Ziya Kalkavan Denizcilik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

Ziya Kalkavan Denizcilik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde yer alan, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak uluslararası standartlarda denizcilik eğitimi veren köklü bir eğitim kurumudur.

Okul, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) standartlarını takip ederek dünya deniz ticaret filosuna kalifiye gemiadamı yetiştirmeyi ve denizcilik odaklı yükseköğretim kurumlarına öğrenci hazırlamayı amaçlamaktadır. Türkiye'nin ilk ve en köklü denizcilik okulu olma vasfını taşıyan kurum, sektördeki saygın firmalar ve üniversitelerle iş birliği içerisinde faaliyetlerini sürdürmektedir.^【1】

Okulun bulunduğu alan 17. yüzyılda Kazancıoğlu Bahçesi olarak bilinmekte olup, 1863-1867 yılları arasında inşa edilen Çırağan Sarayı ile yeni bir kimlik kazanmıştır. Günümüzde kullanılan binaların bir kısmı, Çırağan Sarayı’nın ek binaları olan Matbah-ı Amire ve Istabl-ı Amire yapılarıdır.

Kurumsal temeller, 1909 yılında Kaptan Hamit Naci Bey tarafından Azapkapı’da açılan özel "Milli Ticareti Bahriye ve Çarkçı Mektebi Alisi"ne dayanmaktadır. 1927 yılında Ortaköy’e nakledilen bu okul, 1928 yılında Cumhuriyet Hükümeti tarafından devralınarak "Yüksel Deniz Ticaret Mektebi" adıyla modernize edilmiştir.

1982 yılında Deniz Alaka ve Menfaatleri Yüksek Koordinasyon Kurulu kararıyla orta kademe gemi adamı yetiştirmek üzere Millî Eğitim Bakanlığı'na devredilen kurum, "Ortaköy Denizcilik Meslek Lisesi" adını almıştır. 1985-1986 eğitim yılında hazırlık sınıfı eklenerek dört yıllık "Anadolu Denizcilik Lisesi" statüsüne geçirilmiş; 1993 yılında ise denizcilik sektöründe uzun yıllar hizmet veren Ziya Kalkavan’ın adı verilerek "Beşiktaş Ziya Kalkavan Anadolu Denizcilik Meslek Lisesi" adını almıştır.

Kurum, 2014-2015 eğitim yılı başında "Ziya Kalkavan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi" olarak yeniden adlandırılmış ve 2018 yılında denizcilik alanında Bakanlık onaylı ilk "Proje Okulu" olmuştur. ^【2】

Okul, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde faaliyet göstermektedir. Kurumsal işleyişinde ulusal mevzuatın yanı sıra uluslararası denizcilik mevzuatı esas alınmaktadır. 2018 yılından itibaren "Proje Okulu" statüsünde yer alması, kuruma müfredat ve yönetimsel süreçlerde özel bir konum kazandırmıştır. Okulun vizyon ve misyonu, Türk Milli Eğitiminin amaçları doğrultusunda dünya denizcilik sektöründe rekabet edebilecek donanımda bireyler yetiştirmek üzerine yapılandırılmıştır.^【3】

Kurumda eğitim-öğretim dili İngilizce olup, tam gün eğitim modeli uygulanmaktadır. Dersler 08.30’da başlamakta ve 17.20’de sona ermektedir. Eğitim süreci, 1985-1986 yılından itibaren zorunlu hazırlık sınıfı dahil olmak üzere toplam dört yıldır.

Teknik branşlar arasında "Güverte" ve "Gemi Makineleri" bölümlerine ek olarak, 1983-1984 yılında Türkiye’de ilk kez açılan "Gemi Elektroniği ve Haberleşme" bölümü yer almaktadır. "Endüstriyel Okullar Projesi" kapsamında atölyeler modern donanımlarla yenilenmiş olup, eğitim faaliyetleri teorik bilginin yanı sıra uygulamalı laboratuvar çalışmalarıyla desteklenmektedir.^【4】

Ziya Kalkavan Denizcilik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne öğrenci kabulü merkezi sınav sistemi ile gerçekleştirilmektedir. 2024 yılı verilerine göre okulun öğrenci kontenjanı 120 kişi olarak belirlenmiştir. Aynı yıl için kabul edilen öğrencilerin taban puanı 362, tavan puanı ise 450 olarak kaydedilmiştir.^【5】

Okul, İstanbul ili Beşiktaş ilçesi Yıldız Mahallesi, Çırağan Caddesi No:34 adresinde, denize kıyısı olan tarihi bir yerleşkede faaliyet göstermektedir. Yerleşke içerisinde 15 derslik, 6 atölye-işlik ve 13 mesleki uygulama laboratuvarı bulunmaktadır.

Ayrıca 1 fizik laboratuvarı, 1 resim sınıfı ve 4.000 kitap kapasiteli bir kütüphane mevcuttur. Sosyal donatı alanları arasında 1 konferans salonu, 4 toplantı salonu, 2 çok amaçlı salon, 1 spor salonu ve 2 revir yer almaktadır. Isınma sistemi kalorifer olan okulda güncel olarak pansiyon ve servis hizmeti bulunmamaktadır; ulaşım denizyolu ve karayolu ile sağlanmaktadır.^【6】

Kurumda toplam 355 öğrenci eğitim görmektedir. Mezunların akademik başarı oranı %60 seviyesindedir; sunulan verilere göre 60 mezundan 45'i yükseköğretim kurumlarına yerleşme başarısı göstermiştir. Öğrenciler, mezuniyet sonrası gemiadamı cüzdanı ve sağlık raporu gibi mesleki yeterlilik belgeleriyle sektöre atılmaktadır.^【7】

Okulda öğrencilerin gelişimine yönelik geniş bir faaliyet yelpazesi sunulmaktadır. Sportif faaliyetler kapsamında futbol, futsal, basketbol, atletizm, yüzme, masa tenisi ve okçuluk branşlarında etkinlikler düzenlenmektedir. Bilimsel düzeyde ise Tübitak projeleri, Harezmi Eğitim Okulu çalışmaları ve Teknofest başvuruları gerçekleştirilmektedir.

^{ERASMUS Projesi İçin İtalya'dan Okula Ziyaret} (Ziya Kalkavan MTAL)

Ayrıca Savunma Sanayi Başkanlığı tarafından düzenlenen İnsansız Suüstü Araçları Prototip Yarışması'na katılım sağlanmaktadır. Sosyal sorumluluk ve rehberlik kapsamında Veli Akademileri, Güncel Rehberlik Uygulamaları ve Mesleki Tanıtım Günleri organize edilmektedir.^【8】

Kurum, uluslararası eğitim standartlarına uyum çerçevesinde Erasmus projeleri yürütmekte ve e-twinning sertifikasına sahip bulunmaktadır. Denizcilik eğitiminde küresel gelişmeleri takip etmek adına uluslararası kuruluşlarla koordinasyon sağlanmakta ve öğrencilerin dünya deniz ticaret filosuna entegrasyonu hedeflenmektedir.^【9】