Usturlap

Köken

Arapçada "yıldızların konumunu ölçerek yer belirleme aleti" manasına gelen asṭurlāb (أَسْطُرْلَاب) sözcüğünden dilimize aktarılmıştır. Bu terim, Eski Yunancada "yıldız tutan" veya doğrudan "usturlap" anlamlarını taşıyan astrólabon (αστρόλαβον) kelimesinden alıntıdır. Söz konusu Yunanca kelime; "yıldız" manasındaki astḗr veya ástron (ἀστήρ) sözcüğü ile "almak, tutmak" anlamındaki lambánō, lab- (λαμβάνω, λαβ-) fiillerinin birleşmesinden meydana gelmiştir.

Kullanım Alanları

• Astronomi Tarihi: Gökbiliminde teleskop öncesi dönemde kullanılan temel gözlem araçlarını tanımlamak için kullanılır.
• Vakit Tayini: Güneşin ve yıldızların konumuna bağlı olarak yerel saati ve dini vakitleri belirtmek amacıyla kullanılır.
• Denizcilik: Gemicilikte yön bulma ve enlem belirleme süreçlerindeki geleneksel yöntemleri nitelemek için kullanılır.
• Bilim Tarihi: İslam dünyasında ve Orta Çağ Avrupa'sında mekanik saatlerin ve gelişmiş seyrüsefer cihazlarının öncüsü olan sistemleri ifade etmek amacıyla kullanılır.