Emine Işınsu 17 Mayıs 1938’de, babasının Tümen Komutanı olarak görev yaptığı Kars’ta dünyaya gelmiştir. Babası Bulgaristan Türklerinden emekli tümgeneral Aziz Vecihî Zorlutuna, annesi ise tanınmış şair ve yazar Halide Nusret Zorlutuna’dır (1901–1984). Anne ve babasının memur olmaları nedeniyle Türkiye’nin çeşitli yerlerinde bulunmuşlardır. Edebi bir çevrede yetişen Işınsu, annesinin etkisiyle sürekli edebiyattan bahsedilen ve şiirlerin okunduğu bir atmosferde büyümüştür. 5 Eylül 2021 tarihinde hayatını kaybetmiştir.

Eğitim Hayatı

Çocukluk dönemi babasının görevleri sebebiyle sık sık yer değiştirmeyi yansıtır. İlköğrenimine Urfa’da başlamış, Sarıkamış’ta devam etmiş, Ankara’daki Alpaslan İlkokulu’nda tamamlamıştır. Ortaokulu Ankara Cebeci Ortaokulu’nda, liseyi ise 1957’de TED Ankara Koleji’nde tamamlamıştır. Lise yıllarında şiir ve kısa hikâyeler yazmaya başlamış, ilk şiiri “Eğitim Dergisi” adlı yayın organında yayımlanmıştır. İlk kalem deneyimini ise ilkokul çağında bir köpeğin ağzından anlattığı “Minko’nun Hatıraları” adlı eserle gerçekleştirmiştir. Şiirlerini 1956 yılında yayımladığı “İki Nokta” adlı kitabında toplamıştır.

Liseden sonra babasının isteği üzerine Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümüne kaydolmuş ancak tamamlayamadan AFS bursuyla Amerika’ya gitmiştir. Amerika’da altı ay Sosyal Akademi Uzmanı olarak çalıştıktan sonra Türkiye’ye dönmüştür. İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünü bırakarak ODTÜ İşletme bölümüne kayıt olmuştur. Ancak mimar Erdoğan Okçu ile evlendikten sonra okul ve evlilik sorumluluklarını birlikte yürütemediği için okuldan ayrılmak zorunda kalmıştır. Daha sonra Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe bölümüne kaydolmuş fakat evlilik ve çocuklarla ilgilenmek nedeniyle eğitimini tamamlayamamıştır.

Yayıncılık ve Yazarlık Hayatı

Emine Işınsu, dergi ve gazete tecrübesini annesi Halide Nusret Zorlutuna ile birlikte “Ayşe” adlı kadın dergisini çıkararak sürdürmüştür. Asıl başarısı, Türk Yurdu dergisinin kapanmasıyla oluşan boşluğu doldurmak için “Ayşe” dergisini “Töre” adında yeniden yayımlaması olmuştur. Ayrıca Hisar, Yeni Divan, Türk Edebiyatı ve Devlet dergilerinde de çeşitli konularda yazılar yazmıştır. Türk milliyetçiliğiyle ilgili yazılarıyla genç okuyucular arasında “Emine Abla” olarak tanınmıştır.

Edebi Kimliği ve Eserleri

Şiir, tiyatro, hikâye, deneme ve inceleme türlerinde eserler vermesine rağmen, kendisini daha çok romancı olarak tanıtmıştır. Roman yazmayı, Allah tarafından kendisine verilmiş bir varoluş amacı olarak kabul eder. Ona göre roman, insanın hayat içindeki içsel ve dışsal (manevi ve maddi) serüvenidir. Yazmayı yaşam sebebi sayar, çocuklarının sağlığı ve selametinden sonra en önemli hayat bağının roman yazmak olduğunu belirtmiştir. Romanları kendi varlığının bir parçası olup, bir araç olarak görmemektedir.

Tek hikâye kitabı “Bir Gece Yıldızlarla” 1991 yılında yayımlanmıştır. Deneme türündeki eseri “Dost Diye Diye” (1995), tasavvufi izler taşır ve Kur’an-ı Kerim ayetleriyle kültürel ve insani değerleri özgün şekilde yansıtır. Bu eserde birlik olma, içten sevgi, nefsle mücadele, tevazu, hoşgörü gibi temalar ön plandadır.

Tiyatro eserleri arasında TRT’nin 1966 radyofonik oyun yarışmasında birinci olan “Bir Yürek Satıldı” (1967), “Bir Milyon İğne” (1967), “Ne Mutlu Türk’üm Diyene” (1969) ve radyofonik skeçlerden oluşan “Adsız Kahramanlar” (1975) bulunur.

Romanları ve Temaları

1960’lı yıllarda Türk romancılığında önemli bir yere sahiptir.

• Sancı ve Tutsak romanlarında dönemin siyasal ve toplumsal olaylarını, toplumdaki bölünmeleri ele almıştır.
• Canbaz ve Atlıkarınca gibi eserlerinde 1980 öncesi kültürel ve siyasal yapıyı analiz etmiş, döneme tanıklık eden bir duruş sergilemiştir.
• Azap Toprakları, Çiçekler Büyür ve Tutsak gibi kitaplarında Türkiye dışındaki baskı ve ötekileştirmeye maruz kalan Türklerin yaşam mücadelesini gerçekçi bir perspektifle işlemiştir.
• Ak Topraklar ve Cumhuriyet Türküsü romanlarında Türk tarihinin önemli olayları (Malazgirt Savaşı, Cumhuriyet’in kuruluşu) yer alır.
• Kaf Dağının Ardında, Nisan Yağmuru, Havva, Küçük Dünya ve Bir Aile gibi eserlerinde bireysel arayış, kendini bulma ve psikolojik çatışmalar ön plandadır. Başkahramanlar içsel dönüşüm geçirir.
• Son dönem eserlerinde tasavvufi şahsiyetleri işlemiştir Bir Ben Vardır Bende Benden İçeri, Bukağı, Hacı Bayram, Hacı Bektaş romanları bunlara örnektir. Tasavvufi kişiliklerin hayatlarını roman tekniğiyle anlatmıştır.

Anlatım Teknikleri ve Dil Özellikleri

İlkokuldan itibaren başlayan yazma isteğini sürekli arayış ve gelişimle sürdürmüştür. Konuşma dilinin zenginliklerini kullanan Işınsu, ağır ve süslü anlatımlardan uzak, anlaşılır bir dili tercih eder. Romanlarının konularını gerçek yaşam ve yaşanmış olaylardan alır. Diyalog, iç monolog ve bilinç akışı gibi teknikleri kullanır. Eserleri sürükleyicidir ve okuyucunun ilgisini canlı tutar. Mekan tasvirlerinden çok karakterlerin psikolojik durumlarına önem verir.

İç monolog, diyalog, bilinç akışı, geriye dönüş ve özetleme anlatım biçimleri romanlarında sıkça görülür. Karakterlerin çocukluk dönemlerine dönerek yaşadıkları olumsuzlukların kişiliklerine etkisini psikanalitik açıdan değerlendirir. Dili zengin, deyimler, atasözleri, halk söyleyişleri, argo ve küfürlü ifadeleri kullanır. Ayrıca tasavvufi kavramlar, mitolojik ve destansı anlatımlar da eserlerinde yer alır. Renkleri karakterlerin ruh hallerini sembolize etmek için sıkça kullanır.

Ödülleri

• “Küçük Dünya” ile T. C. Turizm Bakanlığı Sanat Armağanı
• “Ak Topraklar” ile Türk Edebiyatı Vakfı Roman Ödülü
• “Bir Yürek Satıldı” oyunu ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Radyofonik Oyun Yarışması’nda dram dalı birinciliği.
• “Sancı” ile Türkiye Millî Kültür Vakfı Roman Ödülü
• “Canbaz” ile Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü
• Türk Ocakları Hamdullah Suphi Tanrıöver Armağanı
• Karaman Türk Dili Ödülleri, “Türkçeyi Doğru ve Güzel Kullanan Yazar Ödülü”
• İLESAM (Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), “Şeref Ödülü”
• Türkiye Yazarlar Birliği- İstanbul Şubesi, “Ömür Boyu Roman Ödülü”
• Türkiye Yazarlar Birliği Hatıra Ödülü (Kendimden Kendime kitabı için.)