AB – Çin Zirvesi (Temmuz 2025)

25. AB–Çin Zirvesi, Avrupa Birliği ile Çin arasında 24 Temmuz 2025 tarihinde Pekin'de gerçekleştirilen diplomatik bir toplantıdır. Zirvede, ekonomik ilişkilerin yapısı, ticaret dengesizliği, iklim iş birliği ve jeopolitik gelişmeler temel gündem maddeleri arasında yer almıştır. Avrupa Birliği'ni zirvede Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa temsil ederken, Çin tarafına Devlet Başkanı Xi Jinping başkanlık etmiştir.

25. AB–Çin Zirvesi, 24 Temmuz 2025 - (Anadolu Ajansı)

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, 2025 yılının Avrupa Birliği ile Çin arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 50. yıl dönümü olduğunu hatırlatmıştır. Von der Leyen, geçen 50 yılda ikili iş birliğinin önemli ölçüde geliştiğini ifade etmiş; bu süreçte hem Avrupa’nın hem de Çin’in derin dönüşümler geçirdiğine dikkat çekmiştir.

Zirvede Ele Alınan Konular

Ekonomik İlişkilerde Adil Denge Arayışı

Zirvenin temel eksenini, Avrupa Birliği’nin Çin ile ekonomik ilişkilerinde adil ve karşılıklı rekabete dayalı bir yapı talep etmesi oluşturmuştur. AB yetkilileri, 2024 yılı itibarıyla Çin’e karşı oluşan yaklaşık 357 milyar dolarlık dış ticaret açığının sürdürülemez bir boyuta ulaştığını ifade etmiştir.

25. AB–Çin Zirvesi, 24 Temmuz 2025 - (Anadolu Ajansı)

AB tarafı, özellikle Avrupa şirketlerinin Çin pazarına erişiminde karşılaştıkları yapısal engellerin kaldırılmasını istemektedir. Tıbbi cihazlar, otomotiv, hayvancılık, ilaç ve kozmetik sektörlerinde faaliyet gösteren Avrupa şirketlerinin bürokratik kısıtlamalara maruz kaldığı belirtilmiştir.

Komisyon Başkanı von der Leyen, yaptığı açıklamada, “Ticari ilişkilerimizin derinliği, taraflar arasında yapısal bir denge gerektirmektedir. Çin’in Avrupa’daki yatırımları serbestçe ilerlerken, Avrupa şirketleri Çin’de aynı koşullara sahip değildir,” ifadelerine yer vermiştir.

Avrupa Birliği, Çin’in yalnızca sözlü güvence vermekle yetinmemesi, buna ek olarak uygulamaya dönük somut düzenlemeleri hayata geçirmesi gerektiğini vurgulamıştır. Zirvede ayrıca, Çin’in elektrikli araç sektörüne yönelik sübvansiyon politikalarının Avrupa pazarında haksız rekabet ortamı yarattığı yönündeki eleştiriler gündeme taşınmıştır.

AB Komisyonu, daha önce Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik başlatılan anti-damping soruşturması kapsamında ek vergi uygulamalarına gidilebileceğini açıklamış; bu bağlamda, ticari gerilimlerin artmaması adına yapıcı bir diyalogun sürdürülmesi gerektiği yönünde mutabakata varılmıştır.

İklim Değişikliği ile Mücadelede Ortak Yönelim

Zirvede, Paris Anlaşması’nın 10. yıl dönümü çerçevesinde iklim değişikliği ile mücadele gündeme gelmiştir. Taraflar, metan emisyonlarının azaltılması, temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaştırılması ve yenilenebilir enerjiye geçiş süreçlerinde ortak hareket etme iradesini ortaya koymuştur. Bu kapsamda, 2026 yılına kadar teknik düzeyde müzakereleri sürdürecek ortak bir “Yeşil İnovasyon Platformu”nun kurulması hedeflenmektedir.

Jeopolitik Gelişmeler: Ukrayna Savaşı

Zirvede, Ukrayna’daki savaşın etkileri de değerlendirilmiştir. Avrupa Birliği, Çin’in Rusya ile olan yakın ilişkisine dikkat çekerek, Pekin’in uluslararası sorumlulukları çerçevesinde barışa katkı sunması gerektiğini belirtmiştir.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, yaptığı değerlendirmede, “Çin’in küresel ölçekteki etkisi, çatışmaların çözümünde daha aktif bir rol üstlenmesini mümkün kılmaktadır. Barışın inşasında her güçlü aktör sorumluluk taşımaktadır,” ifadelerini kullanmıştır.

Zirve sonunda yayımlanan ortak bildiride, Avrupa Birliği ile Çin arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin karmaşık ancak vazgeçilmez nitelikte olduğu belirtilmiştir. Taraflar, mevcut sorunlara rağmen yapıcı diyalogun sürdürülmesinin önemine dikkat çekmiştir.

Avrupa Birliği, zirveyi ikili ilişkilerde ilerleme sağlayacak bir zemin olarak değerlendirdiğini ifade ederken; Çin tarafı da karşılıklı anlayışın ve stratejik sabrın gerekliliğini vurgulamıştır.

İş Birliği ve Diyalog Mesajı

Zirvede konuşan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Avrupa Birliği ile ilişkilerin istikrarlı ve sürdürülebilir bir zemine oturtulmasının önemine işaret etmiştir. Xi, “İlişkilerde güvenin tesis edilmesi ve farklılıkların diyalog yoluyla yönetilmesi gerekmektedir. Avrupa Birliği, Çin’in temel ekonomik ortaklarından biridir,” açıklamasında bulunmuştur. Çin tarafı ayrıca sağlık, gıda güvenliği ve iklim değişikliği gibi küresel sorunlara karşı ortak projeler geliştirilmesine açık olduklarını ifade etmiştir.