BLUEVISION

BLUEVISION, Türk savunma sanayii şirketi HAVELSAN tarafından geliştirilen, yapay zekâ ve bilgisayarlı görü teknolojilerine dayanan bir deniz durumsal farkındalık sistemidir. Sistem, kamera görüntülerini Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verileriyle eşleştirerek gerçek zamanlı bir deniz resmi oluşturan modüler bir karar destek ve navigasyon yardımcı ürünüdür.^【1】

BLUEVISION, Temmuz 2025'te İstanbul'da düzenlenen IDEF Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda tanıtılmıştır.^【2】 Sistem, 2026 yılı içinde Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki SANCAR Silahlı İnsansız Deniz Aracı (SİDA) üzerinde operasyonel kullanıma geçmiştir. SANCAR, Savunma Sanayii Başkanlığı yürütümündeki program kapsamında çarpışmadan kaçınma ve arama-kurtarma odaklı test faaliyetlerini tamamlamıştır.^【3】

BLUEVISION'ın donanım altyapısında görünür ışık ve termal kameralar, bir yapay zekâ işleme birimi ve bir kullanıcı arayüzü ekranı yer almaktadır. Sistem bu görüntü verilerini AIS sinyalleri ve navigasyon girdileriyle birleştirerek tek bir deniz resmi oluşturmakta, isteğe bağlı olarak harici radar verisiyle de füzyon yapabilmektedir.^【4】

Radarın tespit gücü büyük ölçüde nesnenin radar kesit alanına bağlıdır; küçük tekneler, şamandıralar ve su üstündeki insanlar gibi düşük radar kesit alanına sahip unsurlar radar dalgasını yeterince güçlü yansıtmadığından tespit dışı kalabilir. Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) ise Uluslararası Denizcilik Örgütü standartlarına göre gemilerin kendi kendine bildirimine dayanan bir sistemdir ve kimlik doğrulaması içermez.^【5】 BLUEVISION, kamera görüntüsünü işleyerek tespit edilen nesneleri sınıflandırmakta, konumlarını ve gemiye olan mesafesini hesaplamakta, bu bilgiyi AIS verisiyle çapraz doğrulamakta ve sonucu artırılmış gerçeklik katmanıyla operatör ekranına aktarmaktadır.^【6】 Askeri kullanımda sistem, güvenli seyir ve çatışmayı önlemenin yanı sıra kimliği belirsiz deniz temaslarının takibini, sinyal vermeyen teknelerin tespitini ve yanıltıcı ya da sahte AIS bilgisinin görsel yoldan doğrulanmasını desteklemektedir.^【7】

BLUEVISION gece ve gündüz koşullarında sürekli çalışabilmektedir.^【8】 Sistem; büyük ticari gemiler, yatlar, askeri ve güvenlik platformları ile insansız yüzey araçları için farklı ürün serilerine ayrılmıştır.^【9】 Sistemin bağımsız kurumlarca yayımlanmış doğruluk oranı, tespit menzili veya yanlış pozitif/negatif oranlarına ilişkin teknik verileri bu maddenin hazırlandığı tarih itibarıyla kamuya açık değildir.

^{SANCAR Silahlı İnsansız Deniz Aracı, BLUEVISION'ın Kurulu Olduğu Platform} (HAVELSAN)

BLUEVISION, SANCAR SİDA'da otonom navigasyon ve arama-kurtarma görevlerinde kullanılmakta, HAVELSAN'ın ADVENT Savaş Yönetim Sistemi ile entegre çalışmaktadır.^【10】 ADVENT, 2010 yılından bu yana geliştirilen, radar, sonar, optik sensör ve elektronik harp sistemlerinden gelen verileri birleştiren bir komuta kontrol sistemidir; Türk deniz platformlarının yanı sıra Pakistan ve Ukrayna donanmalarına da ihraç edilmiştir.^【11】 Aynı teknoloji denizaltılar için periskop gözetleme görevlerine uyarlanmış, VN Maritime ve Piloda Shipyard iş birliğiyle RAFNAR botlarına entegre edilmiştir. Sistem, istihbarat, gözetleme ve keşif ile arama-kurtarma amaçlı özel modüller de içermektedir.^【12】

Kamera ve AIS verisini birleştirerek deniz durumsal farkındalığı artırma yaklaşımı dünya genelinde de örnekleri bulunan bir teknoloji kategorisidir. İsrail merkezli Orca AI, SeaPod adlı sistemiyle benzer bir yaklaşımı ticari deniz filolarında kullanmaktadır.^【13】 Bu ürün, BLUEVISION'ın Temmuz 2025'teki tanıtımından önce piyasaya sürülmüştür. BLUEVISION'ı bu kategoriden ayıran temel özellik, ticari kullanımın yanı sıra millî savunma platformlarına entegre edilmiş olmasıdır.^【14】

Türkiye'nin Karadeniz, Ege ve Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının izlenmesinde radar ve AIS gibi mevcut sistemlerin bilinen sınırlılıklarının aşılması güncel bir teknik ihtiyaç olarak değerlendirilmektedir. BLUEVISION, bu ihtiyaca yönelik geliştirilen ve hem askeri hem ticari platformlarda kullanılan yerli bir örnek olarak kayda geçmektedir.^【15】