Fullmetal Alchemist: Brotherhood (Dizi)

Fullmetal Alchemist: Brotherhood, Hiromu Arakawa'nın aynı adlı manga serisinden uyarlanan ve Yasuhiro Irie tarafından yönetilen bir animasyon televizyon dizisidir^【1】. Önceki adaptasyonun aksine, bu seri orijinal manganın tamamlanmış hikaye örgüsünü sadakatle takip etmektedir. Eser, simya biliminin merkezde olduğu bir evrende geçmekte olup, bedensel kayıplarını geri almak için yola çıkan iki kardeşin hikayesi üzerinden felsefi ve siyasi temaları objektif bir çerçevede işlemektedir.

^{Fullmetal Alchemist: Brotherhood Fragman (}mubi⁾

Serinin ana mekanı olan Amestris, etrafındaki küçük devletleri ilhak ederek sınırlarını genişleten ve başında "Führer" unvanlı bir liderin bulunduğu otoriter, militarize bir devlettir. Bu evrenin temel kurucu unsuru olan simya, maddenin yapısını anlama, onu parçalarına ayırma ve yeniden inşa etme bilimidir ve temel prensibi Eşdeğer Takas (Equivalent Exchange) kuralıdır. Bu kurala göre, bir şey yaratmak veya elde etmek için onunla aynı kütleye ve değere sahip başka bir şeyin feda edilmesi veya yok edilmesi zorunludur. Amestris ordusunda görev yapan ve simya yeteneklerini devlet için, çoğu zaman savaşlarda insan silah olarak kullanan askeri personele ise Devlet Simyacıları (State Alchemists) adı verilmektedir^【2】.

^{Fullmetal Alchemist: Brotherhood (}IMDB⁾

Edward ve Alphonse Elric, annelerini ölümcül bir hastalık sonucunda kaybeden iki kardeştir. Kardeşler, annelerini diriltmek için simya alanında kesinlikle yasaklanmış bir uygulama olan İnsan Dönüşümü (Human Transmutation) işlemini gerçekleştirirler. Ancak Eşdeğer Takas kuralı nedeniyle bu işlem başarısızlıkla sonuçlanır; dönüşüm sonucunda Edward sol bacağını, Alphonse ise tüm fiziksel bedenini kaybeder. Edward, sağ kolunu da feda ederek kardeşinin ruhunu boş bir zırh takımına bağlamayı başarır. Çocukluk arkadaşları tarafından kendisine metal protezler (automail) takılan Edward, ordunun imkânlarından faydalanmak üzere bir Devlet Simyacısı olur. İki kardeş, bedenlerini geri kazanmak amacıyla simyanın kurallarını aşabildiğine inanılan Felsefe Taşı'nı (Philosopher's Stone) bulmak için bir arayışa girerler. Bu araştırma süreci, onları ordunun üst kademelerinde gizlenen büyük bir komployla ve devletin geçmişiyle yüzleştirir^【3】.

^{Elric kardeşler (}IMDB⁾

• Edward Elric: "Fullmetal Alchemist" unvanını taşıyan, metal protez (automail) kollara ve bacaklara sahip ana karakterdir; temel amacı kardeşinin bedenini geri getirmektir.
• Alphonse Elric: Bedenini tamamen kaybeden ve ruhu devasa bir zırha bağlanmış olan küçük kardeştir.
• Winry Rockbell: Elric kardeşlerin çocukluk arkadaşı ve Edward'ın metal protezlerinin (automail) bakımını yapan bir mühendistir.
• Roy Mustang: Ateş simyasında uzmanlaşmış bir Albaydır. Amestris'in askeri sistemini değiştirerek ülkeyi bir demokrasiye dönüştürmek amacıyla bir sonraki Führer olmayı hedeflemektedir.

^{Kendini "Baba (Father)" olarak adlandıran ilk Homunculus (Şişedeki Cüce) (}IMDB⁾

"Baba" (Father) tarafından bilinçli bir şekilde, içlerine birer Felsefe Taşı yerleştirilerek yaratılmış yapay varlıklardır^【4】. Kendi başlarına simya yapma güçleri bulunmasa da her birinin kendine has olağanüstü yetenekleri vardır. İsimlerini yedi ölümcül günahtan alan bu yedi varlık şunlardır:

• Lust (Şehvet): Ouroboros dövmesini göğsünde taşıyan ve parmaklarını uzatıp her şeyi kesebilen "nihai mızrak" (the ultimate spear) gücüne sahip varlıktır. Hikayenin başlarında Roy Mustang tarafından yok edilmiştir.
• Gluttony (Oburluk): "Baba"nın "Hakikat Kapısı"nı (Portal of Truth) yaratmaya çalışırken yanlışlıkla oluşturduğu homunculustur. Karnında kapının bir kopyasını taşır ve yediği her şey buraya hapsolur. Tükürüğü asidiktir, çene kemikleri çok kuvvetlidir ve Ouroboros dövmesi dilinin üzerindedir. Lust'a duygusal olarak bağlıdır ve ondan emir alır.
• Envy (Kıskançlık): İstediği kişinin kılığına girebilen ve insanları öldürmekten (örneğin Maes Hughes cinayeti) keyif alan bir varlıktır. "Baba" tarafından Cselkcess halkının ruhlarından yaratılmıştır ve devasa olan gerçek formunda bu ruhların silüetlerini barındırır. Ouroboros dövmesi sol bacağındadır.
• Greed (Hırs): Her şeyi yalnızca kendisi için istediğinden diğer homunculuslara ihanet eden bir karakterdir. Vücudundaki karbon atomlarının dizilişini değiştirerek "nihai kalkan" (the ultimate shield) oluşturabilir. Wrath tarafından öldürüldükten sonra "Baba" tarafından tekrar yaratılarak, ölümsüzlüğü arayan Lin Yao ile aynı bedeni paylaşmaya başlar. Ouroboros dövmesi sol elinin üstündedir.
• Wrath (Öfke): Amestris'in askeri lideri Führer King Bradley'dir. Ouroboros dövmesi sol gözündedir ve bu gözü sürekli olarak gizli tutar.
• Pride (Gurur): King Bradley'nin oğlu Selim kisvesi altında saklanan homunculustur. Asıl formu, "Baba"nın insan vücuduna kavuşmadan önceki haline benzeyen siyah bir duman ve gözlerden ibarettir; gölgelerde hareket edebilme gücüne sahiptir.
• Sloth (Tembellik): Devasa ve kaslı bir formda olan bu varlık, her şeyi manasız ve yorucu bulmaktadır. Buna rağmen Amestris'in altına devasa bir dönüşüm çemberi kazmakla görevlendirilmiştir^【5】.

^{Felsefe taşı (}IMDB⁾

Hikayedeki Felsefe Taşı, siyaset felsefesi bağlamında mutlak gücün ve siyasi yozlaşmanın temel bir metaforudur. Bu taşın canlı insanların ruhları ve kanları feda edilerek yaratılması, devletin ve iktidarın gücünü şiddet ile soykırım üzerinden inşa ettiğini gösterir. Amestris devletinin askeri bir diktatörlükle yönetilmesi, sürekli komşu ülkeleri işgal etmesi ve Ishval halkına uygulanan sistemli imha politikası, gerçek dünyadaki otoriter ve militarist rejimlerle (özellikle Nazi Almanyası dönemiyle) doğrudan benzerlikler taşır. Bu yapı, "mutlak gücün mutlak yozlaşmaya yol açtığı" argümanını kurgusal bir zeminde inceler^【6】.

Eserde Batı (Greko-Romen) ve Japon mitolojilerine dair pek çok sembol kullanılmıştır. Homunculusların üzerindeki Ouroboros (kendi kuyruğunu yiyen yılan/ejderha) dövmesi; simyada sonsuzluğu ve döngüyü, Yunan mitolojisinde Echidna canavarını, Japon mitolojisinde ise depremlere ve tsunamilere yol açan dev ejderhayı simgeler. İnsan ve hayvanların biyolojik yollarla birleştirilmesiyle oluşturulan melez yaratıklar, isimlerini Yunan mitolojisindeki Chimera canavarından alır. Ana karakterlerin üzerinde yer alan çift yılanlı asa (Caduceus), Roma'da Merkür'ün (Yunan Hermes) sembolüyken, Japonya'da cenneti ve döngüsel yenilenmeyi temsil eder^【7】.

Eser, yerleşik ataerkil sistemleri belirli karakterler aracılığıyla tersyüz eder. Amestris ordusundaki tek kadın komutan olan Olivier Armstrong, duygusallıktan uzak, "güçlü olan hayatta kalır" felsefesini savunan, erkeksi özellikler taşıyan ve kılıç (fallik bir sembol) kullanarak askeri hegemonya içinde kendine yer bulan bir karakterdir. Izumi ve Riza gibi karakterler de savaşta aktif faillik göstererek edilgen kadın rolünün dışına çıkarlar. Diğer yanda, hiper-maskülen bir vücut geliştirmeci görünümüne sahip olan Alex Armstrong, sık sık ağlaması, aşırı duygusallığı ve sanata verdiği büyük değer ile hegemonik erkeklik normlarını sarsar^【8】.

Fullmetal Alchemist: Brotherhood, Japonya'nın "Cool Japan" (Yumuşak Güç) stratejisinin uluslararası kültürel diplomasi alanındaki etkin araçlarından biridir. Anime; mekan, kurgu ve isimler bağlamında Batılı unsurları kullansa da hikayenin temeline Japon ve Asya felsefesi değerlerini yerleştirerek, yabancı izleyicileri Doğu kültürüyle dolaylı bir şekilde etkileşim içine sokar. Bu yumuşak güç başarısı, doğrulanabilir istatistiklere de yansımaktadır: Eser, MyAnimeList veritabanında 9.25 puana^【9】, IMDb'de ise 244.000 oylamayla 9.1 puana sahiptir^【10】. Animage dergisi tarafından 2010 yılında en iyi altıncı anime seçilmiş, ayrıca "Behind the Voice Actors Awards" törenlerinde seslendirme performanslarıyla 3 ödül kazanmış ve 4 kez aday gösterilmiştir^【11】. Anime Expo ve Japan Expo gibi etkinliklerin Paris ve Los Angeles gibi şehirlerde yüz binlerce ziyaretçiye (örneğin 2013'te Fransa'da 230.000 kişi^【12】) ulaşması, serinin de dahil olduğu yaratıcı endüstrinin ekonomik ve diplomatik hacmini ortaya koymaktadır.