Adıyaman Kavurmalı Hıtap

Adıyaman kavurmalı hıtap (bölgede "Adıyaman kavurmalı hitap" olarak da bilinir), Adıyaman mutfağına özgü, yarım ay şeklinde kapatılarak hazırlanan ve coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan geleneksel bir hamur işidir. Yaklaşık 25 cm çapında açılan hamurun içerisine; dana kuşbaşı et, soğan, taze sarımsak, maydanoz, biber, domates salçası, biber salçası ve kırmızı pul biber ile hazırlanan iç harcın konulmasıyla yapılır. Yaklaşık 0,5–1 cm kalınlığındaki yapısı, kullanılan et ve harç malzemeleri nedeniyle kırmızımsı bir görünüme sahip olup kalın ve yumuşaktır.

^{Adıyaman Kavurmalı Hıtap (}Anadolu Ajansı⁾

Ürün, Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası’nın başvurusuyla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 25.07.2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 02.09.2026 tarihinde 1895 tescil numarası ile "mahreç işareti" olarak tescillenmiştir. Ürünün coğrafi sınırı Adıyaman ilidir ve tüm üretim aşamalarının bu coğrafi sınır içerisinde gerçekleşmesi gerekmektedir. Ürün veya ambalajı üzerinde "Adıyaman kavurmalı hıtap" ibaresi ve mahreç işareti amblemi bulundurulur; kullanılamadığı durumlarda amblem işletmede görülebilir bir yerde sergilenir.

Adıyaman kavurmalı hıtabın ayırt edici lezzet ve aroma özelliklerinden biri, harcında kullanılan etin işlenme biçimidir. Hıtabın harcındaki et, susuz bir şekilde odun ateşinde kendi yağıyla pişirilir ve lezzetini artırmak üzere kuyruk yağı içerir. Pişirilen kavurma soğutulduktan sonra avuç içinde topak hâline getirilerek derin dondurucuda muhafaza edilir.

10 adet hıtap üretimi için standart bileşen oranları şu şekildedir:

• İç Harç: 600 g dana kuşbaşı, 3 adet orta boy kuru soğan, 100 g taze sarımsak, 20 g kırmızı pul biber, 50 g biber salçası, 50 g domates salçası, 1 demet maydanoz, 20 g tuz.
• Hamur: 700 g ekmeklik un, 200 ml su, 10 g tuz.

Üretim biçimi uygulanacak pişirme yöntemine göre farklılık gösterir:

Un, tuz ve su karıştırılarak yaklaşık 15 dakika iyice yoğrulur. Dinlendirilen hamurdan 100–120 gramlık bezeler oluşturulur ve oklava yardımıyla 25 cm çapında açılır. Açılan hamurun bir yarısına iç harç yerleştirildikten sonra diğer yarısı üzerine yarım ay biçiminde kapatılır ve kenarları parmak uçlarıyla bastırılarak yapıştırılır. Ev tipi üretimde soğanlar isteğe bağlı olarak önceden pişirilerek harca eklenebilir. Pişirme işlemi, odun ateşinde gıda ile temasa uygun sac üzerinde çift taraflı olarak gerçekleştirilir.

Ticari işletmelerde ve fırınlarda yapılan üretimde soğanlar iç harca çiğ olarak ilave edilir. Hamur 70–100 gramlık bezelere ayrılarak elle 25 cm çapında açılır. İç harç yerleştirilip yarım ay şeklinde kapatıldıktan sonra hamur iki elle hafifçe sündürülerek uzatılır. Ekmek küreği vasıtasıyla fırına sürülen ürün yaklaşık 15 dakika pişirilir.

Adıyaman kavurmalı hıtap, pişirildikten sonra bütün hâlde veya dilimlenerek sıcak olarak tüketiciye sunulur. Yanında ayran ile tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

Ürünün tescil şartlarına uygunluğu; Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde, Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası, Adıyaman Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü veya Aşçılık Programı ve Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden birer uzmanın katılımıyla oluşturulan üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez düzenli olarak, ihtiyaç hâlinde veya şikâyet üzerine gerçekleştirilir. Denetim kapsamında kullanılan bileşenler, üretim metodu ve mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir.