Edirne Ciğer Sarma

Edirne Ciğer Sarma, Trakya mutfak kültürüne ait geleneksel et yemeklerinden biri olup, özellikle Edirne ili ile özdeşleşmiş özgün bir lezzettir. Bu yemek, sığır ciğerinin ince şeritler hâlinde doğranması ve pirinç, çeşitli baharatlar ile diğer sakatat ürünlerinin karıştırılmasıyla elde edilen iç harcın, kuzu gömleği (karın zarı) içerisine sarılması suretiyle hazırlanır.

Yapım süreci yüksek düzeyde el becerisi ve deneyim gerektiren Edirne Ciğer Sarma, yörede uzun yıllardır Ramazan aylarında ve özel günlerde sofralarda yer bulan geleneksel yemeklerden biri olarak değerlendirilmektedir.

Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Edirne Ciğer Sarma’nın yapımında kullanılan temel malzemeler; kuzu ciğeri, pirinç, iç yağ (kuzu gömleği), soğan, karabiber, yenibahar, kuşüzümü ve tuzdur. Bazı tariflerde dolmalık fıstık da kullanılmaktadır. Ciğer, küçük kuşbaşı veya zar büyüklüğünde doğrandıktan sonra yıkanır ve kanından arındırılır. Ardından soğanla kavrulan pirince çeşitli baharatlar, kuşüzümü ve fıstık eklenerek iç harç hazırlanır. Bu harç, gömlek yağına sarılır ve sarmalar fırında pişirilir. Fırında pişirme süreci boyunca gömlek yağı, iç harcın lezzetini hapsederek içeriğin kurumadan pişmesini sağlar.

Edirne Ciğer Sarma, genellikle sıcak olarak servis edilmekte ve Edirne mutfağına özgü çeşitli garnitürlerle birlikte sunulmaktadır. Yemeğin en karakteristik özelliklerinden biri, sığır ciğerinin özel bir teknikle ince şeritler hâlinde doğranması ve kuzu gömleği içerisine sarılması sürecidir.

Tarihçe ve Kültürel Bağlam

Edirne mutfağında ciğerin farklı şekillerde kullanımı oldukça yaygındır. Özellikle Osmanlı saray mutfağından bu yana ciğerin çeşitli türleri Edirne’de geliştirilmiş ve halk mutfağına da yerleşmiştir. Edirne’nin kültürel kimliğini de temsil eder. Ramazan aylarında, düğünlerde, bayram sofralarında ve özel misafirliklerde ciğer sarma sıklıkla tercih edilen yemeklerden biridir.

Coğrafi İşaret Tescili

Edirne Ciğer Sarma, 2021 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adı ile tescillenmiştir (Coğrafi İşaret Tescil No: 4822). Tescil süreci, yemeğin özgünlüğünün korunması ve üretiminin belirli kalite standartlarında devam ettirilmesi amacıyla yapılmıştır. Tescil başvurusu, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası tarafından gerçekleştirilmiştir.

Menşe adı tescili, Edirne Ciğer Sarma’nın yalnızca Edirne ili sınırlarında ve geleneksel usullere uygun olarak üretildiği takdirde bu isimle anılabileceğini garanti altına almaktadır. Böylece yöresel bilginin korunması, kültürel mirasın sürdürülebilirliği ve gastronomik değerin tanıtımı hedeflenmiştir.