Ahmet Hamdi Başar, 1897 yılında İstanbul’da doğmuş, eğitimci, iktisatçı ve yazar olarak çeşitli alanlarda faaliyet göstermiştir. Coğrafya eğitimi almış, öğretmenlik yapmış, ekonomi ve devletçilik konularında yazılar yazmış, sivil toplum ve meslek kuruluşlarında aktif rol oynamıştır. 1922 yılında Milli Türk Ticaret Birliği’ni kurmuş, İstanbul Liman Şirketi Müdürlüğü ve İTSO’da yöneticilik yapmıştır. 1971 yılında vefat etmiştir.

Eğitimi ve Öğretmenlik Kariyeri

Ahmet Hamdi Başar, çeşitli okullarda eğitim görmüş, Fransızca öğrenmiş ve Darülfünun Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümünü tamamlamıştır. Kariyerine Çamlıca Kız Lisesi’nde coğrafya öğretmeni olarak başlamıştır. Üniversitede öğretim üyeliği için başvurmuş ancak bu talebi kabul edilmemiştir.

Savaş Yıllarında Faaliyetleri ve Ekonomi Yazıları

Üniversite öğrencisiyken “Ticaret-i Umumiye Mecmuası”nı çıkarmış ve “Ahali İktisat Fırkası”nın kurucuları arasında yer almıştır. Müdafaa-yı Milliye Örgütü’nde Anadolu’ya istihbarat ve malzeme aktarımında görev almıştır. Ekonomiyle ilgilenmeye başlamış ve milli iktisat anlayışını desteklemiştir.

Milli Türk Ticaret Birliği ve İzmir İktisat Kongresi

1922’de Milli Türk Ticaret Birliği’ni kurmuş, “Türkiye İktisat Mecmuası”nda yazılar yazmıştır. İstanbul’daki ticaretin Türkleştirilmesi yönünde faaliyetlerde bulunmuş, İTSO yönetiminde Müslüman-Türklerin etkin olması için çalışmıştır. 1923 İzmir İktisat Kongresi’ne bu birliğin temsilcisi olarak katılmış, İstanbul tüccarlarının taleplerini içeren rapor sunmuştur. Bu talepler doğrultusunda İTSO seçimlerinde Türk-Müslüman tüccarların ağırlık kazandığı bir yapı oluşmuştur.

İstanbul Limanı ve Ekonomi Politikaları

1925 yılında çıkarılan Limanlar Kanunu ile İstanbul Limanı’nın millileştirilmesi sürecinde aktif rol almış, İstanbul Liman Şirketi müdürlüğü görevini üstlenmiştir. Bu dönemde ekonomik görüşleri hükümetin dikkatini çekmiş, 1930’da Mustafa Kemal ile görüşme imkânı bulmuştur.

Atatürk’le Seyahat ve Ekonomi Raporları

1930 yılında Atatürk’ün yurt gezisine “İktisadi Müşavir” olarak katılmıştır. Görüşlerini doğrudan paylaşma imkânı bulamamış, hazırladığı buğday raporunu ilgili komisyona sunmuştur. Bu seyahate dair gözlemlerini 1945 yılında yayımladığı “Atatürk’le Üç Ay” adlı kitabında anlatmıştır.

İktisadi Devletçilik Görüşleri

1932’den itibaren yayımladığı altı ciltlik “İktisadi Devletçilik” serisi ve “Kooperatif” dergisinde devletçilik, planlama ve iktisadi yapı üzerine görüşlerini ifade etmiştir. Devletin ekonomide rolü olması gerektiğini savunmuş, ancak bürokratik devlet anlayışına karşı çıkmıştır. Devletin ekonomik işlevlerinin uzmanlarca yönetilmesini önermiş, idari ve iktisadi devletin ayrılması gerektiğini savunmuştur.

Son Dönem Yayınları ve Değerlendirmeleri

1960 yılında yayımladığı “Yaşadığımız Devrin İçyüzü” adlı eserinde Türkiye’de uygulanan devletçilik politikasını değerlendirmiştir. Demokrasi ve özgürlüğün Türkiye gibi toplumlarda devlet eliyle sağlanabileceğini savunmuş, ekonomik özgürlük için vesayetçi yapıların gerekliliğine işaret etmiştir.

Ölümü

Ahmet Hamdi Başar, 1971 yılında vefat etmiştir.