Köken

Gülmek fiili, Eski Türkçedeki kül- kökünden türemiştir ve ilk anlamı, bir kimsenin hoşuna giden veya tuhaf bulduğu bir durum karşısında kahkaha ya da tebessümle verdiği tepkidir. Bu temel anlamdan zamanla birçok mecaz ve yan anlam türemiştir. Fiil, sevinçli bir ruh hâlini dışa vurmakla kalmaz; ayrıca bir kişiyle alay etmek, hayatın olumlu taraflarının bir kimseye denk gelmesi (şansın gülmesi), hoş vakit geçirmek gibi anlamlar da kazanmıştır.

Kullanım Alanları

Günlük Dil: Hoşuna gitmek, eğlenmek, tebessüm etmek, alay etmek.

Argo: Alaya almak, küçümsemek, dalga geçmek.

Akademik / Teknik: Psikolojik tepki, yüz ifadesi analizi.

Edebiyat / Sanat Dili: Mecazi anlatım, ruh hâli yansıtması, doğanın insana hitabı.

Sosyal / Duygusal Bağlam: Sevinç belirtisi, insan ilişkilerinde sıcaklık göstergesi.

Deyimsel / Atasözlerinde: Gülüp geçmek, içinden gülmek, tâlihi gülmek gibi çok sayıda kalıplaşmış ifade.