Zer (Film)

Kazım Öz tarafından yazılan ve yönetilen Zer, 2017 yılında vizyona giren dram türünde bir sinema yapımıdır. Film, babaannesi Zarife’nin ölüm döşeğindeyken kulağına fısıldadığı bir şarkının (Zer) izini sürmek üzere New York’tan Dersim’e uzanan bir yolculuğa çıkan Jan’ın hikâyesini konu edinir.

^{Zer filminden bir sahne} (IMDB⁾

Jan, New York'ta yaşayan ve kökenlerinden habersiz büyüyen bir gençtir. Babaannesi Zarife, kanser tedavisi için New York’a getirildiğinde, Jan onunla vakit geçirmeye başlar ve aralarında güçlü bir bağ kurulur. Zarife, ölmeden hemen önce Jan’a eski bir Kürtçe şarkı olan "Zer"i mırıldanır; ancak şarkının tamamını getiremeden hayatını kaybeder.

Bu olay üzerine Jan, şarkının devamını ve babaannesinin geçmişini öğrenmek amacıyla Türkiye'ye, Dersim'e doğru bir yolculuğa çıkar. Jan, şarkının izini sürerken yalnızca kendi aile köklerini değil, aynı zamanda babaannesinin bir sır gibi sakladığı 1938 Dersim Katliamı’nın trajik izlerini ve bu coğrafyanın kültürel belleğini de keşfeder. Arayış süreci, Jan’ın kendi kimliği ve özüyle yüzleşmesiyle sonuçlanır.^【1】

^{Zer filminden bir sahne (}IMDB⁾

Türkiye, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri ortak yapımı olan filmin üretim şirketleri arasında Köz Film ve Newa Film bulunmaktadır. Kazım Öz’ün altıncı uzun metrajlı filmi olan Zer, hem Köprüde Buluşmalar platformunda yer almış hem de Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapım desteği almıştır.^【2】

Filmin görüntü yönetmenliğini Eyüp Boz, Feza Çaldıran ve Orçun Özkılınç üstlenmiştir. Yaklaşık 1 saat 53 dakika süren yapımın çekimleri; New York, İstanbul, Dersim, Afyon, Uşak ve Elazığ gibi geniş bir coğrafi alanda gerçekleştirilmiştir. Filmin müzikleri ise Mustafa Biber tarafından hazırlanmıştır.^【3】

^{Zer filminden bir sahne} (IMDB⁾

Yapım, 2015 yılında hayatını kaybeden usta oyuncu Tomris İncer’in sinema perdesinde görüldüğü son film olma özelliğini taşımaktadır. Ayrıca dünyaca tanınmış müzisyen Ahmet Aslan da bu film ile ilk sinema oyunculuğu deneyimini gerçekleştirmiştir.

^{Zer filminden bir sahne (}IMDB⁾

Filmin başrolünde Jan karakterini Nik Xhelilaj canlandırmaktadır. Diğer önemli rollerde ise Güler Ökten (Zarife), Füsun Demirel (Havva), Tomris İncer, Haleigh Ciel (Barbara), Levent Özdilek ve Ahmet Aslan (Dervi) yer almaktadır.

Zer, dünya prömiyerini 36. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde gerçekleştirmiştir. Ancak festivaldeki gösterimi sırasında, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın talebi doğrultusunda bazı sahnelerin karartılmasıyla sansür tartışmalarının odağına yerleşmiştir.^【4】

Türkiye genelinde 21 Nisan 2017 tarihinde vizyona giren film, toplam 24 hafta boyunca sinemalarda kalmış ve 27.624 seyirci tarafından izlenmiştir.^【5】 Film, Ankara Uluslararası Film Festivali gibi çeşitli ulusal yarışma seçkilerinde de yer almıştır.^【6】

Zer, Türkiye'de vizyona girdiği 21 Nisan 2017 tarihinden itibaren toplam 24 hafta boyunca sinemalarda kalmıştır. Bu süre zarfında 27.624 seyirci tarafından izlenen yapım, toplam 300.528 Türk lirası hasılat elde etmiştir. Filmin dünya çapındaki toplam brüt geliri ise 76.271 dolar olarak kaydedilmiştir.

Yapım, dünya prömiyerini 36. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde yapmıştır. Ayrıca 28. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde Ulusal Yarışma seçkisinde yer alarak ödüle aday gösterilmiştir. Film, Köprüde Buluşmalar platformunda da gelişim desteği alan projeler arasındadır.