Ölüm Tarihi | 24 Haziran 2012 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ölüm Yeri | Charles Darwin Araştırma İstasyonu | ||||||||
Keşfeden | Jozsef Vagvolgy | ||||||||
Cinsiyeti | Erkek | ||||||||
Doğal Yaşam Alanı | Pinta Adası, Galapagos | ||||||||
Tür | Pinta Adası Dev Kaplumbağası | ||||||||
Yalnız George, Galapagos Takımadaları’na özgü dev kara kaplumbağalarından biri olan Pinta Adası dev kaplumbağasının bilinen son erkek bireyidir. Yalnız George, Galapagos dev kaplumbağalarının ada temelli çeşitliliği içinde Pinta Adası’na ait abingdoni alt türünü temsil etmektedir. Bu özelliğiyle Yalnız George, yalnızca Galapagos faunasının bir üyesi olmakla beraber koruma biyolojisinin de simgelerinden biri hâline gelmiştir.【1】 Yalnız George, “dünyanın en ünlü koruma ikonu” olarak nitelendirilir.【2】
1906’da California Bilimler Akademisi tarafından Pinta’dan belgelenen son kaplumbağalar toplanmış, bundan sonra adada uzun süre canlı kaplumbağa görülmemiştir.【3】Neslinin daha önce tükendiği düşünülen bu dev kaplumbağa, Biyolog Jozsef Vagvolgy tarafından 1971’de Pinta Adası’nda yeniden fark edilmiştir. 1972’nin mart ayında kendisine "Solitario Jorge" (Yalnız George) adı verilerek Charles Darwin Araştırma İstasyonu’na götürülmüştür.【4】"Yalnız George" adı, dönemin popüler televizyon kişiliği George Gobel’in lakabından hareketle verilmiştir.【5】
Yalnız George, yaklaşık kırk yıl boyunca koruma altında yaşamış; bu süre içinde ona uygun eş bulma ve soyunu sürdürme çabaları yürütülmüş, ancak bu girişimler sonuçsuz kalmıştır.【6】
Yalnız George zaman zaman deri sorunları, guatr ve kilo alma gibi sağlık problemleri yaşamıştır.【7】
Yalnız George, 24 Haziran 2012’de yaklaşık 100 yaşında beklenmedik biçimde ölmüştür.【8】Onun ölümüyle Pinta Adası kaplumbağasının bilinen son bireyi de ortadan kalkmıştır. Yapılan nekropside ölüm nedeni yaşlılığa, yani doğal nedenlere bağlanmış; organlarının çoğu sağlıklı görünse de karaciğerinde ileri yaş belirtileri tespit edilmiştir.【9】Olası gelecek bilimsel çalışmalar için ölümünden sonra dokuları saklanmıştır.【10】
Lonesome George: Born to be the Last (Born Free Foundation)
Pinta Adası, Galapagos Takımadaları’nın kuzey kesiminde yer alan, büyük bölümü lav örtüsünden oluşan ve görece kurak karakter taşıyan bir adadır. Adanın büyük bölümü çıplak lav alanlarından meydana gelir ve 2.000 fitin biraz üzerine yükselir. Adada Opuntia kaktüsleri dev kaplumbağalar için besin, su ve gölge kaynağı sağlamış; zirveye yakın kesimlerde ise yıl boyunca daha gür bitki örtüsüne sahip küçük fakat önemli bir nemli bölge bulunmuştur.【11】
Galapagos dev kaplumbağaları, adalar arasında dağılan popülasyonların farklı çevre koşullarına uyum sağlamasıyla çeşitlenmiş olup bu çeşitlenme 15 kadar alt tür/ırk ortaya çıkarmıştır. Bu farklılaşma özellikle kabuk biçimi gibi morfolojik özelliklerde görülmektedir.【12】Yalnız George'un ölümüne kadar, bu 15 türden 11'i günümüze kadar gelebilmişti. Bunlardan 6'sı farklı adalarda yaşamakta olup diğer 5'i ise Isabela Adası'nda yaşamaktaydı.【13】George'un ölümüyle özgün alt türlerden beşi yok olmuştur.
Pinta kaplumbağası, Santa Fe, Floreana ve Fernandina kaplumbağalarıyla birlikte soyu tükenen eyer sırtlı gruplar arasındadır; bu gruplar Galapagos’un daha kurak ada koşullarına uyum sağlamış hatlardır.【14】
Mitokondriyal DNA verilerine dayanılarak, Pinta Adası’ndaki abingdoni soyunun son temsilcisi olan Yalnız George’un, coğrafi olarak Pinta’dan uzak olan San Cristóbal ve Española kaplumbağalarıyla yakın akrabalık gösterdiği tespit edilmiştir.【15】
Isabela Adası’ndaki Kurt Volkanı çevresinde Pinta kökenli genler taşıyan Yalnız George'dan başka bireylerin bulunduğu ortaya konmuştur. Bu bulgu, Yalnız George’un Pinta soyunun bilinen son saf temsilcisi olmasına rağmen, Galapagos dev kaplumbağaları içindeki abingdoni genetik mirasının melez bireyler aracılığıyla kısmen varlığını sürdürdüğünü göstermektedir.【16】
Galapagos kaplumbağaları, 17. yüzyıldan itibaren korsanlar ve balina avcılarının kaplumbağaları avlamalarıyla azalmaya başlamıştır.【17】Galapagos genelinde 50 yıldan kısa bir sürede 200.000’e kadar kaplumbağanın götürülmüş olabileceği tahmin edilmiştir.【18】
Jones, Jen. "Lonesome George: The Legacy." Testudo 7 (5). (2013): 69-78. Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026. http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
Anadolu Ajansı. "Soyları tükendi." Anadolu Ajansı. Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/soylari-tukendi/359723
Born Free Foundation. “Lonesome George: Born to Be the Last.” Video. YouTube, April 11, 2025. https://www.youtube.com/watch?v=JcUBX6rGjeI.
Caccone, Adalgisa, James P. Gibbs, Valerio Ketmaier, vd. "Origin and Evolutionary Relationships of Giant Galapagos Tortoises." PNAS 96 (23). (9 Kasım 1999): 13223–13228. Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026. https://www.pnas.org/doi/epdf/10.1073/pnas.96.23.13223
Cayot, Linda J. The Lonesome George Story Where Do We Go From Here? Galapagos Conservancy. 2014. Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026. https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
Russello, Michael A., Luciano B. Beheregaray, James P. Gibbs, vd. "Lonesome George is not Alone among Galápagos Tortoises." Current Biology 17 (9). (1 Mayıs 2007): 317-318. Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026. https://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(07)01068-8.pdf
[1]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 69, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[2]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 69, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[3]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 71, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[4]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 71, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[5]
Linda J. Cayot, The Lonesome George Story Where Do We Go From Here?, Galapagos Conservancy, 2014, s. 6, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
[6]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 71, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[7]
Linda J. Cayot, The Lonesome George Story Where Do We Go From Here?, Galapagos Conservancy, 2014, s. 17, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
[8]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 71, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[9]
Linda J. Cayot, The Lonesome George Story Where Do We Go From Here?, Galapagos Conservancy, 2014, s. 25, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
[10]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 76, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[11]
Linda J. Cayot, The Lonesome George Story Where Do We Go From Here?, Galapagos Conservancy, 2014, s. 7, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
[12]
Jen Jones, "Lonesome George: The Legacy," Testudo 7 (5), (2013): s. 70, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, http://www.britishcheloniagroup.org.uk/sites/default/files/u8/v7n5joneswm.pdf
[13]
Adalgisa Caccone, James P. Gibbs, Valerio Ketmaier, vd., "Origin and Evolutionary Relationships of Giant Galapagos Tortoises," PNAS, 96 (23), (9 Kasım 1999): s. 13223, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.pnas.org/doi/epdf/10.1073/pnas.96.23.13223
[14]
Linda J. Cayot, The Lonesome George Story Where Do We Go From Here?, Galapagos Conservancy, 2014, s. 8, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
[15]
Adalgisa Caccone, James P. Gibbs, Valerio Ketmaier, vd., "Origin and Evolutionary Relationships of Giant Galapagos Tortoises," PNAS, 96 (23), (9 Kasım 1999): s. 13223, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.pnas.org/doi/epdf/10.1073/pnas.96.23.13223
[16]
Michael A. Russello, Luciano B. Beheregaray, James P. Gibbs, vd., "Lonesome George is not Alone among Galápagos Tortoises," Current Biology 17 (9), (1 Mayıs 2007): s. 318, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(07)01068-8.pdf
[17]
Adalgisa Caccone, James P. Gibbs, Valerio Ketmaier, vd., "Origin and Evolutionary Relationships of Giant Galapagos Tortoises," PNAS, 96 (23), (9 Kasım 1999): s. 13223, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.pnas.org/doi/epdf/10.1073/pnas.96.23.13223
[18]
Linda J. Cayot, The Lonesome George Story Where Do We Go From Here?, Galapagos Conservancy, 2014, s. 8, Erişim Tarihi: 22 Haziran 2026, https://www.galapagos.org/wp-content/uploads/2022/10/Cayot-2014_Lonesome-George.pdf
Ölüm Tarihi | 24 Haziran 2012 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ölüm Yeri | Charles Darwin Araştırma İstasyonu | ||||||||
Keşfeden | Jozsef Vagvolgy | ||||||||
Cinsiyeti | Erkek | ||||||||
Doğal Yaşam Alanı | Pinta Adası, Galapagos | ||||||||
Tür | Pinta Adası Dev Kaplumbağası | ||||||||
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Yalnız George" maddesi için tartışma başlatın
Yalnız George’un Keşfi
Koruma Altındaki Yaşamı
Doğal Yaşam Alanı
Galapagos Dev Kaplumbağaları İçindeki Yeri
Galapagos Kaplumbağalarının Azalışı