Desem Öldürürler Demesem Öldüm (Kitap)

Desem Öldürürler Demesem Öldüm, Türk şair ve yazar İsmet Özel’in 2012 yılında TİYO Yayınları tarafından yayımlanan deneme kitabıdır. Eser, Özel’in 2011-2012 yılları arasında yazdığı köşe yazılarından ve istiklalmarsidernegi.org.tr adresinde yayımlanan metinlerinden oluşan bir derlemedir.

Kitap, Türk kimliği, Müslümanlık, modern Türkiye’nin toplumsal ve siyasi meseleleri üzerine eleştirel bir bakış sunar. İsmet Özel’in karakteristik üslubuyla kaleme alınan eser, hem Osmanlı Türkçesi ile hem de Türkiye Türkçesi ile basılmış olmasıyla dikkat çeker, bu da onu Türk yayıncılığında özgün bir yere konumlandırır. Kitabın başlığı, Özel’in Türkiye’deki tarihsel ve kültürel yalanlara karşı konuşma ile susma arasındaki ikilemini sembolize eder ve eser, bu ikilemi derinlemesine sorgular.

Kitabın İçeriği ve Yapısı

Desem Öldürürler Demesem Öldüm, İsmet Özel’in Türkiye’nin yakın tarihine, Türklük ve Müslümanlık kavramlarına ve modern dünyanın Türkiye’ye dayattığı ideolojik çelişkilere dair düşüncelerini ele aldığı bir deneme koleksiyonudur. Kitap, TİYO Yayınları’nın ilk eseri olup Özel’in Küfrün İhsanı Olmaz adlı kitabından sonra Osmanlı Türkçesi olarak basılan ikinci kitabıdır.

Temalar ve Temel Tezler

Kitap, İsmet Özel’in Türk toplumunun kimlik, din ve tarih algısına yönelik eleştirilerini merkeze alır. Özel, eserinde şunları vurgular:

• Türk Kimliği ve Müslümanlık: Özel, “Türk Müslümandır” tezini savunarak, Türklük ve Müslümanlığın birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğunu öne sürer. Kitap, bu kimliğin modern Türkiye’de nasıl erozyona uğradığını ve batılılaşma süreçlerinin Türk toplumuna yalanlar dayattığını vurgular.

• Din ve Sabır: Eser, İslam’ın sabır ve dua gibi kavramlarını öne çıkarır. Örneğin, Özel, Ramazan’ı bir “çile” değil, “sabır ayı” olarak tanımlar ve Müslümanların her şeylerini Allah’a borçlu olduklarını ifade eder.

• Modern Çağ Eleştirisi: Kitap, modern dünyanın bir tür “cahiliye çağı” olduğunu savunur, özellikle laiklik ve Müslümanlık arasındaki çelişkileri sorgular. Özel, insanlara dayatılan ifade kalıplarının geçerliliğini yitirdiğini belirtir.

• Tarihsel Yalanlar ve Çelişkiler: Özel, altmış sekiz yıllık ömründe Türkiye’ye “ne yalanlar söylendiği, ne dolmalar yutturulduğu” konusunda öğrendiklerini aktarır. Ona göre, Türkiye’ye kötülük yapanlar, bu kötülüklerin boyutlarını halktan daha iyi bilmektedir ve bu durum bir “bıyık altından gülme” metaforuyla ifade edilir.

Kitap, nihai bir hakikat iddiasında bulunmaz; Özel, söylediklerinin ne hayatını tehlikeye attığını ne de hayatta kalışını bu sözlere borçlu olduğunu ifade eder. Bu, eserin introspektif ve paradoksal doğasını vurgular.

Yazar ve Yaklaşımı

İsmet Özel (d. 1944, Kayseri), Türk edebiyatının önde gelen şair ve düşünürlerinden biridir. Hacettepe Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olan Özel, bir süre Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde öğrenim görmüş, 18 yıl Devlet Konservatuvarı’nda Fransızca okutmanlık yapmış ve Ataol Behramoğlu ile Halkın Dostları dergisini kurmuştur. 1960’lardan itibaren şiirleri yayımlanan Özel, önce sosyalist, ardından Müslüman ve Türkçü bir dünya görüşüne evrilmiştir. Desem Öldürürler Demesem Öldüm, Özel’in bu ideolojik dönüşümünün olgunluk dönemine ait bir eserdir ve onun üslubunu yansıtır.

Kitabın Alımlanışı ve Etkisi

Desem Öldürürler Demesem Öldüm, yayımlandığı dönemde İsmet Özel’in okuyucu kitlesi tarafından ilgiyle karşılanmış ancak onun karmaşık ve yoğun üslubu nedeniyle bazı okuyucular için anlaşılması zor bulunmuştur. Kitap, özellikle Özel’in Türkçü ve Müslüman kimlik vurgusuyla Türkiye’deki ideolojik tartışmalara katkı sağlamıştır. Okuyucu yorumlarına göre eser, sabırlı ve önyargısız bir okuma gerektirir; bazıları için Özel’in fikirleri “hırçın” ve zorlayıcı olsa da onun tespitlerinin tarihsel doğruluğu ve keskinliği takdir edilmiştir. Kitap, İstiklal Marşı Derneği’nin yayın organı TİYO’nun ilk eseri olarak, derneğin ideolojik çizgisini yansıtan bir manifesto niteliği taşır.