Arnavutluk’ta Hükümet Karşıtı Protestolar (2025-2026)

Arnavutluk’ta Hükümet Karşıtı Protestolar (2025–2026), 2025 yılı Kasım ayında Başbakan Yardımcısı ve Enerji ile Altyapı Bakanı Belinda Balluku hakkında başlatılan yolsuzluk soruşturmasının ardından başlayan ve 2026 yılı Şubat ayına kadar aralıklarla devam eden kitlesel protesto gösterileridir. Protestolarda, Başbakan Edi Rama'nın ve Balluku’nun istifası talep edilmiştir.

Arka Plan

Arnavutluk’ta hükümet karşıtı protestoların arka planı, 2025 yılı sonundan itibaren derinleşen yolsuzluk soruşturmalarına dayanmaktadır. Kasım 2025’te, Özel Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele yapıları kapsamında yürütülen süreçte, Başbakan Yardımcısı ve Enerji ile Altyapı Bakanı Belinda Balluku hakkında kamu ihalelerine müdahale ettiği ve bazı şirketleri kayırdığı iddiaları gündeme gelmiştir. Söz konusu iddialar, özellikle büyük altyapı projeleriyle bağlantılı kamu alımlarıyla ilişkilendirilmiştir.

19 Kasım 2025’te, Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Özel Mahkemesi tarafından Balluku’nun görevden uzaklaştırılmasına karar verilmiştir. İddiaların, Llogara Tüneli projesi ile Tiran Çevre Yolu’nun dördüncü lotuna ilişkin kamu alımlarında eşitlik ilkesinin ihlaliyle bağlantılı olduğu belirtilmiştir.

Başbakan Edi Rama, söz konusu mahkeme kararını Anayasa Mahkemesi’ne taşımıştır. Anayasa Mahkemesi, nihai karar verilinceye kadar Balluku’nun görevine dönmesine imkan tanıyan geçici bir karar almıştır. Aralık 2025 itibarıyla siyasi gerilim artmış ve özel savcılık birimi, Balluku’nun tutuklanabilmesi için parlamento dokunulmazlığının kaldırılmasını talep etmiştir. Öte yandan parlamentoda Başbakan Rama’nın partisinin çoğunluğa sahip olması nedeniyle oylamanın ne zaman yapılacağı veya yapılıp yapılmayacağı belirsiz kalmıştır.

Balluku’nun yeniden göreve dönmesi ve dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin tartışmalar, muhalefet partilerinin tepkisini artırmıştır. Ana muhalefet partisi Demokratik Parti (PD), hem Balluku’nun hem de Başbakan Edi Rama’nın istifasını talep etmiştir. Muhalefet lideri Sali Berisha tarafından organize edilen mitingler, 22 Aralık 2025’ten itibaren hükümet karşıtı gösterilere dönüşmüştür.

Parlamento İçindeki Protestolar ve Oturumların Aksatılması

18 Aralık 2025 Parlamento Olayları

18 Aralık 2025 tarihinde, ana muhalefet partisi Demokratik Parti milletvekilleri, Arnavutluk Parlamentosu’nda devam eden oturum sırasında protesto eylemleri gerçekleştirmiştir. Milletvekilleri, hükümet üyelerine ayrılan koltukları işgal etmiş, işaret fişekleri ve duman çıkaran cihazlar kullanmış, Meclis Başkanlığı kürsüsüne erişimi engellemiştir. Bu eylemler sırasında parlamento güvenlik görevlileri ve polis ile muhalefet milletvekilleri arasında fiziki arbede yaşanmıştır. Oturumun işleyişini aksatmayı amaçlayan bu girişimlerin ardından güvenlik güçleri müdahalede bulunmuştur.

Muhalefetin Talepleri

18 Aralık 2025 tarihli oturum sırasında muhalefet milletvekilleri, Balluku’ya yönelik resmi suçlamaların ayrıntılarının açıklanmasını ve SPAK’ın tutuklama talebinin gecikmeksizin parlamentonun gündemine alınmasını talep etmiştir. Demokratik Parti lideri Sali Berisha, parlamento çatısı altında yaptığı açıklamalarda, yolsuzlukla suçlanan yetkililerle normal yasama faaliyetlerinin sürdürülemeyeceğini ifade etmiştir. Aynı oturumda, Savunma Bakanı Niko Peleshi tarafından gündem oylamaya sunulmuş ve bazı yasa tasarıları kabul edilmiştir.

22 Aralık 2025 Tarihli Protestolar

22 Aralık 2025 tarihinde, Demokratik Parti’nin çağrısıyla binlerce kişi başkent Tiran’da Başbakanlık binası önünde toplanmıştır. Göstericiler, Başbakan Edi Rama’nın istifasını talep etmiş ve hükümeti, Balluku hakkındaki yolsuzluk suçlamaları karşısında sorumluluk almamakla eleştirmiştir. Protesto sırasında bazı göstericiler tarafından Başbakanlık binasına molotof kokteyli atılmış, olaylarda yaralanan kişiler olmuştur. Polis, hükümet binasını korumak amacıyla çevrede güvenlik önlemleri almış, protestoculara doğrudan müdahalede bulunmamıştır.

Protestoya katılan muhalefet temsilcileri ve göstericiler, Balluku hakkında yöneltilen suçlamaların yalnızca bireysel bir dosya olarak değil, kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili daha geniş bir sorun olarak ele alınması gerektiğini ifade etmiştir.

SPAK Soruşturmaları

SPAK soruşturmaları, Başbakan Yardımcısı Belinda Balluku ile sınırlı kalmamıştır. 22 Aralık 2025 öncesinde ve sonrasında, Ulusal Bilgi Ajansı (AKSHI) bünyesinde yürütülen ayrı bir soruşturma kapsamında, bazı yetkililerin kamu ihalelerini manipüle ettiği iddiasıyla baskınlar gerçekleştirilmiştir. AKSHI Başkanı Mirlinda Karçanaj ve yardımcısı Hava Delibaşi hakkında ev hapsi kararı verilmiştir. AKSHI, e-Albania portalı aracılığıyla ülkenin dijital kamu hizmetlerinin büyük bölümünü yöneten kurumsal bir yapıdır. 

10 Şubat 2026 Tarihli Protestolar

10 Şubat 2026 tarihinde Arnavutluk’un başkenti Tiran’da düzenlenen hükümet karşıtı protesto, ana muhalefet partisi Demokratik Parti (PD)’nin çağrısıyla gerçekleştirilmiştir. Protesto, Başbakan Edi Rama’nın istifası ve Başbakan Yardımcısı Belinda Balluku hakkında yürütülen soruşturma bağlamında siyasi sorumluluk alınması talepleriyle düzenlenmiştir. Binlerce kişi Tiran’daki ana meydanda toplanarak Balluku’nun istifasını talep etmiştir.

Protestonun, muhalefet lideri Sali Berisha tarafından çağrıldığı ve göstericilerin Başbakanlık binası ile Parlamento çevresinde toplandığı belirtilmiştir. 10 Şubat’taki gösteride 1.300’den fazla polis konuşlandırılmış ve Tiran’da birçok yol trafiğe kapatılmıştır.

Göstericiler, Başbakanlık binasına molotofkokteyli, havai fişek, sis bombaları ve farklı cisimler fırlatmıştır. Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su ile müdahale etmiştir. Ayrıca 22 patlamamış molotofkokteyli ele geçirilmiştir.

Olaylarda en az 16 polis memuru yaralanmıştır. Tirana Polis Müdürlüğü’nün açıklamasına göre, 21 kişinin gözaltına alınmıştır. Tirana Polis Müdürlüğü, gözaltına alınan kişilerin görevli memura saldırı, kasten ağır yaralama, kamu düzenini bozma, patlayıcı ve yanıcı maddelerle ilgili ihlaller, yangın yoluyla mala zarar verme ve kamu görevlisine direnme gibi suçlamalarla soruşturulduğunu bildirmiştir.

Siyasi Açıklamalar ve Resmi Tepkiler

10 Şubat 2026 tarihinde Tiran’da düzenlenen protesto sonrasında hükümet ve muhalefet temsilcileri çeşitli açıklamalarda bulunmuştur.

İçişleri Bakanı Albana Kociu’nun Açıklaması

Arnavutluk İçişleri Bakanı Albana Kociu, protesto sırasında yaşanan olaylara ilişkin “Protesto hakkı bir kez daha söz yerine güç kullanmayı seçen, saldıran, şiddet uygulayan ve devlet polisini yaralayan bir grup tarafından kötüye kullanıldı.” ifadelerini kullanmıştır.

Sali Berisha’nın Açıklamaları

Muhalefet lideri Sali Berisha, protestoların “barışçıl bir ayaklanma” işareti olduğunu belirtmiştir. Daha önceki bir mitingde Berisha, kalabalığa şu çağrıda bulunmuştur: “Bu hükümeti devirmek ve erken, özgür ve adil seçimleri hazırlamak üzere teknik bir hükümet kurmak için birleşin.” Berisha ayrıca 20 Şubat tarihinde yeni bir gösteri çağrısı yapmıştır.

20 Şubat 2026 Tarihli Protestolar

20 Şubat 2026 Cuma günü saat 18.30’da başkent Tiran’da Başbakanlık binası önünde binlerce kişi toplanmıştır. Gösteri, ana muhalefet partisi Demokratik Partinin (PD) çağrısıyla düzenlenmiştir. Protestocular, ülkede yolsuzluk yapıldığını savunarak Başbakan Edi Rama hükümetinin istifasını talep etmiştir.

Gösteride konuşan eski Başbakan ve PD Genel Başkanı Sali Berisha, “Arnavutluk'u kurtaracaklarını ve gösterilere devam edeceklerini” söylemiştir. Berisha ayrıca, "Arnavutluk'u yoksulluk ve yolsuzluğa sürükleyen Edi Rama’dan Arnavutluk’u kurtaracağız." ve "Güneşin arkasına da gitseler onları bulacak ve hukukun tüm gücüyle cezalandıracağız." ifadelerini kullanmıştır.

Konuşmanın hemen ardından bazı göstericiler Başbakanlık ofisine havai fişek ve molotofkokteyli atmıştır. Göstericiler daha sonra meclis binasına doğru yürümüştür. Meclis binası önünde de molotofkokteyli ve havai fişek atılmış, meclis binasının çevresindeki sokaklarda yaklaşık iki saat süren şiddetli çatışmalar yaşanmıştır. Göstericiler Arnavutluk ve muhalefet partisi bayrakları taşımıştır.

Protestoların, Aralık ayında Başbakan Yardımcısı Belinda Balluku hakkında başlatılan soruşturma sonrasında artan hükümet karşıtı gösterilerin devamı niteliğinde olduğu aktarılmıştır.

Polis Müdahalesi ve Gözaltılar

Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etmiştir. Güvenlik güçlerinin su topları ve biber gazı kullandığı bildirilmiştir. Polisler ile göstericiler arasında parlamento çevresinde çatışmalar yaşanmıştır.

Polis, yaklaşık 30 kişinin gözaltına alındığını açıklamıştır. Muhalefet Demokratik Partisi ise yaklaşık 40 destekçilerinin gözaltına alındığını belirtmiştir. Bazı göstericilerin polisin müdahalesi nedeniyle yaralandığı ifade edilmiştir. Yüzlerce polisin görevlendirildiği gösteri sırasında Tiran’da birçok yol trafiğe kapatılmıştır.

Göz yaşartıcı gaz müdahalesi nedeniyle bazı göstericiler meclis binası yakınlarındaki Namazgah Camisi yönüne kaçmıştır. Polis tarafından bu yöne atılan göz yaşartıcı gaz, cami dışında teravih namazı kılan cemaati de etkilemiştir.