Uşak Arkeoloji Müzesi

^{Uşak Arkeoloji Müzesi} (Kültür Portalı)

Uşak Arkeoloji Müzesi, Paleolitik Çağ'dan Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarına kadar uzanan arkeolojik eserlerin ve kentin yakın tarihine ait etnografik buluntuların sergilendiği bir kültür kurumudur. Koleksiyonunda yaklaşık 42.000 eser yer almakta olup, bunların yaklaşık 2.500 kadarı dönüşümlü olarak teşhir edilmektedir.

^{Uşak Arkeoloji Müzesi} (Müze)

Kurum, 1970 yılına kadar Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı olarak Halk Eğitim binası bünyesinde Müze Memurluğu statüsünde hizmet vermiştir. 1966 yılında müze inşası için saha kamulaştırılmış, 1967'de başlayan inşaat 1969'da tamamlanmıştır. Teşhir tanzimi çalışmalarının ardından müze, 23 Mayıs 1970 tarihinde Uşak Müze Müdürlüğü adıyla eski binasında (bahçesiyle birlikte 900 metrekare) faaliyete geçmiştir.

Yaklaşık 48 yıl boyunca aynı yapıda hizmet veren müze için, 2012 yılında tren istasyonu mevkiinde yeni bir binanın yapımına başlanmıştır. Yaklaşık 16 milyon liraya mal olan, üç katlı ve 14.500 metrekare kapalı alana sahip bu modern yapı 2016 yılında tamamlanmış, teşhir çalışmalarının bitmesiyle 2018 yılında ziyarete açılmıştır. Müze bünyesinde yüksek güvenlikli sergi salonlarına ek olarak konferans salonu, fuaye alanı, çocuklar için eğitim ve oyun odaları, ihtisas kitaplarının yer aldığı bir kütüphane ve ilin tarihini anlatan 6 adet kısa filmin gösterildiği dijital ekranlar bulunmaktadır.

^{Uşak Arkeoloji Müzesi} (Müze)

Müzenin koleksiyonu üç kata yayılan kronolojik ve tematik bir sıraya göre tasarlanmıştır:

Kronolojik vitrinlerin yer aldığı bu alanda Uşak sınırlarındaki Akmonia, Blaundos, Sebaste, Sebastapolis ve Selçikler antik kentlerinden çıkarılan taş eserler ve mimari parçalar sergilenmektedir. Paleolitik Çağ'a ait keskiler, kazıyıcılar ve yongalar; Tunç Çağı'na ait idoller, gaga ağızlı testiler ve taş baltalar ile Frig, Lidya, Helenistik, Roma ve Doğu Roma dönemlerine tarihlenen pişmiş toprak kaplar, kandiller ve cam eserler bu katta bulunmaktadır. Arka bölümde antik dönem ölü gömme kültüne ait kalıntılar, adak/mezar stelleri ve kefaret yazıtları yer alırken; heykeller bölümünde Roma dönemi yöneticilerine, devlet adamlarına ve sporculara ait heykeller ziyaretçilere sunulmaktadır.

^{Uşak Arkeoloji Müzesi} (AA)

Parayı ilk basan ve kullanan Lidya Devleti'nin tarihsel mirasına atıfla, nümismatik koleksiyonuna ve paranın tarihine ayrılmıştır. Dünyanın ilk sikkelerinden örneklerin ve sikke definelerinin bulunduğu kronolojik vitrinlerin yanı sıra; takas yöntemi, paranın darp edilmesi, banknot kullanımı, bankacılık sisteminin gelişimi ile Osmanlı Bankası ve Darphanesi canlandırmaları mevcuttur. Uşak'ın 15. ve 16. yüzyıllarda ivme kazanan halı ticareti ve sanayileşmesi de bu bölümde işlenmektedir.

^{Uşak Arkeoloji Müzesi} (Müze)

Tamamen Lidya Dönemi'ne ve Karun Hazineleri'ne ayrılan bu katta, eser sergilemesinin yanı sıra Lidya dönemi ticareti ve günlük yaşantısını anlatan İkiztepe ve Harta tümülüs canlandırmaları ile dokumacı, seramik ve kalıp ustası gibi meslek canlandırmaları yer alır.

Teşhirin son alanı olarak tasarlanan bu bölümde Uşak'ın yerel kültür birikimi aktarılmaktadır. Yöresel kıyafetler, silahlar, kılıçlar ve günlük eşyalar; cirit ve dokumacılık gibi kültürel unsurların canlandırmaları ve Uşak Ulucami'nin ölçekli bir maketi bu alanda sergilenmektedir.

^{Kanatlı Güneş Kursu - Kolye} (AA)

Lidya-Pers döneminin en görkemli koleksiyonu kabul edilen 432 parçalık eser grubuna "Karun Hazineleri" adı verilmektedir. Kopyalanmasının önüne geçen ustalık kalıplarıyla birlikte günümüze ulaşan bu hazine; açıkta sergilenen mezar odası klineleri, volütler ve kapıların yanı sıra dönemin zanaat yeteneğini yansıtan çok sayıda eseri barındırmaktadır. Koleksiyonda; yonca ağızlı gümüş oinokheler, derin kâseler, gümüş testiler, phialeler, taştan üretilmiş tabak, kepçe, süzgeç, buhurdanlar, duvar resimleri, kline ayakları olarak kullanılan mermerler, sfenks heykelleri ve kozmetik aletleri yer almaktadır. Ayrıca "Aslan Başlı Bilezikler" ve "Kanatlı Güneş Kursu Kolye" gibi nadide eserler ile akik, altın, pelitli ve piramit mühür formunda kolyeler de bu koleksiyonun önemli parçaları arasındadır.

^Phiale (AA)

Koleksiyondaki eserler 1965, 1966 ve 1968 yıllarında Uşak'ın Güre Köyü yakınlarındaki Toptepe (altın ağırlıklı eserler), İkiztepe (gümüş ağırlıklı eserler) ve Aktepe tümülüslerinden kaçak kazılarla çıkarılarak yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırılmıştır. 1985 yılında New York Metropolitan Müzesi'nde sergilenen koleksiyon, yürütülen hukuki mücadeleler sonucunda 1993 yılında Türkiye'ye iade edilmiştir. Hazine; yurt dışından getirilen bu eserlerin yanı sıra, müzenin yürüttüğü kurtarma kazılarından ve diğer müzelerden sağlanan döneme ait buluntuların birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

^{Kanatlı Denizatı Broşu} (AA)

Koleksiyonun en değerli eseri olarak bilinen işçiliğiyle dönemin öne çıkan örneği Kanatlı Denizatı Broşu, 2005 yılında Uşak Arkeoloji Müzesi'nden sahtesiyle değiştirilerek tekrar yurt dışına çıkarılmıştır. Almanya'da tespit edilmesinin ardından Türkiye'ye getirilen eser, geçici olarak Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilendikten sonra Uşak'a iade edilmiş ve günümüzde Karun Hazineleri için ayrılan üçüncü katta, yüksek güvenlikli özel alanında teşhir edilmektedir.

Karun Hazineleri envanterinde yer alan metal eserler, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) işbirliğiyle Taşınabilir X Işınları Floresans Spektrometresi (P_XRF) cihazı kullanılarak tahribatsız şekilde analiz edilmiştir. Elde edilen bilimsel veriler sonucunda eserlerin ağırlıklı olarak altın, gümüş ve bakır alaşımlarından üretildiği belirlenmiştir.

• Altın Eserler: Yapılan ölçümlerde objelerdeki ortalama altın (Au) oranı %78,68 olarak saptanmıştır.^【1】 Altın oranının düştüğü bölümlerde ise alaşım olarak gümüş ve bakır oranının arttığı gözlemlenmiştir.
• Gümüş Eserler: Ortalama gümüş (Ag) oranının %92,1 ile %99,6 arasında değiştiği gümüş eserlerde kurşun (Pb) ve bizmut (Bi) izlerine rastlanmıştır.^【2】 Kurşun elementinin varlığı, eserin yapımında kullanılan malzemenin altın-gümüş alaşımlı cevherden ziyade kurşun cevheri üzerinden ayrıştırılarak elde edildiğini kanıtlamaktadır. Frig tabağı ve şamdan ayağı gibi birkaç nadir eserde ise bakırla birlikte demir ve çinko elementleri tespit edilmiştir.

Bu veriler referans alınarak koleksiyondaki eserlerin temizlik ve konservasyon işlemleri Anadolu Medeniyetleri Müzesi laboratuvar uzmanları tarafından yapılmış, elde edilen alaşım bilgileri eserlerin ilgili envanter kayıtlarına resmi olarak işlenmiştir.

Sanal müze üzerinden de ziyaret edilebilen Uşak Arkeoloji Müzesi, Pazartesi günleri hariç haftanın her günü ziyarete açıktır. Müze kapılarını saat 09:00'da açmakta olup kapanış saati 17:00'dir; ancak gişe işlemleri 16:30'da sona ermektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için MüzeKart'ın geçerli olduğu kurum, Kurtuluş Mahallesi, Doğan Sokak No:1, Uşak adresinde hizmet vermektedir.