Elektriği İleten Maddeler: Metaller
Metaller Elektriği Neden İyi İletir?
Elektrik düğmesine bastığında odandaki lamba nasıl yanıyor hiç düşündün mü? Bu işlemin arkasında aslında çok küçük ama çok önemli parçacıklar var: elektronlar! Ve onları taşıyan çok iyi taşıyıcılar: metaller!
Günlük hayatımızda kullandığımız pek çok eşya –örneğin telefon şarj kabloları, priz içindeki teller veya elektrikli ocaklar– metal malzemelerle kaplıdır ya da metal içerir. Bunun nedeni, metallerin elektriği çok iyi iletmesidir. Peki ama neden?
Elektronlar ve Serbestlikleri
Metallerin atomları birbirine çok düzenli şekilde dizilmiştir. Ama daha da ilginci, bu atomların dış yörüngelerindeki bazı elektronlar bulundukları atoma sıkı sıkıya bağlı değildir. Bu elektronlar "serbest elektronlar" olarak adlandırılır. Serbest olmaları demek, metalin içinde özgürce dolaşabilmeleri demektir.
Bir elektrik kaynağı (örneğin bir pil ya da priz) metal telin bir ucuna bağlandığında, bu serbest elektronlar hareket etmeye başlar. Bu hareket, yani elektron akışı, işte tam da elektrik akımı dediğimiz şeydir. Metalin içinde bol miktarda serbest elektron olduğu için, bu akım çok kolayca iletilir. Yani, elektrik metallerin içinden adeta kayarcasına geçer!
Neden Bütün Maddeler Elektriği İletmez?
Her madde bu kadar cömert değil! Örneğin, plastik ya da tahta gibi maddelerin atomlarında serbest elektron yoktur. Bu yüzden elektrik akımı, bu maddelerin içinden geçemez. İşte bu nedenle elektrik tellerinin dışı genellikle plastikle kaplanır. Böylece insanlar elektrik çarpmasından korunur.
En İyi Elektrik İletkeni Hangisidir?
Bakır, altın ve gümüş gibi metaller elektriği çok iyi iletir. En iyisi gümüş olsa da, pahalı olduğu için çoğunlukla bakır tercih edilir. İşte bu yüzden evlerdeki kabloların içinde bakır teller bulunur.
