Bilim İletişimi Ofisi

Bilim İletişimi Ofisi, bilimsel bilginin kamuoyuna, medya kuruluşlarına, politika yapıcılara ve farklı toplumsal paydaşlara doğru ve anlaşılır biçimde aktarılmasını sağlayan, üniversiteler bünyesinde yapılandırılmış kurumsal bir birimdir. Türkiye’de Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) koordinasyonunda kurulmuş olup tüm üniversitelerde bilimsel üretimin toplumsal etki odağıyla buluşmasını amaçlayan standart bir yapı olarak geliştirilmiştir.

Bilim iletişimi, yalnızca bilimsel çıktıların paylaşımını değil, aynı zamanda toplumda bilim kültürünün gelişmesini, bilimsel düşünme biçimlerinin yaygınlaşmasını ve bilimsel bilginin demokratikleşmesini hedefleyen çok yönlü bir disiplindir. Bu çerçevede Bilim İletişimi Ofisleri, bilim haberciliği, kamusal bilim etkinlikleri, dijital bilim içeriği üretimi, açık bilim süreçlerinin toplumla paylaşılması, araştırmacılar için iletişim kapasitesi geliştirilmesi ve bilim okuryazarlığı projeleri gibi geniş bir faaliyet alanında çalışmalar yürütür.

Türkiye’de bu ofislerin kurumsal felsefesinin merkezinde #BilimVatan ve #HerkesBilsin yaklaşımları yer almaktadır. #BilimVatan, bilimi yalnızca akademik çevrelerin değil, tüm ülkenin gelişiminde stratejik bir unsur olarak ele alan, bilimi ulusal kalkınmanın taşıyıcı kolonlarından biri olarak konumlandıran bir vizyondur. Bu vizyon doğrultusunda üniversitelerde üretilen bilimsel bilgi; çiftçilerden öğrencilere, çocuklardan girişimcilere, yerel yöneticilerden medya kuruluşlarına kadar geniş bir toplumsal paydaş grubuna ulaştırılmakta, bilim toplumla bütünleştirilmektedir. #HerkesBilsin yaklaşımı ise bilginin şeffaf, erişilebilir ve kapsayıcı biçimde yayılmasını; bilimsel gelişmelerin yalnızca uzmanlar arasında değil, toplumun tüm kesimlerinde anlaşılır bir dille takip edilebilmesini savunmaktadır.

Bilim İletişimi Ofislerinin önemli faaliyetlerinden biri de Bilim Kafe (Science Café) etkinlikleridir. Bilim Kafe, bilimi gündelik hayatla bir araya getiren, akademisyenlerle toplumun doğrudan etkileşim kurduğu, soru–cevap formatına dayalı yenilikçi bir kamusal bilim iletişimi platformudur. Bu etkinlikler kahvehaneler, müzeler, tarihi mekânlar veya sosyal yaşam alanlarında gerçekleştirilerek bilimin mekânsal sınırlarını üniversite dışına taşır. Bilim Kafe programları; sağlık, iklim değişikliği, yapay zekâ, gastronomi bilimi, kültürel miras, tarımsal üretim ve bilimsel gündemin diğer önemli başlıkları üzerine halkın merak ettiği sorulara bilimsel yanıtların sunulduğu dinamik bir ortam sağlar. Böylece hem yerel halkın bilimsel konulara ilgisi artırılmakta hem de üniversitelerin topluma dokunan yönü güçlendirilmektedir.

^{Bilim Kafe Etkinlik Logoları (}Yükseköğretim Kurulu⁾

Bu ofisler ayrıca üniversitelerin bilimsel başarılarının görünürlüğünü artırmak, araştırmacıların kamuoyunda doğru temsil edilmesini sağlamak ve kurumun stratejik iletişim kapasitesini güçlendirmek için basın bültenleri, bilimsel haber içerikleri, medya iş birlikleri ve dijital iletişim stratejileri geliştirir. Açık bilim uygulamalarının yaygınlaştırılması, araştırma sonuçlarının politika yapıcılar ve kamu kurumları ile etkili şekilde paylaşılması ve bilimsel verinin güvenilirliği konusunda toplumsal farkındalık oluşturulması da Bilim İletişimi Ofislerinin temel işlevleri arasındadır.

Uluslararası literatürde olduğu gibi Türkiye’de de bilim iletişimi, bilimin demokratikleşmesi, kamusal katılımın artırılması ve bilimin sosyal hayatta daha görünür bir aktör olması açısından stratejik bir alan olarak kabul edilmektedir. Bilim İletişimi Ofisleri bu dönüşümün üniversite ölçeğindeki en önemli uygulayıcı birimleri olarak işlev görmektedir.