Coşkun Aral (1 Mayıs 1956, Siirt), Türk gazeteci, savaş muhabiri, fotoğrafçı ve belgesel yapımcısıdır. 1974 yılından itibaren basın fotoğrafçılığı yapmaya başlamış, 1977 yılında 1 Mayıs olayları sırasında çektiği fotoğraf kareleriyle uluslararası çapta tanınmıştır. Haber fotoğrafçılığının yanı sıra savaş muhabirliği yapmış, çeşitli belgesel projelerine imza atmış ve televizyon programları hazırlamıştır.
GENÇLİĞİ VE EĞİTİMİ
Coşkun Aral, 1 Mayıs 1956 tarihinde Siirt'te doğdu. Eğitim hayatını 14 Eylül İlkokulu, Oruç Gazi Ortaokulu ve Mecidiyeköy Lisesi'nde tamamladı. Gazeteciliğe olan ilgisi çocukluk yıllarında başladı ve lise döneminde gazetecilik mesleğine yöneldi.
KARİYERİ VE BAŞARILARI
Gazeteciliğe 1974 yılında Günaydın ve Gün gazetelerinde basın fotoğrafçısı olarak başladı. 1976 yılında Ekonomi ve Politika gazetesinde çalışmaya devam etti. 1977'deki 1 Mayıs olaylarında çektiği fotoğraf kareleri Time ve Newsweek dergilerinde yayınlandı ve bu olay onun uluslararası alanda tanınmasını sağladı. Ardından Sipa Press Ajansı'na bağlı olarak çalışmalara başladı. Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde serbest foto muhabiri olarak çalıştı.
1980 yılında ilk kez Sipa Press adına yurtdışında görev aldı ve Polonya'daki Gdansk Grevi'ni takip etti. Aynı yılın 12 Eylül darbesini arşiv çalışmalarıyla Newsweek ve L’Express gibi uluslararası dergilerin kapaklarında yer aldı. 14 Ekim 1980’de kaçırılan bir uçakta hava korsanlarıyla röportaj yaparak dikkat çekti.
1980’lerden itibaren Orta Doğu, Kuzey İrlanda, Afganistan, Çad ve Uzakdoğu gibi savaş bölgelerinde foto muhabiri olarak görev yaptı. Time, Newsweek, Paris-Match, Stern ve Epoca gibi dergilere çalıştı.
1986 yılından itibaren foto muhabirliğinin yanı sıra televizyon gazeteciliğine yöneldi. Mehmet Ali Birand’ın "32. Gün" programında savaş muhabirliği yapmaya başladı. Daha sonra "Haberci" programının yapım ve yönetimini üstlendi.
2006’da Türkiye’nin ilk belgesel kanallarından biri olan İZ TV’yi kurdu. 2007’de kanal, Avrupa’da verilen Hot Bird TV Ödülleri’nden belgesel dalında ödül kazandı. 2018’de "Coşkun Aral Anlatıyor" adıyla YouTube kanalını başlattı.
ÖNE ÇIKAN ÇALIŞMALARI VE KATKILARI
Aral, belgesel alanında da farklı projeler gerçekleştirdi. “Haberci”, “Dünya Güncesi”, “Savaşın Tanıkları” ve “Türkiye Notları” gibi belgesel dizilerini hayata geçirdi. Ayrıca “Anadolu Aslanı: Kangal”, “Pamir’den Van’a Özgürlüğün Nal Sesleri” gibi çeşitli belgesel filmler hazırladı.
Fotoğraf ve belgesel sergileri dünyanın çeşitli yerlerinde gösterildi. “Exodus” adını verdiği mülteciler temalı sergisi 2016 yılında Kuala Lumpur’da, 2017’de Ankara ve İstanbul’da, 2018’de Bangkok’ta sergilendi.
KİŞİSEL HAYATI
Coşkun Aral, 2002 yılında Müge Aral ile evlenmiştir ve Deniz adında bir kızı vardır. Yemeklere olan ilgisini “Annemin Yemekleri” adlı kitapla birleştirerek yemek kültürü üzerine de çalışmalar yapmıştır.
FOTOĞRAF SERGİLERİ
- 1983 - 85 yılları arasında çektiği savaş fotoğrafları Paris’te FNAC’da sergilendi.
- 1983 - 85 New York’ta Time Life Galerisi’nde savaş fotoğrafları sergilendi.
- 1988 yılında Ara Güler ile birlikte Danimarka ve Finlandiya’da bir sergi açtı.
- 1993 yılında Almanya’nın Düsseldorf kentinde yabancılar kültür merkezinde “Savaş ve İnsan” konulu bir sergi hazırladı.
- 2001 yılının Şubat ayında, Viyana’da Kültür Bakanlığı Yabancılar Kültür Merkezi’nde savaş konulu fotoğraf sergisi açıldı.
- 2008 yılında “Le Figaro” dergisi tarafından seçilen fotoğrafı son 30 yıla damgasını vuran fotoğraflar arasında yer aldı ve Paris’te Luxembourg Bahçeleri’nde sergilendi.
FİLMOGRAFİ
- Haberci (her biri 45 dakikalık 190 bölümden oluşan belgesel dizisi)
- Global Vision ve Go East Go West (Almanya’da yayınlanan belgesellerin yapımcılığı)
- Savaşın Tanıkları (her biri 50 dakikalık 4 bölümden oluşan belgesel dizisi)
- Türkiye Notları (her biri 50 dakikalık 4 bölümden oluşan belgesel dizisi)
- Abidin Dino Portresi (biyografik belgesel)
- Pamir’den Van’a Özgürlüğün Nal Sesleri (belgesel film)
- Anadolu Aslanı: Kangal (belgesel film)
- Sonsuz Mavilikler Ülkesi Bodrum (belgesel film)
- Dünya Güncesi (her biri 40 dakikadan oluşan belgesel dizisi, İZ TV’de yayınlanmaya devam ediyor)
- Türkiye Notları (her biri 40 dakikadan oluşan belgesel dizisi, İZ TV’de yayınlanmaya devam ediyor)
- Haberci İz Peşinde (her biri 30 dakikalık 13 bölümlük belgesel dizisi, TRT TÜRK’te yayınlandı)
- Ülke Rehberi (her biri 4 dakikadan oluşan 52 bölümlük ülke tanıtıcı rehber niteliğinde dizi, TRT TÜRK’te yayınlandı)
- İstanbul’a Dokun (Türkiye’nin ilk 3D belgesel filmi, İZ TV)
KİTAPLARI
- 1983 yılında, aralarında National Geographic’in ünlü fotoğrafçısı Reza ve Yan Morvan’ın da bulunduğu dört savaş fotoğrafçısı ile birlikte hazırladığı “Galile’de Barış” adlı savaş fotoğraf albümü, Edition de Miniut tarafından yayınlandı. Lübnan savaşını konu alan bu kitap, daha sonra Almanya ve Cezayir’de basıldı.
- New York’ta, Pantheon Yayınevi tarafından son dönemin en iyi 31 savaş fotoğrafçısını içeren “War Torn” kitabında yer aldı.
- 1988 yılında “Türkiye: Bin Millik Büyük Serüven” adlı macera fotoğraf albümü yayınlandı.
- 1995 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde, Fielding Worldwide Yayınevi tarafından biri “Savaş Tehlikeli Işık”, diğeri “Dünyanın En Tehlikeli Yerleri” adlı iki kitabı yayınlandı.
- 2000 yılının Temmuz ayında, Aral’ın savaş fotoğrafçılığı yaptığı yıllardaki çalışmalarını içeren “Sözün Bittiği Yer” isimli fotoğraf albümü yayınlandı. Albümde, son 20 yılda dünyamızda yaşanan savaşların tamamına yakını yer alıyor.
- 2003 yılında Alkım Yayınları’ndan savaş anılarını derlediği “Ölümün Yakasında İliştirilmiş Hayatlar” adlı anı kitabı yayınlandı.
- 2010 yılında Hotpoint - Ariston’un sponsorluğunda TEV yararına satışa sunulan “Annemin Yemekleri” adlı geleneksel yemek tariflerinin yer aldığı kitabı yayınlandı.
- 2015 yılında Nebil Özgentürk ve Can Dündar ile birlikte hazırlamış olduğu “Biz Kültür Yolcuları” başlıklı belgesel kitap, DVD içeriğiyle birlikte yayımlandı.
ÖDÜLLERİ
- 1980-81 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başarı Ödülleri, Fotoğraf Dalı
- 1984 Nokta Dergisi, Doruktakiler Ödülü
- 1996 Magazin Gazetecileri Derneği, “Başarı Ödülü”
- 1996 Radyo ve Televizyon Gazetecileri Derneği, “Cengiz Polatkan Ödülü”
- 1997-99 İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, “En İyi Belgesel Ödülü”
- 1998 Çağdaş Gazeteciler Derneği, “En Başarılı TV Programı Ödülü”
- 1998 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başarı Ödülleri, Belgesel Dalı
- 1998 Sedat Simavi Ödülleri, “En İyi Belgesel Ödülü”
- 1998-99 Marmara Üniversitesi, İletişim Fakültesi, “En İyi Belgesel Ödülü”
- 2001 Gazi Üniversitesi, İletişim Fakültesi, “Çocuk Haklarına Saygılı En İyi TV Programı”
- 2005 Çağdaş Gazeteciler Derneği, Mahmut Tali Öngören TV Programı Ödülü
- 2012 ODTÜ Üstün Hizmet Ödülü
- 2019 Süleyman Demirel Üniversitesi Fahri Doktora Payesi
- 2023 Altın Safran Belgesel Film Festivali Belgesel Sinema Emek Ödülü
- 2023 Foto Muhabirleri Derneği Yaşam Boyu Onur Ödülü
