Filistin Toprak Günü

Filistin Toprak Günü, Filistinlilerin topraklarına el konulmasına karşı geliştirdikleri kolektif direnişin tarihsel bir simgesi olarak her yıl 30 Mart tarihinde anılan günün adıdır. Bu gün, İsrail’in 1976 yılında Filistinli vatandaşlara ait topraklara el koyma kararına karşı gerçekleştirilen kitlesel protestolar sırasında yaşanan olayların yıl dönümü olarak ortaya çıkmıştır. Zamanla Filistin ulusal hafızasında yer edinmiş ve Filistinlilerin toprakla kurduğu tarihsel, toplumsal ve siyasal bağın simgesel bir ifadesi hâline gelmiştir.

Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Arka Planı

Toprak Günü’nün doğrudan tarihsel arka planı, 30 Mart 1976 tarihinde İsrail yönetiminin, ülkenin kuzeyindeki Celile bölgesinde yaşayan Filistinlilere ait binlerce dönüm araziye el koyma kararıyla şekillenmiştir. Bu karar, Filistinliler tarafından genel grev ve kitlesel protestolarla karşılanmıştır. Gösteriler sırasında İsrail güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucunda altı Filistinli hayatını kaybetmiş, çok sayıda kişi yaralanmıştır. Bu olay, Filistinliler ile İsrail güvenlik güçleri arasında yaşanan ilk geniş çaplı kitlesel çatışma olarak kayda geçmiştir.

Toprak Günü Olaylarının Gelişimi

1976 yılı Mart ayında yaşanan protestolar, yalnızca Celile bölgesiyle sınırlı kalmamış; Deyr Hanna, Sahneyn ve Araba gibi Filistin nüfusunun yoğun olduğu yerleşimlere yayılmıştır. İsrail yönetimi, protestolar öncesinde söz konusu bölgelerde sokağa çıkma yasağı ilan etmiş ve her türlü gösteriyi yasaklamıştır. Buna rağmen Filistinliler, topraklarına el konulmasına karşı toplu tepki göstermiştir. Olayların bastırılması sürecinde İsrail askerinin silah kullanması, Toprak Günü’nün Filistin toplumsal hafızasında kalıcı bir yer edinmesine yol açmıştır.

Filistin Ulusal Kimliğindeki Yeri

Toprak Günü, Filistin ulusal kimliğinin oluşumunda merkezi bir sembol olarak kabul edilmektedir. Bu gün, Filistinliler açısından yalnızca 1976 olaylarını değil, aynı zamanda 1948 sonrası yaşanan toprak kayıplarını, zorunlu göçleri ve mülksüzleştirme süreçlerini hatırlatan bir anma günü niteliği taşımaktadır. Toprak Günü, Filistinlilerin toprakla kurduğu aidiyet bağını ve bu bağın kuşaklar boyunca aktarılmasını temsil eden bir tarihsel referans noktasıdır.

Anma Biçimleri ve Uygulamalar

Toprak Günü, Filistin topraklarında ve Filistin diasporasında çeşitli biçimlerde anılmaktadır. Bu kapsamda:

• Kitlesel yürüyüşler ve gösteriler düzenlenmekte,
• Toprak ve fidan dikme etkinlikleri gerçekleştirilmektedir,
• Kültürel ve sanatsal faaliyetlerle günün anlamı vurgulanmaktadır.

Bazı yıllarda güvenlik koşulları veya olağanüstü durumlar nedeniyle kitlesel etkinlikler sınırlı kalmış, anmalar sembolik kampanyalar aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Örneğin 2020 yılında, yeni tip koronavirüs salgını nedeniyle Filistinliler Toprak Günü’nü “Bayrağını Yükselt” kampanyası kapsamında evlerinin balkon ve pencerelerinden Filistin bayrakları asarak anmıştır.^【1】

Toprak Günü ve Güncel Siyasal Bağlam

Toprak Günü, her yıl içinde bulunulan siyasal ve toplumsal koşulların etkisiyle farklı bir bağlamda ele alınmaktadır. Özellikle Batı Şeria, Gazze Şeridi ve Doğu Kudüs’te süregelen toprak el koymaları, yerleşim faaliyetleri ve askeri uygulamalar, Toprak Günü’nün güncelliğini korumasına neden olmaktadır. Bu bağlamda Toprak Günü, yalnızca geçmişte yaşanan bir olayın anılması değil, aynı zamanda devam eden toprak ihtilaflarının hatırlatılması işlevini de üstlenmektedir.

Uluslararası Düzeyde Anılması

Toprak Günü, Filistin sınırları dışında yaşayan Filistinliler tarafından da anılmaktadır. Lübnan, Ürdün ve diğer ülkelerdeki mülteci kamplarında düzenlenen etkinlikler ile çeşitli ülkelerde gerçekleştirilen gösteriler, Toprak Günü’nün ulusötesi bir anma gününe dönüştüğünü göstermektedir. Bu anmalar, Filistinli mültecilerin toprakla kurdukları bağın ve geri dönüş talebinin kolektif hafızadaki sürekliliğini yansıtmaktadır.