yapılmıştır. IAF Genel Sekreteri Wael Saqqa, partinin bağımsız bir siyasi yapı olduğunu ve herhangi başka bir örgütle kurumsal bir ilişkisinin bulunmadığını ifade etmiştir. Parti adına yapılan açıklamada, anayasa ve yasal çerçevede faaliyet yürütüldüğü belirtilmiştir.