Damacana

Köken

Damacana kelimesi, Türkçeye İtalyanca damigiana “geniş ağızlı büyük cam şişe” anlamıyla geçmiştir. İtalyanca biçim, Fransızca dame-jeanne (“Bayan Jeanne”) şeklindeki ifadenin etkisiyle oluşmuştur; ancak bu Fransızca kullanımın etimolojisi belirsizdir ve halk etimolojisi niteliği taşır. Provansal dilinde görülen damajana biçimiyle de ilişkili olan kelime, muhtemelen Latince dimidiana “yarım ölçülük kap” önerisiyle açıklanmaya çalışılmıştır. İngilizcedeki demijohn biçimi de aynı kökenden türemiştir. Anadolu Türkçesinde kullanılan macana ya da mancana biçimleriyle olan benzerlik, tarihi denizcilik diliyle damacana arasındaki ilişkiler açısından dikkat çekicidir.

Kullanım Alanları

• Ev ve mutfak kullanımı: Özellikle içme suyu, şarap, sirke gibi sıvı maddelerin muhafazasında tercih edilen büyük hacimli cam ya da plastik kapları tanımlamak için kullanılır.
• Çevre ve geri dönüşüm: Tekrar kullanılabilen ya da geri dönüştürülebilen sıvı ambalajı olarak çevre politikalarında da adı geçer.
• Mecaz anlamda: Halk arasında hacimsel büyüklüğe vurgu yapılmak istendiğinde benzetme olarak kullanılabilir.