Belçika Ulusal Grevi, federal hükümetin kamu borcunu azaltmaya yönelik kemer sıkma politikalarına ve sosyal harcamalardaki kesinti planlarına karşı 24 Kasım 2025 tarihinde başlamış ve 3 gün sürmesi öngörülen ülke çapındaki iş bırakma eylemidir. Grev, Belçika’daki tüm büyük işçi sendikalarının çağrısıyla kamu ve özel sektörde eş zamanlı olarak başlatılmıştır.

Grevin Niteliği ve Kapsamı

Grev dalgası, “Kasım Çağrısı” (Appel de Novembre) adıyla ilan edilmiştir. Ülkenin önde gelen sendikaları ACV-CSC, FGTB-ABVV ve CGSLB-ACLVB tarafından düzenlenen bu eylemler, federal hükümetin sosyal güvenlik, emeklilik, işsizlik yardımları, maaşlar ve çalışma koşulları gibi alanlarda planladığı reformlara karşı çıkış niteliğindedir.

Grevin üç aşamada yürütülmesi planlanmıştır:

• 24 Kasım Pazartesi: Demiryolu ve toplu ulaşım çalışanlarının grevi,
• 25 Kasım Salı: Kamu hizmetleri, okullar, kreşler ve hastanelerin iş bırakma eylemleri,
• 26 Kasım Çarşamba: Kamu ve özel sektörü kapsayan genel grev.

Ulaşım ve Altyapıya Etkileri

Demiryolu Hizmetleri

Ulusal demiryolu şirketi SNCB-NMBS, 23 Kasım saat 22.00’den itibaren tren seferlerinin azaltıldığını ve 26 Kasım gün sonuna kadar üçte bir kapasiteyle hizmet verileceğini açıklamıştır. Eurostar şirketi, Brüksel–Paris hattındaki seferlerin yarısının, Brüksel–Amsterdam ve Amsterdam–Londra hatlarının dörtte birinin iptal edildiğini; Brüksel–Liège–Almanya arasındaki seferlerin yalnızca yüzde 20 oranında yapılacağını bildirmiştir. Şirket açıklamasında, “Etkilenen müşteriler bilgilendirilmiş ve rezervasyonlarını ek ücret ödemeden değiştirme seçeneği verilmiştir.” denilmiştir.

Metro, Tramvay ve Otobüs Hatları

Brüksel Toplu Taşıma Kurumu (STIB-MIVB), grev süresince metro, tramvay ve otobüs hatlarında ciddi kesintiler olacağını açıklamıştır. İlk gün metro hatları 1 ve 5 ile tramvay hatları 4, 7, 8, 10, 82, 92, 93 ve otobüs hatları 36 ve 71 sınırlı şekilde çalışmıştır. Kurum, “Ulaşım hizmeti azaltılmış sıklıkta işleyecektir.” ifadesiyle durumu duyurmuştur.

Flemenk bölgesindeki De Lijn ve Valon bölgesindeki TEC işletmeleri de seferlerin sınırlı olacağını ve iptallerin gün içerisinde artabileceğini açıklamıştır. Güncel bilgilere sadece çevrim içi uygulamalar üzerinden erişilebilmektedir.

Deniz ve Feribot Hizmetleri

Zeebrugge Trafik Kontrol Merkezi personeli 24 Kasım akşamından 27 Kasım sabahına kadar greve katılacağını duyurmuştur. Kıyı Hizmetleri ve Denizcilik Ajansı, “24 Kasım itibarıyla Zeebrugge trafik kontrol merkezi çalışanlarının greve katılması nedeniyle deniz trafiği etkilenebilir.” açıklamasını yapmıştır. Sint-Anna, Kruibeke-Hoboken, Basel-Hemiksem ve Terdonk feribot hatlarında sefer iptalleri uygulanmaktadır.

Havalimanları ve Uçuşlar

Brüksel Zaventem Havalimanı’ndan 26 Kasım günü kalkış yapacak tüm uçuşlar iptal edilmiştir. Charleroi Güney Havalimanı da aynı tarihteki tüm uçuşlarını durdurmuştur. Yetkililer, “26 Kasım’da Zaventem Brüksel Havalimanı’ndan kalkacak tüm uçuşlar iptal edilmiştir.” ifadesini kullanmıştır.

24 ve 25 Kasım tarihlerinde uçacak yolcular, ulaşım kesintileri nedeniyle erken hareket etmeleri konusunda bilgilendirilmiştir. Ostend ve Antwerp havalimanlarının durumuna ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmamıştır.

Kamu Hizmetlerine ve Kurumlara Etkisi

Brüksel Belediyesi, idari merkezi Brucity’nin 24–26 Kasım tarihlerinde sınırlı hizmet vereceğini açıklamıştır. Diğer belediyeler de vatandaşlarına benzer uyarılar yapmış ve “Brüksel sakinlerinin daha fazla bilgi için yerel belediyelerin internet sitelerine bakmaları tavsiye edilir.” ifadesini paylaşmıştır.

Brüksel’deki mahkemelerin açık kalacağı belirtilmiştir ancak ulaşım aksamaları nedeniyle bazı duruşmaların gecikebileceği bildirilmiştir.

Öğretmen sendikaları, 25 ve 26 Kasım günleri için grev çağrısı yapmıştır. Eğitim çalışanları, hükümetin tasarruf önlemlerinin sektörü olumsuz etkilediğini açıklamıştır. Hastaneler ve kreşlerde çalışan personelin de greve katılması nedeniyle kamu hizmetlerinde aksamalar yaşanmaktadır.

Kamu Hizmetleri Genel Konfederasyonu (CGSP) sendikası, 24–26 Kasım arasında polis gücünün de greve katılacağını bildirmiştir. Sendika, “bozulan çalışma koşulları ve profesyonel tanınma eksikliği” gerekçesiyle grev çağrısında bulunmuştur.

Brüksel genelinde atık toplama hizmetleri de sekteye uğramıştır. Bruxelles Propreté, “Bruxelles Propreté, hanelerin etkilenen günlerde yalnızca beyaz ve turuncu çöp torbalarını çıkarmasını tavsiye eder.” açıklamasını yapmıştır. Geri dönüşüm atıkları (mavi, yeşil, sarı) ise 1 Aralık haftasına ertelenmiştir. 27 Kasım’da ek toplama planlanmaktadır. Ulusal posta şirketi bpost, gönüllü personel takviyesiyle hizmetlerin sürdürülebilirliğini sağlamaya çalışmaktadır.

Hükümet Politikaları ve Sendika Talepleri

Başbakan Bart De Wever liderliğindeki beş partili koalisyon hükümeti, ülke borcunun gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 100’ünü aşması nedeniyle yeni tasarruf önlemleri açıklamıştır. Hükümetin çok yıllı bütçe planı, bazı katma değer vergileri (KDV) ve yatırım vergilerinde artışlar içermektedir. De Wever, sosyal medyada “Bugün çalış, yarın meyvelerini topla” ifadesiyle anlaşmayı savunmuştur.

Sendikalar ise bu politikaları “Başbakan De Wever ve tüm hükümete sosyal programların tasfiyesine son verilmesi çağrısı)” olarak tanımlamış ve protestolarını sürdürmektedir.

FGTB sendikası, Başbakan De Wever’i “küçümseme” ve “saygısızlık” göstermekle suçlamıştır. Sendikalar, büyük servet vergisi, dijital şirketlere vergi uygulanması, büyük şirketlere verilen koşulsuz sübvansiyonların kaldırılması ve emeklilik cezalarının sonlandırılması taleplerini yinelemiştir.

Toplumsal Etki ve Güncel Durum

Kasım 2025 grevi, 2025 yılı boyunca süren ekonomik reform protestolarının devamı niteliğindedir. 2025 Ekim ayında on binlerce kişi Brüksel sokaklarında benzer kesintileri protesto etmiştir.

3 günlük ulusal grev süresince herhangi bir merkezi yürüyüş düzenlenmeyeceği, bunun yerine ülke genelinde grev noktaları oluşturulacağı belirtilmiştir. Eylemler halen devam etmektedir.