Ahmet Pir Edirnevi Türbesi

Ahmet Pir Edirnevi Türbesi, İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, Feshane Caddesi üzerinde yer almaktadır. Yapının her iki tarafı mezarlıklarla çevrilidir. Türbenin sağ tarafında Mehmed Vusuli Efendi ve Hubbi Hatun Türbeleri, sol tarafında ise Zal Mahmud Paşa Medresesi ve Camii bulunmaktadır. Yapının arka kısmında yer alan bostanın sonunda Nakkaş Hasan Paşa Türbesi konumlanmaktadır.^【1】

Türbe, kare plan şemasına sahip olup inşaatında üç sıra tuğla ve bir sıra kesme taştan oluşan muntazam bir örgü sistemi kullanılmıştır. Yapı, 1957 yılında restorasyon görmüştür. Mimari unsurları arasında ahşap bir çatı ile alt ve üst seviyelerde yer alan pencereler bulunmaktadır.

Giriş kapısı mermer söveli ve kemerli bir yapıdadır; bu kapının üzerinde Hattat Hâmid tarafından yazılmış bir ayet-i kerime yer almaktadır. Yapının caddeye bakan cephesinde klasik demir şebekeli bir hacet penceresi mevcuttur.^【2】

Türbe içerisinde tek bir kabir mevcuttur. Yapıya sonradan eklenen kitabede, burada medfun bulunan şahsiyetin "Tecvid müellifi Karabaş Ahmed Efendi" olduğu kayıtlıdır. Tarihsel kaynaklara göre Pir Ahmed Edirnevi, Melâmiye-i Bayramiye tarikatına mensup olup silsilesi 1475 (H. 880) yılında vefat eden Ömer Sikkini’ye ulaşmaktadır.

Pir Ahmed Edirnevi, 1520 (H. 926) yılında vefat eden Bünyâmin Ayaşî’nin halifesi Pir Ali Aksarayi’nin (ö. 1528) halifesidir. Pir Ali Aksarayi, oğlu "Oğlan Şeyh" lakabıyla bilinen İsmail Maşuki’yi (ö. 1528) halifesi Şeyh Ahmed Edirnevi ile birlikte İstanbul’a göndermiştir.^【3】

Edirneli Pir Ahmed Efendi'nin tekkeler kapatılıncaya kadar özel bir beste ile tüm tekkelerde icra edilen bir ilahisi bulunmaktadır. "Hakka giden yol bu yoldur / Cümlenin maksudu oldur" dizeleriyle başlayan bu eser, Allah'ın birliğini, kemalini ve kulun bu yoldaki teslimiyetini konu almaktadır. Eserin mahlas bölümünde "Ahmed Üryan" ismi kullanılmaktadır.^【4】

Türbenin sağ tarafındaki hazirede, 1577 (H. 985) yılında vefat eden ve Şeyhülislam Ebû's-su'ud Efendi'nin amcası Abdünnebi Efendi'nin oğlu olan Anadolu Kadıaskeri Cafer Efendi’nin dört köşe köfeke taştan mezarı bulunmaktadır. Aynı alanda 1738 (H. 1151) tarihli Zal Paşa İmamı Ahmed Efendi, 1768 (H. 1182) tarihli Debbag Mehmed Ağa, 1802 (H. 1217) tarihli Esma Sultan’ın başaağası Bilal Ağa, 1804 (H. 1219) tarihli Muhsin-Zâde telhizcisi İbrahim Bey ve 1806 (H. 1221) tarihli Debbağ Süleyman Ağa’nın kabirleri yer almaktadır.

Türbenin sol tarafındaki hazirede ve hacet penceresinin arka kısmında ise 1841 (H. 1257) yılında vefat eden Hüsrev Paşa kethüdası Yahya Bey, 1848 (H. 1264) tarihli eşi Şerife Ayşe Hanım ve 1890 (H. 1308) tarihli Raif Bey’in mezar şahideleri bulunmaktadır.^【5】