EXPO 2016 Antalya Kulesi

EXPO 2016 Antalya Kulesi, 2016 yılında Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenen Expo 2016 Uluslararası Tarım Fuarı kapsamında inşa edilen 96 metre yüksekliğinde bir gözlem yapısıdır. Kule, fuar alanının merkezi noktalarından birinde konumlanmış olup, ziyaretçilere etkinlik alanını kuş bakışı izleme olanağı sağlar. Tasarımı, modern mimari yaklaşımlarla kentin kültürel ve doğal motiflerinden esinlenmiş bir biçimde geliştirilmiştir. Yapı, fuar kapsamında sergilenen tarım ve sürdürülebilirlik temalarıyla bütünleşen ana unsurlardan biri olarak planlanmıştır.

Proje Yarışması ve Kazanan Tasarım

EXPO 2016 Antalya Kulesi için düzenlenen mimari proje yarışması, kule tasarımının belirlenmesi amacıyla ulusal ve uluslararası katılıma açık olarak gerçekleştirilmiştir. Yarışmaya farklı tasarım anlayışlarına sahip çok sayıda proje sunulmuş ve jüri tarafından değerlendirilmiştir. Kazanan tasarım, Serdar Kızıltaş ve Zeynep Melike Atay tarafından hazırlanmış, Antalya’nın doğal ve kültürel simgeleri olan palmiyeler ve tarihi Üç Kapılar motiflerinden esinlenilmiştir. Tasarım, modern gözlem kuleleri standartlarına uygun olarak geliştirilmiş ve fuar alanının merkezi noktasına konumlandırılmıştır. Yarışma sonucunda genç mimarlara ödülleri, Vali ve EXPO 2016 Antalya Ajansı Yönetim Kurulu Başkan Vekili Sebahattin Öztürk tarafından verilmiştir.

Kazanan proje, 96 metre yüksekliğinde bir gözlem kulesi olarak planlanmıştır ve birden fazla platformla ziyaretçilere farklı yüksekliklerden alanı izleme olanağı sunmaktadır. Tasarımda asansör ve merdiven sistemleriyle platformlara erişim sağlanmış, yapının silueti ve formu ise fuar alanındaki diğer yapılar ve çevresindeki açık alan düzenlemeleriyle görsel bir uyum içinde olacak şekilde uygulanmıştır. Kule, Expo 2016 Antalya’nın simge yapılarından biri olarak fuar alanında merkezi bir işlev kazanmış ve uzun vadeli kullanım açısından kentin cazibe merkezi hâline gelmesi hedeflenmiştir.

Tasarım ve Mimari Özellikler

EXPO 2016 Antalya Kulesi’nin tasarımı, yapısal olarak modern gözlem kuleleri yaklaşımıyla tasarlanmış olup, yüksekliği ve siluetiyle fuar alanının simge yapısı olarak öne çıkmaktadır. Tasarımda, Antalya’nın doğal ve kültürel öğelerinden esinlenilmiş biçimsel detaylar kullanılmış; yapının üst bölümleri palmiyeler ve kentin tarihi Üç Kapılar motifini anımsatan hatlara sahiptir. Bu yaklaşım, kuleye hem estetik bir görünüm kazandırmakta hem de yerel kimlikle bütünleşmesini sağlamaktadır.

Yapının mimari planı, ziyaretçilerin güvenli ve konforlu şekilde alanı gözlemleyebilmesi için düzenlenmiştir. Kule, çok katlı gözlem platformlarına sahip olup, platformlar arasında erişim asansör ve merdiven sistemiyle sağlanmaktadır. Yapıda kullanılan malzemeler ve cephe detayları, hem dayanıklılık hem de modern mimari estetik kriterlerine uygun olarak seçilmiştir. Kule, çevresindeki fuar alanıyla görsel bir uyum içinde konumlandırılmış ve çevresindeki açık alan düzenlemeleriyle bütünleşik bir kompozisyon oluşturacak şekilde planlanmıştır.

Yapım ve İnşaat Teknikleri

EXPO 2016 Antalya Kulesi’nin inşaatında temel ve gövde yapısı, yüksek dayanımlı beton ve çelik kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kule 96 metre yüksekliğinde olup, temel çapı 16 metre, gövde çapı 4 metre olarak tasarlanmıştır. Kule temelinde C40/50 beton sınıfı, S4 kıvamı ve Dmax 22 mm ile 16 mm agrega kullanılmıştır. Kule gövdesi ise C50/60 beton sınıfında, S4 ve S5 kıvamlarıyla dökülmüş, Dmax 11 mm, 16 mm ve 22 mm agregalar kullanılmıştır.^【1】 Kademeli döküm yöntemi ve kayar kalıp sistemiyle yapılan inşaat sürecinde, her döküm aşaması betonun priz süresine uygun şekilde gerçekleştirilmiş, dayanıklılık ve işlenebilirlik sağlanmıştır.

Kule gövdesinin yapısal stabilitesi için demir donatılar detaylı bir şekilde yerleştirilmiştir. Temel ve gövde içinde çapraz ve dikey donatılar kullanılarak rüzgar ve deprem etkilerine karşı güvenlik sağlanmıştır. İnşaat sürecinde prefabrik platform elemanları ve özel destek sistemleri kullanılmış, tüm teknik uygulamalar mühendislik standartlarına uygun olarak yürütülmüştür. Kule yapımı, planlanan inşaat takvimine göre yaklaşık 6 ay sürede tamamlanmıştır.

Sürdürülebilirlik ve Organizasyonel Boyut

EXPO 2016 Antalya Kulesi, Expo 2016 Antalya’nın sürdürülebilirlik yaklaşımı kapsamında planlanmış bir yapıdır. Kule ve çevresindeki alan düzenlemeleri, yeşil alan entegrasyonu ve çevresel etkilerin minimize edilmesi esas alınarak tasarlanmıştır. Fuar alanında kullanılan altyapı sistemleri, enerji verimliliği ve su yönetimi ilkeleri doğrultusunda uygulanmış; böylece etkinlik süresince çevresel etkiler azaltılmıştır. Kule, alanın simge yapısı olarak hem görsel bütünlük hem de sürdürülebilirlik hedeflerini destekleyen bir işlev kazanmıştır.

Organizasyonel açıdan kule, ziyaretçi akışının düzenlenmesine katkı sağlamaktadır. Fuar alanındaki yönlendirme sistemleri ve erişim yolları, kuleye ulaşımı kolaylaştırmakta ve alanın genel kullanımını optimize etmektedir. Ayrıca, kule ve çevresi, fuar sonrası kullanım planlamaları kapsamında uzun vadeli etkinlik ve gözlem alanı olarak değerlendirilmektedir. Bu planlama, Expo alanının organizasyonel verimliliğini artırmakta ve yapının kalıcı bir kültürel ve sosyal işlev kazanmasını sağlamaktadır.