Vietnam–AB İlişkilerinin Kapsamlı Stratejik Ortaklık Düzeyine Yükseltilmesi (Ocak, 2026)

Vietnam ile Avrupa Birliği arasındaki diplomatik ilişkiler, 29 Ocak 2026 tarihinde “Kapsamlı Stratejik Ortaklık” düzeyine yükseltilmiştir. Söz konusu karar, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın Hanoi’ye gerçekleştirdiği resmî ziyaret sırasında açıklanmış ve taraflarca ilişkilerde yeni bir aşamaya geçildiği ifade edilmiştir. Bu adımla birlikte Vietnam, Avrupa Birliği ile kapsamlı stratejik ortaklık tesis eden ülkeler arasına dahil olmuştur.

Tarihsel Arka Plan

Vietnam ile Avrupa Birliği arasındaki diplomatik ilişkiler, taraflar arasında siyasi diyalog ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla tesis edilmiştir. İlişkiler, özellikle ticaret, kalkınma iş birliği ve çok taraflı platformlarda koordinasyon alanlarında zaman içinde derinleşmiştir. Önceki yıllarda yürürlüğe giren ticaret anlaşmaları ve sektörel iş birliği mekanizmaları, taraflar arasındaki kurumsal temasların artmasına zemin hazırlamıştır.

Diplomatik Yükseltme Süreci

İlişkilerin kapsamlı stratejik ortaklık seviyesine çıkarılması kararı, uzun süredir devam eden diplomatik temasların ve müzakerelerin ardından alınmıştır. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın Vietnam’a yaptığı ziyaret sırasında gerçekleştirilen görüşmelerde, taraflar mevcut iş birliği alanlarının genişletilmesi ve siyasi diyaloğun kurumsallaştırılması konusunda mutabakata varmıştır. Vietnamlı yetkililer, söz konusu yükseltmeyi ikili ilişkiler açısından “tarihsel bir dönüm noktası” olarak nitelendirmiştir.

Kapsamlı Stratejik Ortaklık Kavramı

“Kapsamlı Stratejik Ortaklık” kavramı, taraflar arasında yalnızca diplomatik temasları değil; ekonomi, ticaret, güvenlik, teknoloji, enerji ve küresel yönetişim alanlarını kapsayan çok boyutlu bir iş birliği çerçevesini ifade etmektedir. Bu statü, düzenli üst düzey diyalog mekanizmalarının oluşturulmasını ve ortak politika alanlarında daha yakın eşgüdüm sağlanmasını öngörmektedir.

Ekonomik ve Ticari Boyut

Avrupa Birliği, Vietnam’ın en önemli ticaret ortakları arasında yer almaktadır. Taraflar arasındaki ticari ilişkiler, sanayi ürünleri, tarım, teknoloji ve hizmet sektörlerini kapsamaktadır. Kapsamlı stratejik ortaklıkla birlikte, mevcut ticaret anlaşmalarının uygulanmasının güçlendirilmesi ve yatırım akışlarının artırılması hedeflenmiştir. Avrupa Birliği yetkilileri, Vietnam’ın küresel tedarik zincirlerindeki rolünün önemine dikkat çekmiştir.

Enerji ve Yeşil Dönüşüm

Ortaklığın öncelikli alanlarından biri enerji ve iklim politikaları olmuştur. Taraflar, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir kalkınma ve yeşil dönüşüm alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesi konusunda mutabakata varmıştır. Bu çerçevede, enerji verimliliği ve çevre dostu teknolojilerin yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.

Teknoloji ve Kritik Sektörler

Kapsamlı stratejik ortaklık kapsamında, yüksek teknoloji, dijital altyapı, yarı iletkenler ve kritik hammaddeler gibi alanlarda iş birliğinin artırılması öngörülmüştür. Taraflar, güvenilir tedarik zincirlerinin oluşturulması ve teknoloji alanında karşılıklı kapasite geliştirilmesi konularında ortak çalışma iradesi ortaya koymuştur.

Siyasi ve Jeopolitik Bağlam

İlişkilerin yükseltilmesi kararı, küresel ticaretin yeniden şekillendiği ve jeopolitik rekabetin arttığı bir dönemde alınmıştır. Avrupa Birliği, Güneydoğu Asya’daki varlığını güçlendirmeyi hedeflerken; Vietnam da çok yönlü dış politika yaklaşımı çerçevesinde uluslararası ortaklıklarını çeşitlendirmeyi amaçlamıştır. Taraflar, uluslararası hukukun güçlendirilmesi ve çok taraflı düzenin desteklenmesi konularında ortak tutum sergilemiştir.

Kurumsal ve Toplumsal İş Birliği Alanları

Yeni ortaklık düzeyiyle birlikte, eğitim, kültürel değişim, akademik iş birliği ve insan hareketliliği alanlarında temasların artırılması planlanmıştır. Ayrıca, düzenli istişare mekanizmaları aracılığıyla ilişkilerin kurumsal bir zeminde sürdürülmesi hedeflenmiştir.