Ajay Banga, 2 Haziran 2023 tarihinde Dünya Bankası Grubu'nun 14. Başkanı olarak göreve başlayan, Hindistan kökenli Amerikalı iş insanı ve kalkınma uzmanıdır. Dünya Bankası’nın 80 yılı aşkın kurumsal tarihinde, göreve getirilen ilk Hint kökenli Amerikalı başkan olma niteliğini taşımaktadır.【1】
Erken Yaşamı ve Eğitimi
1959 yılında Hindistan'ın Pune şehrinde doğan Ajay Banga, eğitim hayatına Hindistan'ın önemli kurumlarında şekil vermiştir. Lisans eğitimini Delhi Üniversitesi'ne bağlı St. Stephen's College'da Ekonomi alanında tamamlayan Banga, ardından Ahmedabad Hindistan Yönetim Enstitüsü'nde (IIM Ahmedabad) MBA derecesi almıştır.
Kariyeri
Banga’nın kariyer yolculuğu 1980'lerin başında, Nestlé'de yönetim stajyeri olarak başlamıştır. Nestlé bünyesinde geçirdiği 13 yıl boyunca satış, pazarlama ve genel yönetim gibi departmanlarda deneyim kazanarak Hindistan pazarındaki operasyonların genişletilmesinde aktif rol oynamıştır. Daha sonra PepsiCo’ya katılan Banga, burada iki yıl boyunca görev almıştır. Özellikle Hindistan ekonomisinin liberalleşme sürecinde, Batı merkezli hızlı yemek (fast-food) zincirlerinin Hindistan pazarındaki lansmanlarını ve stratejik konumlandırmalarını yöneterek başarı elde etmiştir.
1996 yılında Citigroup bünyesine katılan Banga, finans dünyasındaki kariyerine gelişim kazandırmıştır. Citigroup'ta Amerika Birleşik Devletleri, Asya Pasifik, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'yı kapsayan geniş bir coğrafyada üst düzey yönetim pozisyonlarında bulunmuştur. Şirketin mikrofinans alanındaki çalışmalarını da denetleyerek sosyal finansman modellerine aşinalık kazanmıştır. 2010 yılında Mastercard'ın Başkanı ve CEO'su olan Banga, 12 yıllık liderliği süresince kurumu teknolojik bir dönüşüme uğratmıştır. Yaklaşık 24.000 kişilik bir küresel iş gücünü yönetirken, "Mastercard Kapsayıcı Büyüme Merkezi"ni kurmuştur.【2】
Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga (Anadolu Ajansı)
Joe Biden tarafından aday gösterilen Banga, Haziran 2023'te beş yıllık bir süre için Dünya Bankası Grubu Başkanı seçilmiştir. Banga liderliğinde Banka, operasyonel süreçleri hızlandırmak, kredi kapasitesini artırmak ve özel sektörü kalkınma süreçlerine dahil etmek amacıyla reformlar başlatmıştır. Özellikle 2030 yılına kadar 300 milyon Afrikalıya elektrik ulaştırma ve 1,5 milyar insan için sağlık hizmetlerine erişimi genişletme gibi projeler merkezinde yer almaktadır.【3】
Kalkınma Yaklaşımı ve Öncelikleri
Banga’nın kalkınma anlayışının merkezinde istihdam yaratımı yer almaktadır. Ona göre iş, yalnızca gelir değil, aynı zamanda toplumsal onur ve bireysel amaç duygusu da sağlamaktadır. Bu yaklaşım doğrultusunda 2030 yılına kadar 300 milyon Afrikalının elektriğe erişiminin sağlanması, 1,5 milyar insan için uygun fiyatlı ve kaliteli sağlık hizmetlerine erişimin genişletilmesi ve modern tarım işletmeciliği modellerinin yaygınlaştırılması temel hedefler arasında yer almaktadır.【4】
Bakan Şimşek ve Dünya Bankası Grubu Başkanı Banga (Anadolu Ajansı)
Ajay Banga, büyük ölçekli kalkınma hedeflerine kamu kaynaklarıyla tek başına ulaşmanın mümkün olmadığı görüşünü savunmaktadır. Bu nedenle özel sektörün yenilikçilik, finansman ve uygulama kapasitesinin kalkınma süreçlerine entegre edilmesini öncelikli alanlardan biri haline getirmiştir. Bu amaçla CEO’lar, yatırım fonları ve kalkınma ortaklarını bir araya getiren Özel Sektör Yatırım Laboratuvarı’nı kurarak gelişmekte olan piyasalarda özel sermayenin önündeki yapısal engellerin aşılmasını hedeflemiştir.
Kamu Diplomasisi ve Danışmanlık Faaliyetleri
2007 yılında Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olan Banga, kariyeri boyunca çeşitli ABD yönetimlerine danışmanlık yaptı.【5】 Başkan Barack Obama ve daha sonra Başkan Yardımcısı Kamala Harris ile ekonomik kapsayıcılık ve küresel kalkınma konularında çalıştı.
Kamu Hizmeti ve Güncel Görevler
Ajay Banga 2020-2022 yılları arasında Uluslararası Ticaret Odası Başkanlığı yapmış, Amerikan Kızılhaçı, Kraft Foods ve Dow Inc. gibi kuruluşların yönetim kurullarında görev almıştır. Siber Hazırlık Enstitüsünün kurucu ortağı olan Banga, dijital güvenlik alanında da bir rol üstlenmiştir. Ayrıca, ABD yönetimlerine çeşitli dönemlerde danışmanlık yapmış; Orta Amerika Ortaklığı'nın eş başkanlığını yürüterek göçün temel nedenlerini ekonomik fırsatlarla çözmeye odaklanmıştır. Son olarak Gazze'nin istikrarı ve yeniden yapılandırılması için oluşturulan Barış Kurulu'nun kurucu yürütme kurulunda yer alarak bölgesel barış ve ekonomik kalkınma için uluslararası iş birliğini koordine etmektedir.
Aldığı Ödüller ve Onurlar
Ajay Banga, ulusal ve uluslararası düzeyde çok sayıda ödüle layık görülmüştür. 2012 yılında Dış Politika Derneği Madalyası’nı, 2016 yılında Hindistan Cumhurbaşkanı tarafından verilen Padma Shri Ödülü’nü, 2019 yılında Ellis Adası Onur Madalyası’nı aldı. Ayrıca Uluslararası Anlayış İş Konseyi Küresel Liderlik Ödülü ve 2021 yılında Singapur Kamu Hizmeti Yıldızı Seçkin Dostlar Nişanı ile onurlandırıldı.【6】
