Battersea Poltergeist Vakası

Battersea Poltergeist Vakası, 1956 yılında İngiltere'nin Londra kentinin Battersea semtindeki 63 Wycliffe Road adresinde yaşayan Hitchings ailesinin evinde meydana geldiği bildirilen ve yaklaşık on iki yıl boyunca aralıklarla sürdüğü öne sürülen poltergeist olaylarını ifade eder. Vaka, Shirley Hitchings'in bulunması, çok sayıda görgü tanığının olaylara ilişkin açıklamaları, dönemin basınında yer bulması ve paranormal araştırmacı Harold Chibbett tarafından yıllarca belgelenmesi nedeniyle Birleşik Krallık'ın çok tartışılan poltergeist vakalarından biri hâline gelmiştir.

Olaylara ilişkin kayıtlar, soruşturmayı uzun yıllar boyunca sürdüren Harold Chibbett tarafından tutulmuştur. Chibbett'in oluşturduğu dosyalar daha sonra Shirley Hitchings'in kişisel anıları ve aile tarafından saklanan belgelerle birlikte yeniden değerlendirilmiş, olayların kronolojisi ayrıntılı biçimde bir araya getirilmiştir. Vaka, araştırmacılar tarafından farklı şekillerde yorumlanmış; doğaüstü bir olay, psikolojik bir süreç veya bilinçli ya da bilinçsiz insan kaynaklı bir olgu olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

Battersea Poltergeist Vakası, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden yaklaşık on yıl sonra meydana geldi. Olayların yaşandığı dönemde Battersea, işçi sınıfının yaşadığı, savaşın fiziksel ve ekonomik etkilerini hâlâ taşıyan bir Londra mahallesiydi. Gündelik yaşamın savaş sonrası yeniden şekillenmeye çalıştığı bu dönemde konut sıkıntısı, ekonomik zorluklar ve toplumsal değişim birçok aileyi doğrudan etkiliyordu.

^{Vakanın Arka Planını İfade Eden Bir Görsel (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Hitchings ailesinin yaşadığı ev de dönemin işçi sınıfı konutlarından biriydi. Ailenin yaşam düzeni, kalabalık hane yapısı ve sınırlı yaşam alanı nedeniyle sıkışıktı. Özellikle Shirley Hitchings'in ergenlik dönemine gelmesine rağmen ebeveynleriyle aynı odada kalmaya devam etmesi ve geceleri uyurgezerlik nedeniyle odasının kilitlenmesi, aile içindeki yaklaşımın yönlerinden biri olarak aktarılmıştır.^【1】

Vaka, İngiltere'de spiritüalizm ve paranormal olaylara yönelik kamuoyu ilgisinin yeniden arttığı bir dönemde meydana geldi. Gazetelerin sıra dışı olaylara yer vermesi ve medyumluk uygulamalarına yönelik toplumsal ilginin sürmesi, Battersea'deki olayların kısa sürede ulusal basına taşınmasına sebep oldu.

Hitchings ailesi, Londra'nın Battersea semtindeki 63 Wycliffe Road adresinde yaşıyordu. Ailenin babası Walter "Wally" Hitchings, Londra metrosunda tren sürücüsü olarak çalışıyordu. Eşi Catherine'in (Kitty), kronik artrit nedeniyle hareket kabiliyeti kısıtlanmıştı. Çiftin tek çocukları olan Shirley Hitchings ise olayların başladığı sırada ergenlik dönemindeydi ve bir mağazada terzilikle ilgili işlerde çalışıyordu. Daha sonraki yıllarda tiyatro kostüm tasarımı eğitimi almayı denemiş olsa da eğitimini tamamlamamıştır.

Evde ayrıca Wally'nin annesi Ethel ile aile tarafından "Mark" adıyla anılan genç bir erkek akraba da yaşamaktaydı. Ethel'in aile içinde otoriter bir konuma sahip olduğu, Walter'ın ise çekingen bir karakter sergilediği belirtilmiştir.^【2】 Aynı sokakta yaşayan diğer akrabalar sayesinde aile sosyal çevreye sahip olmakla birlikte, günlük yaşam genellikle aynı ev içerisinde sürdürülmekteydi.

Vakaya ilişkin anlatımlarda Shirley Hitchings'in olayların odak noktası hâline geldiği görülmektedir. Bildirilen olağan dışı olayların çoğu onun bulunduğu odalarda veya yakın çevresinde meydana gelmiş, bu nedenle hem araştırmacılar hem de gazeteciler dikkatlerini Shirley üzerinde yoğunlaştırmıştır.

Battersea Poltergeist Vakası'nın başlangıcı, 1956 yılının Ocak ayının sonlarında yaşanan sıra dışı olaylara dayandırılmaktadır. Ailenin aktardığı anlatımlara göre Shirley Hitchings, yatağında daha önce hiç görmediği gümüş renkli bir anahtar buldu. Walter Hitchings anahtarı evdeki bütün kilitlerde denedi ancak hiçbir kapıya uymadığını belirledi. Kullanılamayan anahtar mutfağa bırakıldıysa da ertesi sabah yeniden Shirley'nin yatağında bulunduğu bildirildi.

Anahtar olayını kısa süre sonra açıklanamayan vurma ve tıklatma sesleri izledi. Başlangıçta yalnızca geceleri duyulan bu sesler zamanla gündüz saatlerinde de işitilmeye başladı. Aile bireyleri, seslerin çoğunlukla Shirley'nin bulunduğu odalarda ortaya çıktığını, zaman içerisinde şiddetinin arttığını ve evin dışından duyulabilecek düzeye ulaştığını ifade etti. Gürültülerin yoğunluğu nedeniyle komşular, evde gece yarıları inşaat veya tamirat yapıldığını düşünerek şikâyette bulundu.^【3】

İlk günlerde aile yaşananları kendi imkânlarıyla anlamlandırmaya çalıştı. Walter Hitchings'in durumu iş arkadaşlarına anlatmasının ardından meslektaşı eve gelerek bir seans düzenledi. Ancak herhangi bir varlıkla iletişim kuramadığını söylemesine rağmen, aileye göre bu girişimin ardından evdeki olağan dışı olayların arttığı ileri sürüldü.^【4】

Daha sonraki süreçte polis, gazeteciler ve çeşitli araştırmacılar da eve gelerek olayların kaynağını incelemeye çalıştı; ancak seslerin fiziksel nedenini ortaya koyan ortak bir sonuca ulaşılamadı. Olaylar yalnızca ev ortamıyla sınırlı kalmadı. Shirley'nin çalıştığı iş yerinde de benzer vurma seslerinin duyulduğu ve bunun çalışma düzenini bozduğu bildirildi. Rahatsızlıkların artması üzerine Shirley yaklaşık iki hafta süreyle işinden ayrılmak zorunda kaldı.^【5】

İlk haftalarda yalnızca vurma ve tıklatma seslerinden oluştuğu bildirilen olaylar, kısa süre içerisinde fiziksel nesnelerin hareket ettiği iddialarıyla ilerledi. Aile üyeleri ve daha sonra eve gelen bazı ziyaretçiler, çeşitli eşyaların görünürde herhangi bir temas olmaksızın yer değiştirdiğini veya fırlatıldığını öne sürdü. Bu olayların yine Shirley Hitchings'in yakınında meydana geldiği ifade edildi.^【6】

Şubat 1956'da yaşandığı belirtilen olaylardan birinde Shirley'nin elinden düşen bir eldivenin havalanarak babasının yüzüne çarptığı aktarıldı.^【7】 Bunu takip eden günlerde sandalyelerin hareket ettiği, terliklerin odalar arasında sürüklendiği, mutfak eşyalarının yer değiştirdiği ve Shirley'nin kol saatinin bileğinden kendiliğinden çıktığı yönünde iddialar ortaya atıldı.^【8】 Olayları haber yapmak amacıyla eve gelen bazı gazeteciler de çeşitli nesnelerin hareket ettiğini gördüklerini bildirdi.^【9】

Walter Hitchings'in aktardığı anlatımlara göre aile, bir gece Shirley'nin yatak örtülerinin görünmeyen bir kuvvet tarafından çekildiğini fark etti. Örtüleri birlikte tutmalarına rağmen çekme kuvvetinin devam ettiğini hissettiklerini, ardından Shirley'nin yatağın üzerinden yükseldiğini ve kısa süre boyunca havada hareketsiz kaldığını ileri sürdü.^【10】 Walter, kızını yataktan indirerek zemine koyduklarında vücudunun tamamen kasılmış durumda olduğunu ifade etti.^【11】

Evde meydana geldiği bildirilen fiziksel olayların zamanla yıkıcı bir karakter kazandığı öne sürüldü. Bazı odaların dağınık hâlde bulunduğu ve eşyaların yerlerinden söküldüğü aktarıldı.^【12】

Süreç ilerledikçe olayların yalnızca nesnelerin hareketiyle sınırlı kalmadığı, tehdit içerdiği öne sürülen gelişmelerin de yaşandığı bildirildi. Basında yer alan haberlerden sonra evin yakılacağı yönünde mesajlar alındığı, ardından yanmış kibrit çöplerinin ortaya çıktığı ve yatak örtülerinde yangınların meydana geldiği ifade edildi.^【13】 Walter Hitchings'in bu olaylardan biri sırasında elinden yandığı aktarılırken, aile yangın tehlikesi nedeniyle endişe içinde yaşamaya devam etti.^【14】

Olayların ilerleyen aşamalarında Hitchings ailesi, evde duyulan vurma seslerinin rastgele oluşmadığını, belirli sorulara karşılıklar verdiğini ileri sürdü. Bunun üzerine aile üyeleri ve olayları inceleyen bazı kişiler, sesleri alfabetik bir kod sistemi kullanarak yorumlamaya başladı. Harflerin sırayla okunması ve belirli harflerde duyulan vuruşların kaydedilmesiyle mesajlar oluşturulduğu iddia edildi.^【15】 Ailenin aktardığına göre bu yöntem zamanla bir iletişim biçimine dönüştü.

^{Donald ile Kurulan İletişim İddialarını İfade Eden Bir Görsel (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Mesajları ilettiği öne sürülen varlık kendisini "Donald" adıyla tanıttı. İlk açıklamalarında Shirley Hitchings'in çocukluk döneminde tanıdığı ve yaşamını yitirmiş bir çocuk olduğu öne sürülen Donald'ın kimliğine ilişkin ilerleyen aylarda farklı anlatılar ortaya koyuldu.^【16】 Daha sonra Fransız Kralı XVI. Louis'nin oğlu XVII. Louis olduğunu, Fransız Devrimi sırasında resmî kayıtlarda belirtildiği gibi ölmediğini, esaretten kurtulduğunu ve İngiltere'ye ulaşmaya çalışırken hayatını kaybettiğini iddiası ortaya çıktı. ^【17】

İletişim yalnızca vurma sesleriyle sınırlı kalmadı. Bir süre sonra evde çeşitli kâğıtlar üzerinde açıklanamayan yazılar oluşturulduğu ve bunların Donald tarafından yazıldığı ileri sürüldü. Aile üyeleri, notların Shirley'nin el yazısına benzemediğini savundu. Defterlerde ve kâğıtlarda görüldüğü bildirilen mesajların bir kısmında Shirley'ye hitap edilirken, bazı yazılarda aile bireylerine yönelik talimatlar, uyarılar ve tehditler yer aldığı ifade edildi.^【18】 1957 yılında yeni bir ruhun ortaya çıktığı ve kendisini Amerikalı sinema oyuncusu James Dean olarak tanıttığı öne sürüldü.^【19】

Donald'ın aile üzerindeki etkisinin özellikle yangın tehditleri sırasında arttığı ifade edildi. Evin ateşe verileceğine ilişkin mesajların ardından yangınların meydana gelmesi, aile üyelerinin bu uyarıları ciddiye almasına neden oldu.

Battersea Poltergeist Vakası'nın ayrıntılı incelemesi, paranormal araştırmacı Harold Chibbett tarafından yürütüldü. Meslek hayatında vergi müfettişi olarak çalışan Chibbett, spiritüalist olayların araştırılmasını da yapıyor ve İngiltere'deki paranormal çevrelerde tanınan isimlerden biri olarak biliniyordu.^【20】 Mart 1956'nın başlarında Hitchings ailesiyle temasa geçen Chibbett, kısa süre içerisinde ailenin güvenini kazanarak olayları sistemli biçimde belgelemeye başladı.

Chibbett, soruşturmasını kısa süreli bir inceleme olarak bırakmadı. Yaklaşık on iki yıl boyunca aileyle bağlantısını sürdürdü, evde meydana geldiği bildirilen olayları kaydetti, tanık ifadelerini topladı ve Donald tarafından iletildiği öne sürülen mesajları ayrıntılı biçimde dosyaladı. Aile tarafından tutulan notlar, gazete kupürleri, fotoğraflar ve kişisel kayıtlar da zamanla bu arşivin bir parçası hâline geldi. Daha sonraki yıllarda Shirley Hitchings'in anılarıyla birlikte değerlendirilen bu belgeler, vakaya ilişkin kapsamlı kaynak grubunu oluşturdu.

Araştırmasının önemli bölümlerinden biri Donald'ın verdiği tarihsel bilgilerin doğruluğunu sınamaya yönelikti. Chibbett, özellikle XVIII. yüzyıl İngiliz tiyatrosuna ilişkin aktarılan bazı ayrıntıların doğru göründüğünü belirledi. Ancak daha sonra aynı bilgilerin olayların yaşandığı dönemde yayımlanan bir tiyatro oyununda da yer aldığını fark etti.^【21】 Bunun üzerine söz konusu bilgilerin bağımsız kanıt niteliği taşımadığı sonucuna ulaştı.

Chibbett, olayların yalnızca bilinçli bir aldatmacayla açıklanamayacağı görüşünü benimsedi. İncelemelerinin sonunda Battersea'de yaşanan olayların bağımsız bir ruhsal varlığın faaliyetleriyle ilişkili olduğu kanaatine ulaştı.

1960'lı yılların sonlarına gelindiğinde olayların seyrekleşmesiyle birlikte Chibbett'in aktif soruşturması da fiilen sona erdi. Bununla birlikte hazırladığı dosyalar, ölümünden sonra Shirley Hitchings tarafından korunmuş ve daha sonraki kitaplar ile belgesel çalışmaları için temel kaynak olarak kullanılmıştır.

Battersea Poltergeist Vakası, yaşandığı dönemden itibaren farklı görüşlerle karşılandı. Olayların kamuoyuna yansımasının ardından bazı gazeteler olağanüstü iddiaları aktarırken, bazı yayın organları bunların kanıtlarla desteklenmediğini savundu. Özellikle 15 Mart 1956 tarihinde yayımlanan bir gazete haberi, vakanın güvenilirliğini sorgulayan ilk örneklerden biri olarak gösterildi.^【22】

Donald'ın açıklamaları da zaman içerisinde eleştirilere konu oldu. Bunlardan biri, XVII. Louis'nin Fransa'dan kaçtığı ve başka bir çocuğun onun yerine öldüğü yönündeki iddiaydı. Daha sonraki bilimsel çalışmaların Fransız prensine ait olduğu kabul edilen kalıntılar üzerinde yapılan incelemelerle bu anlatıyla çelişen sonuçlar ortaya koyduğu anlaşıldı.

Paranormal olaylar üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Andrew Green, Battersea Poltergeist Vakası'nı doğaüstü bir varlığın faaliyetinden ziyade psikolojik süreçler çerçevesinde değerlendirdi. Green, Donald tarafından gönderildiği ileri sürülen mektupların gerçek bir ruh tarafından yazıldığı görüşünü kabul etmedi ve bunların Shirley Hitchings tarafından oluşturulmuş olabileceğini ileri sürdü.^【23】

Green'in gözlemlerine göre Shirley, Donald adına cevap verildiği anlarda kısa süreliğine gözlerini kapatıyor ve ardından mesajlar ortaya çıkıyordu. Bu davranışı, bilinçdışı zihinsel süreçlerle ilişkilendiren araştırmacı, yaşanan olayların bağımsız bir ruhun varlığından çok, tekrar eden kendiliğinden psikokinezi (RSPK) olarak adlandırdığı olgunun sonucu olabileceğini savundu. Ona göre vurma sesleri ve fiziksel hareketlilik, Shirley'nin bilinçaltındaki psikolojik gerilimlerin dışa yansıması niteliğindeydi.^【24】

Olayların devam ettiği yıllarda Shirley Hitchings çalışma yaşamını sürdürmeye çalıştı. Bir süre kırtasiye sektöründe sekreter yardımcısı olarak görev yaptıktan sonra tiyatro kostüm tasarımı eğitimi almak amacıyla sanat okuluna başladı. Ancak eğitim programındaki zorunlu gönüllü çalışmalar ile iş hayatını birlikte yürütmekte zorlanması nedeniyle eğitimini tamamlamadan ayrıldı.

Donald tarafından iletildiği öne sürülen mesajların etkisi 1960'lı yılların ortalarına doğru azalmaya başladı. Shirley'nin 1961 yılında evlenmesi ve sonraki yıllarda aile evinden ayrılmasıyla birlikte olayların sıklığında bir düşüş yaşandığı bildirildi.^【25】 1967 yılında Londra'dan taşınmasının ardından evde yaşandığı ileri sürülen rahatsızlıkların sona erdiği, 1968 yılına gelindiğinde ise Donald'a atfedilen faaliyetlerin tamamen ortadan kalktığı ifade edildi.^【26】

Battersea Poltergeist Vakası, olayların başlamasından sonra yerel basının dikkatini çekerek ulusal ölçekte tanınan bir olay hâline geldi. İlk haberler, 1956 yılının Şubat ayında yayımlandı ve özellikle evde meydana geldiği öne sürülen vurma sesleri ile hareket eden nesnelere odaklandı. Gazetecilerin olay yerini ziyaret etmeleri ve bazı olağan dışı olaylara tanıklık ettiklerini bildirmeleri, kamuoyundaki ilgiyi artırdı.

Medyanın ilgisi, vakanın gelişiminde önemli bir unsur olarak değerlendirildi. Olaylara ilişkin haberler yayımlandıkça kamuoyunda hem merak hem de kuşku arttı. Bazı gazeteler yaşananları doğaüstü bir olay olarak sunarken, bazı yayın organları olayların doğal yollarla açıklanabileceğini savunan haberlere yer verdi.

Vaka, radyo ve televizyon programlarında da yer aldı. Donald ile iletişim kurulmaya çalışıldığı iddia edilen bazı girişimler kamuoyuna açık biçimde gerçekleştirildi ve olay ülke genelinde tartışılmaya devam etti. Dava, dönemin siyasi gündemine dahi yansıdı; Avam Kamarası'nda polis müdahalesi ve spiritüalist faaliyetlerle ilgili tartışmalar sırasında Battersea'de yaşanan olaylara dolaylı olarak değinildi.^【27】