Dünya Bilim Forumu

Dünya Bilim Forumu, bilim, toplum ve siyaset arasındaki etkileşimi güçlendiren; bilim insanları, politika yapıcılar, akademiler ve paydaşları küresel sorunlara bilim temelli çözümler geliştirmek üzere bir araya getiren uluslararası bir bilim diplomasisi platformudur. 2003 yılında Macaristan Bilimler Akademisi öncülüğünde başlatılmıştır. Kapsamlı bir uluslararası bilimsel platform olan Form, UNESCO ve Uluslararası Bilim Konseyi başta olmak üzere birçok bilim akademisinin desteğiyle bu zamana kadar istikrarlı bir şekilde gelmiştir. İki yılda bir düzenlenen toplantılarda dünyanın bütün bilim akademileri katılmakta ve katkı vermektedir. Politika yapıcılar ve farklı paydaşlarla, bakanlarla, bilim insanlarıyla, Nobel ödüllü bilim insanları bir araya gelmekte, akademi temsilcileri toplumun temel konu başlıklarını ortak bir tema altında tartışmaktadırlar. Genel itibarıyla akademik ve bilimsel bilginin küresel sorunların çözümünde kullanılmasını teşvik eden, bu Forum, toplum yararına bilimsel yaklaşımı ön plana atan, dünyanın en kapsamlı bilim diplomasisi ekosistemini teşkil etmektedir.

Tarihçe

Tarihi anlamda Dünya Bilim Forumu, özünü 1999 yılında Budapeşte'de düzenlenen Dünya Bilim Konferansı'ndan almaktadır. Bu konferans, bilimin insanlığın ortak yararı için kullanılmasına yönelik uluslararası bir anlayışın oluşmasına katkı sağlamıştır. Bu sürecin devamı olarak, bilim ile politika arasındaki diyaloğu sürdürülebilir kılmak amacıyla 2003 yılında Dünya Bilim Forumu'nun ilki başlatılmıştır.

Forum, ilk yıllarında Budapeşte merkezli olarak düzenlenmiş olsa da, daha sonraki yıllarda farklı kıtalara yayılarak Brezilya, Ürdün ve Güney Afrika gibi ülkelerde gerçekleştirilmiştir. Bu durum, Forumun çeşitliliğini artırmış ve farklı bölgesel perspektiflerin uluslararası bilim politikalarına yansımasına katkı sağlamıştır.

Amacı

Dünya Bilim Forumu'nun temel hedefi bilim ile politika arasındaki etkileşimi güçlendirerek güçlendirmek ve bilimsel bilginin karar alma süreçlerine entegre edilmesini sağlamaktır. Bu çerçevede Forum, bilimsel bilginin uluslararası diplomasi süreçlerine katkı sağlaması, ülkeler arası bilimsel işbirliklerinin kurulması ve geliştirilmesi, bilim aracılığıyla barış ve karşılıklı anlayışın teşvik edilmesini amaç edinmektedir. Forum, farklı ülkelerden gelen katılımcılar arasında diyalog kurulmasına imkân tanıyarak küresel sorunlara ortak çözümler geliştirilmesine destekler. Bu yönüyle, bilim diplomasisinin uygulandığı önemli platformlardan biri olarak karşımıza çıkar.

Forumun Temaları ve Sonuç Bildirgeleri

Dünya Bilim Forumu kapsamında yayınlanan bildirgeler, bilim dünyasının değişen önceliklerini yansıtır. İlk dönemlerde etik sorumluluk ve bilimin toplumsal rolü ön plandayken, zamanla sürdürülebilir açık bilim, eşit ve sosyal adalet gibi konular öne çıkmıştır. Bu bildiriler bağlayıcı olmamakla birlikte uluslararası bilim politikalarını yönlendirebilecek etkiye sahiptir. Ayrıca bilimsel bilginin toplum yararına kullanılması, akademik özgürlük ve bilimsel işbirliği gibi temel ilkeler de vurgulanır.

Katılımcılar ve Kurumsal Yapı

Dünya Bilim Forumu çok paylaşılı bir yapıya sahiptir. Forumlarda, toplantılara dünya bilim akademilerinin başkanları olmak üzere Nobel ödüllü bilim insanları, devlet başkanları, bakanlar, uluslararası kuruluşların temsilcileri, genç akademisyenler ve birçok araştırmacı yer almaktadır. Katılımcı profili Forumun hem bilimsel hem de diplomatik etkisini ortaya koyar. UNESCO, Uluslararası Bilim Konseyi başta olmak üzere birçok kuruluş burada kendilerini göstermektedir. Hepsi aktif bir şekilde katkı sağlar. Özellikle forumlar, Macaristan Bilimler Akademisi ve ev sahipliği yapacak diğer akademinin iş birliğiyle yürütülmektedir.

2027 Dünya Bilim Forumu: Istanbul

Dünya Bilim Forumu düzenlendiği her ülkede farklı temalar etrafında şekillenerek küresel bilim gündemine yön vermektedir. Bu toplantılar bilimsel işbirliklerin geliştirilmesine ve uluslararası diyaloğun ve diplomasinin güçlendirilmesi açısından önemli fırsatlar sunar.

Dünya Bilim Forumu'nun 17-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenmesine karar verilmiştir. Türkiye Bilimler Akademisi'nin (TÜBA) girişimleriyle Türkiye'nin ev sahipliği düzenlenmesinin önü açılmıştır. İstanbul'da düzenlenecek Form, şehrin jeopolitik konumu gereği, bilim diplomasisi alanında geniş katılımın gerçekleşeceği ve bilimin derinlemesine konuşulacağı önemli oturumları içinde barındıracaktır.