Bursa Dede Çorbası / Bursa Kesme Hamur Çorbası

Bursa dede çorbası (veya Bursa kesme hamur çorbası), Bursa ilinin mutfak kültüründe köklü bir geçmişe ve önemli bir yere sahip olan yöresel bir çorbadır. Geçmişte özellikle yatır (türbe) başlarında pişirilip adak ve dileklerin gerçekleşmesi durumunda halka dağıtılması sebebiyle "dede çorbası" adını almıştır. Günümüzde ise günlük beslenmenin ötesinde, özellikle ramazan ayında ve yaz aylarında tarla dönüşlerinde hazırlanıp tüketilen geleneksel bir yemektir. Ürün, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Sınırlı Sorumlu Kozluören Kadınları Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından yapılan başvuru sonucunda 11.07.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 18.08.2026 tarihinde 1888 tescil numarasıyla "mahreç işareti" olarak tescillenmiştir.

^{Bursa Dede Çorbası / Bursa Kesme Hamur Çorbası (}Coğrafi İşaret Portalı⁾

Bursa dede çorbası; tavuk eti, nohut ve el yapımı kesme hamurun bir araya getirilmesiyle hazırlanan Bursa'ya özgü bir lezzettir. Çorbanın ayırt edici nitelikleri şunlardır:

• El Yapımı Kesme Hamur: Sert yapıdaki hamur 1-2 mm inceliğinde açıldıktan sonra şeritler halinde ve ardından küçük kare veya dikdörtgen biçiminde kesilir; bu erişte yapısı çorbaya doku ve lezzet kazandırır.
• Tavuk Eti: Tavuk etleri haşlandıktan sonra ince lifler halinde didiklenerek çorbaya eklenir. Bu teknik, etin çorba içerisinde eşit dağılmasını ve yumuşak bir kıvam almasını sağlar.
• Nohut: Önceden suda bekletilip haşlanan nohutların kullanımı çorbaya kıvam ve besleyicilik katar.
• Sosu: Pişirme işleminin ardından üzerine kızdırılmış tereyağı ve kuru nane karışımı dökülerek aroması yoğunlaştırılır.

4 kişilik bir porsiyon Bursa dede çorbası üretimi için kullanılan bileşen standartları şöyledir:

• 200 g tavuk eti
• 1 litre su veya tavuk suyu
• 120 g un
• 50-60 g kesme hamur
• 190 g nohut
• 25 g tereyağı
• 4 g nane
• 4 g tuz

Hazırlanış Aşamaları:

1. Kesme Hamur: Böreklik un (200-210 g), yumurta (1 adet), tuz (3 g) ve su (50 ml) ile hazırlanan sert hamur dinlendirildikten sonra 1-2 mm kalınlığında açılır. Oklavaya sarılan veya şeritler halinde kesilen yufkalar ince dikdörtgen veya kare parçalar halinde kesilerek temiz bir bez üzerinde 1-2 saat kurutulur.
2. Tavuk Hazırlığı: Tavuk etleri suda yumuşayana kadar haşlanır (30-40 dakika). Haşlanan etler soğutulduktan sonra kemiklerinden ayrılır ve lif lif didiklenir. Elde edilen tavuk suyu çorbada kullanılmak üzere ayrılır.
3. Nohut Hazırlığı: Bir gün öncesinden en az 8 saat suda bekletilen nohutlar süzülerek tencereye alınır ve 45 dakika ile 1 saat arasında haşlanır. Pişmeye yakın tuz eklenir ve süzülerek bekletilir.
4. Pişirme: 1 litre su veya tavuk suyu kaynamaya bırakılır. Kaynayan sıvıya kesme hamurlar, didiklenmiş tavuk etleri ve haşlanmış nohutlar eklenerek 10 dakika yüksek ateşte, ardından 10-15 dakika kısık ateşte pişirilir.
5. Sos ve Sunum: Ergitilen tereyağında nane 25-30 saniye kavrulur ve ocaktan alınmadan önce çorbanın üzerine dökülür. Çorba sıcak olarak servis edilir. Buzdolabında (+2 ila +4 °C) en fazla 2 gün muhafaza edilebilir.

Çorbanın hazırlanmasındaki ustalık, hamur açma ve pişirme teknikleri uzun yıllara dayanan yerel bilgi birikimi gerektirdiğinden, Bursa dede çorbasının tüm üretim aşamalarının Bursa ili coğrafi sınırları içerisinde gerçekleşmesi gerekmektedir.

Ürünün tescil şartlarına uygunluğu; Sınırlı Sorumlu Kozluören Kadınları Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, Kozluören Köy Muhtarlığı ve Kestel İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden uzman kişilerin katılımıyla oluşturulan 3 kişilik denetim mercii tarafından yılda en az bir kez ve gerektiğinde şikâyet üzerine denetlenir. Denetimlerde kullanılan ham maddelerin oranları, üretim metodunun doğruluğu ve mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir.