Ankara Havalimanı

Ankara Havalimanı; Türkiye'nin başkenti Ankara'nın batı yakasında, Sincan ve Yenimahalle ilçeleriyle sınır komşusu olan Etimesgut bölgesinde konumlanmış, tarihi açıdan köklü havacılık tesislerinden biridir.^【1】 Tesis, Esenboğa Havalimanı’nın 1955 yılında inşa edilip tam anlamıyla faaliyete geçmesine kadar geçen süreçte başkentin birincil ve ana hava meydanı olarak hizmet vermiştir.

^{Ankara Havalimanı (}AA⁾

Arşiv belgeleri ve tarihi kayıtlara göre bölge sırasıyla Amaksyz, Amaksis, Amaksuz, Akmasuz, Ahi Mesud ve Etimesud adlarıyla anılmış, daha sonra Etimesgut adını almıştır.^【2】Yerleşim yeri 1932 yılında nahiye statüsü kazanmış, 1968 yılında mahalle statüsüne geçmiş, 1990 yılında ise ilçe olmuştur. Bölge, 1928 yılında alınan resmi bir kararla erken Cumhuriyet döneminin "örnek köy" projelerinden biri olarak tasarlanıp inşa edilmiştir. Bölgede 1935 yılında Türkkuşu Kurumu, 1937 yılında ise Kızılay Derneği faaliyete geçirilmiştir. Bölgeden geçen demiryolu hattının lojistik imkanı değerlendirilerek 1962 yılında Şeker Fabrikası da burada işletmeye açılmıştır.^【3】

Etimesgut'taki havacılık sanayiinin gelişimi, Mustafa Kemal Atatürk döneminde yürütülen ulusal havacılık politikalarına dayanmaktadır.^【4】İkinci Dünya Savaşı (1939-1945) sırasında askeri güçlerin eğitim ve harp uçağı ihtiyacının yerli üretimle karşılanmasına yönelik çalışmalar kapsamında Etimesgut'ta uçak üretimine yönelik faaliyetler yürütülmüştür. Dönemin askeri planlamaları ve Ulus gazetesinde yayımlanan havacılık yazılarında, askeri havacılık sanayiinin yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesine odaklanılmıştır.

^{Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara Havalimanı'nda 'Ankara Havalimanı ve Bağlantı Yolları Açılış Töreni'ne katıldı (}AA⁾

Türk Hava Kurumu (THK) Genel Merkez Heyeti, 22 Mart 1941 tarihli toplantısında fabrikanın kurulması ve inşaatı için 500.000 Türk Lirası kaynak ayırmıştır. Aynı yıl kurulan THK Etimesgut Uçak Fabrikası, 14.000 metrekare kapalı alana sahip olup yaklaşık 8 milyon Türk Lirası değerindedir.^【5】Fabrikada 113 mühendis ile 221 teknisyen ve işçi görev yapmış, tesisin yıllık yaklaşık 5 milyon Türk Lirası değerinde uçak üretim kapasitesine sahip olduğu belirtilmiştir.

THK Başkanlığı'nın 5 Haziran 1941 tarihli teklifi ve Başbakanlığın 10 Haziran 1941 tarihli onayıyla, Yüksek Mühendis Okulu bünyesinde uçak mühendisliği şubesi açılmıştır. Fabrikada kullanılan malzemelere ilişkin çalışmalar kapsamında Karabük Demir ve Çelik Fabrikası'nda üretilen demirler uçak gövdelerinde kullanılmak üzere test edilmiştir. Ayrıca 1942 yılı itibarıyla uçakların dış kaplaması ve montajında kullanılan boya, vernik ve yapıştırıcı gibi kimyasal maddelerin yerli üretimine başlanmıştır.^【6】

Etimesgut Havalimanı, hava tarafı (airside) ve kara tarafı (landside) bileşenleri açısından ileri düzey mühendislik ve altyapı standartlarına sahiptir. Geometrik genişletme çalışmaları kapsamında, havalimanının mevcut 2.450 metre uzunluğundaki pisti 3.000 metreye uzatılmış, pist genişliği ise 42 metreden 60 metreye çıkarılarak aşınma tabakası imalatları tamamlanmıştır. Pistin operasyonel verimliliğini destekleyen mevcut taksi yollarında kazı ve dolgu imalatları bitirilmiş; yeni paralel ve bağlantı taksi yolları sisteme entegre edilerek paralel taksi yolunun dolgu süreçlerinde son aşamaya gelinmiştir. Rijit beton kaplama ve yüksek direkli aydınlatma armatürleriyle teçhiz edilen 160.000 metrekarelik yeni apron inşasıyla birlikte; pist, apron ve taksi yollarının toplam kaplamalı imalat alanı 600.000 metrekarelik bir alana ulaşmıştır. Tesisin üstyapı bileşenleri arasında, ince imalat süreçleri devam eden 4.800 metrekarelik kapalı alana sahip Devlet Konukevi ile açık otopark alanları yer almakta; çevre güvenlik yolları, koruma duvarları ve altyapı deplase çalışmaları eş zamanlı yürütülmektedir.^【7】

Çok kriterli karar verme yöntemleri çerçevesinde Ankara'nın potansiyel çoklu havalimanı sisteminin operasyonel bir alternatifi olarak değerlendirilen bu geometrik yapı, lojistik açıdan bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplamalı, 6,5 kilometresi bölünmüş ve 6 kilometresi tek yol standardında tasarlanan toplam 12.5 kilometrelik bir bağlantı aksı ile desteklenmektedir.^【8】Söz konusu karayolu entegrasyonu dahilinde, 140 metre uzunluğunda teknolojik bir ekstradoz eğik askılı yapı olan Ay Yıldız Köprüsü ve 40 metrelik Ankara Bulvarı Altgeçidi inşa edilerek havalimanının şehir merkezi ve stratejik yerleşkelerle olan fiziki erişilebilirliği üst düzeye çıkarılmıştır. Bu teknik ve lojistik donanım, meydanın uluslararası düzeydeki yüksek güvenlikli ve yoğun operasyonel hareketliliği sorunsuz şekilde karşılayabilmesine imkan tanımaktadır.^【9】

Ankara'nın ticari sivil hava ulaşımı uzun yıllar Esenboğa Havalimanı üzerinden gerçekleştirilmiştir.Esenboğa Havalimanı, yıllık 20 milyon yolcu terminal kapasitesine sahip olup 2018 yılında yaklaşık 16,5 milyon yolcuya hizmet vermiştir.^【10】

Ankara (Etimesgut) Havalimanı; konumu, mevcut altyapısı ve kent merkezine erişimi gibi ölçütler dikkate alındığında, Ankara için değerlendirilen çoklu havalimanı sisteminde kullanılabilecek alternatif havalimanlarından biridir.^【11】

Akademik planlamaların ve devlet stratejilerinin bir sonucu olarak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı koordinasyonunda Etimesgut Havalimanı ve çevresindeki lojistik hatlarda çok kapsamlı bir modernizasyon projesi başlatılmıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından 14 Mayıs 2026 tarihinde yapılan resmi kurumsal açıklamada, havalimanı şantiyesindeki fiziki gerçekleşme oranının %90 barajını aştığı kamuoyuna duyurulmuştur. Kapsamlı dönüşüm projesi dahilinde, tesisin eskiyen ve büyük gövdeli uçaklar için yetersiz kalan 2 bin 450 metre uzunluğundaki mevcut pisti 3 bin metreye uzatılmış; pistin genişliği ise daha güvenli iniş kalkışlara imkan tanıyacak şekilde 42 metreden 60 metreye çıkarılmıştır.^【12】

^{Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 'Ankara Havalimanı ve Bağlantı Yolları Açılış Töreni'ne katılarak konuşma yaptı (}AA⁾

Genişletme hamleleri yalnızca pistle sınırlı kalmamış, uçakların park ve manevra alanlarını genişletmek adına 160 bin metrekarelik tamamen yeni bir apron alanı inşa edilmiştir. Pist, taksi yolları ve yeni apron imalatlarının birleşimiyle birlikte tesisteki toplam kaplamalı sert zemin imalat alanı tam 600 bin metrekare seviyesine ulaştırılmıştır. Havalimanının ana yerleşke içerisine 4 bin 800 metrekarelik kullanım alanına sahip ultra modern bir "Devlet Konukevi" binası da entegre edilmiştir. Tesisin şehir trafiğiyle olan entegrasyonunu kusursuz hale getirmek amacıyla Karayolları Genel Müdürlüğü denetiminde 12,5 kilometre uzunluğunda kesintisiz bir bağlantı yolu projelendirilerek tamamlanmıştır. Bu arter üzerinde mimari ve mühendislik açısından öne çıkan, 140 metre uzunluğunda estetik bir tasarıma sahip ekstradoz eğik askılı "Ay Yıldız Köprüsü" ile şehirler arası aksı bağlayan 40 metrelik "Ankara Bulvarı Altgeçidi" imal edilerek trafiğe açılmıştır.

Altyapı ve üstyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından tesisin adı  Etimesgut Havalimanı yerine Ankara Havalimanı olarak değiştirilmiştir.^【13】

^{NATO Zirvesi öncesi başkentte hazırlıklar (}AA⁾

Havalimanı, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında kullanılmaya başlanmıştır. Ankara Valiliğinin 2 Temmuz 2026 tarihli genelgesine göre, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanları ile diplomatik heyetlerin ulaşımı için Ankara (Etimesgut) Havalimanı görevlendirilmiştir.

^{Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hediye takdiminde bulundu (}AA⁾

Yenilenen Ankara Havalimanı, 15 Haziran 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle sivil ve askeri uçuşlara açılmıştır. Açılışa ilişkin takvim ve teknik bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından açıklanmıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, modernizasyonu 8 ayda tamamlanan Ankara Havalimanı’nın "ANK" koduyla uluslararası hizmet vereceğini belirterek, "Ankara Havalimanı'nı sadece askeri bir meydan olmaktan çıkararak geniş gövdeli uçakların inebileceği ve küresel liderlerin ağırlanacağı uluslararası bir havacılık merkezine dönüştürdük" demiştir. Yeni köprü ve altgeçitlerle kesintisiz trafik akışı sağlayacaklarını vurgulayan Uraloğlu, bu yatırımın önemini, "Esenboğa Havalimanı üzerindeki operasyonel yükü azaltacak, mevcut kapasitenin daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacağız" sözleriyle ifade etmiştir.^【14】