56 Leonard Street Gökdeleni

56 Leonard Street Gökdeleni, Amerika Birleşik Devletleri'nin New York kentinin Manhattan bölgesindeki Tribeca Tarihi Bölgesi'nde yer alan yüksek katlı bir konut yapısıdır. Herzog & de Meuron tarafından tasarlanan yapı, mimarlık ofisinin ilk gökdelen projesi olmasının yanı sıra, farklı plan tiplerine sahip bağımsız konut birimlerinin üst üste kurgulanmasıyla oluşturulan mekânsal organizasyonu ile öne çıkmaktadır.^【1】 Toplam 60 kat ve 145 konuttan oluşan yapı, kat döşemelerinin farklı biçimlerde kaydırılmasıyla elde edilen kütlesel kompozisyonu, geniş terasları ve kamusal sanat uygulamasını mimari tasarımın ayrılmaz parçaları hâline getirmektedir.^【2】

56 Leonard Street projesinin tasarım süreci 2006-2008 yılları arasında başlamış, uygulama çalışmaları ise 2008 yılında başlamasının ardından 2012-2017 yılları arasında tamamlanmıştır.^【3】 Yapı, New York'un aşağı Manhattan bölgesindeki Tribeca semtinde konumlanmakta olup, bulunduğu tarihî çevrenin farklı ölçeklerdeki yapı dokusuna uyum sağlayacak biçimde tasarlanmıştır.

^{56 Leonard Street Gökdeleni (}Pexels⁾

56 Leonard Street'in mimari tasarımı, yüksek katlı konut yapılarında görülen standartlaşmış kat planları yerine her konutun kendine özgü mekânsal özelliklere sahip olduğu bir sistem üzerine kurulmuştur. Tasarım süreci, dış kabuktan ziyade iç mekân organizasyonundan hareketle geliştirilmiş; her daireyi oluşturan mekânlar bağımsız cam hacimler olarak ele alınarak kat düzleminde merkezi çekirdek çevresinde bir araya getirilmiştir.

Kat döşemelerinin farklı yönlerde kaydırılmasıyla oluşturulan çıkmalar, köşe mekânları ve teraslar yapının karakteristik dış görünüşünü meydana getirmektedir. Bu yaklaşım sayesinde cephede sürekli tekrar eden bir düzen yerine farklı hacimlerin üst üste istiflendiği dinamik bir kompozisyon oluşturulmuştur.

Yapının taban, orta ve üst bölümleri farklı tasarım anlayışlarıyla ele alınmıştır. Zemin kat bölümü Tribeca'nın sokak ölçeğine uyum sağlayacak biçimde çeşitli büyüklüklerde hacimlerden oluşturulurken, orta katlarda kat kaymaları daha kontrollü biçimde uygulanmıştır. Yapının üst kısmında ise büyük ölçekli penthouse dairelerinin gerektirdiği geniş dış mekânlar nedeniyle daha belirgin konsollar ve geri çekilmeler kullanılmıştır.

Toplam 145 konutun yalnızca beşinin aynı plan tipine sahip olması, yapının tekrar etmeyen konut organizasyonunu ortaya koymaktadır.^【4】 Her konutun farklı plan şemasına ve özel açık kullanım alanına sahip olması, tasarımın temel ilkelerinden biri olarak uygulanmıştır.

56 Leonard Street'in taşıyıcı sistemi, yapının mimari biçimlenişini belirlemektedir. Tasarım sürecinde yerel yapım teknikleri incelenmiş; kat döşemelerinin farklı oranlarda ötelenmesine olanak sağlayan betonarme sistem kullanılarak konsollar, geri çekilmeler ve balkonlar oluşturulmuştur.

Yapı, oldukça küçük bir oturum alanına karşın yüksek ve ince bir kütle oranına sahiptir. Bu nedenle taşıyıcı sistem, yapının sınır değerlere yaklaşan ince ve yüksek geometrisini karşılayacak biçimde geliştirilmiştir.

Cephede taşıyıcı sistem gizlenmemiş; kat döşemelerini oluşturan yatay betonarme plaklar dışarıdan okunabilir biçimde bırakılmıştır. Aynı şekilde yerinde dökme betonarme kolonlar da iç mekânda görünür hâlde kullanılarak yapının taşıyıcı sistemi mimari ifadenin bir parçası hâline getirilmiştir. Yapının cephe sistemi, kat döşemelerinin oluşturduğu ritimle birlikte belirli aralıklarla yerleştirilen açılabilir pencere elemanlarıyla desteklenmektedir. Yüksek katlı yapılarda yaygın olmayan bu uygulama, doğal havalandırmanın kullanıcı tarafından kontrol edilmesine olanak sağlamaktadır.

^{56 Leonard Street kat hareketleri (}Unsplash⁾

Yapıda bulunan 145 konutun tamamı Herzog & de Meuron tarafından özel olarak tasarlanmıştır.^【5】 İç mekân organizasyonunda her dairenin farklı plan tipine sahip olması temel tasarım ilkesi olarak benimsenmiştir.

Konut büyüklükleri 1.430 ile 6.380 ft² arasında değişmektedir.^【6】 Yapıda iki, üç, dört ve beş odalı konut tipleri yer almakta; ayrıca yapının en üst bölümünde sekiz tam kat ve iki yarım kat olmak üzere toplam on penthouse bulunmaktadır.^【7】

İç mekânlarda yüksek tavanlar ile yaklaşık 14 feet (yaklaşık 4.27 m) yüksekliğe ulaşan tavandan zemine kadar uzanan cam yüzeyler kullanılmıştır.^【8】 Bu geniş açıklıklar, dairelerin dış mekânla doğrudan ilişki kurmasını sağlarken aynı zamanda panoramik kent manzaralarından yararlanılmasına olanak vermektedir.

Kat planlarının farklılaşması sonucunda oluşan geniş çıkmalar ve geri çekilmeler, her konut için özel teraslar ve balkonlar oluşturmuştur. İç mekânda kullanıcı deneyimi, dış cephede görülen hacimsel blokların oluşturduğu geniş pencere nişleri aracılığıyla desteklenmiştir.

Tasarım çalışmalarında mutfak, oturma alanı ve banyolar yapı için özel olarak geliştirilmiş; merdiven ve iç mekân detaylarında ise transfer kolonlarının oval geometrisi tasarıma yansıtılmıştır.

56 Leonard Street, konut işlevini destekleyen çeşitli ortak kullanım alanlarına sahiptir. Yapıda fitness merkezi, ıslak ve kuru spa alanları, Tribeca manzarasına sahip iç ve dış sonsuzluk havuzu, peyzaj düzenlemeli güneşlenme terası, medya salonu, özel yemek ve toplantı salonu ile çocuklara yönelik oyun alanı bulunmaktadır.

Yapının zemin katında, giriş alanıyla bütünleşik biçimde konumlandırılan Anish Kapoor imzalı yere özgü anıtsal heykel, mimari tasarımın bir parçası olarak uygulanmıştır. Eser, sanatçının New York kentindeki ilk kalıcı kamusal çalışması olma özelliğini taşımaktadır.