Hisar Camii, İzmir’in Konak ilçesi Hisarönü semtinde yer alan ve Osmanlı dönemi mimari özelliklerini taşıyan tarihî bir camidir. Yapımına ilişkin farklı görüşler bulunmakla birlikte, genel kabul gören yaklaşıma göre cami 16. yüzyılın sonlarında Molla Yakup adlı bir hayırsever tarafından inşa edilmiş veya bir Latin kilisesinden dönüştürülmüştür. Cami, ismini liman ağzında yer alan hisar (kale) yakınında bulunmasından alır ve zaman içinde çeşitli onarım ve müdahaleler görmüştür.

Tarihçe

Hisar Camii’nin inşa tarihi ve kökeni konusunda kaynaklarda farklı iddialar yer alır. Bazı kaynaklarda caminin 1591-92 veya 1597-98 yıllarında Molla Yakup tarafından yaptırıldığı belirtilirken, bazı tarihî anlatımlarda bir Latin kilisesinden dönüştürüldüğü ileri sürülür. Ayrıca, Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde caminin hicri 1000 (1591-92) yılında yapıldığına dair ibareye yer verildiği aktarılmaktadır.^【1】 

Hisar Camii, tarihî süreçte 19. yüzyılda meydana gelen deprem ve diğer olaylar sonrasında defalarca onarımdan geçirilmiştir. 1813, 1868 ve 1881’de depremler sonrası hasar görmüş olan caminin son cemaat yeri gibi bölümleri bu onarım süreçlerinde değişikliğe uğramıştır. Ayrıca 1927 yılında minaresi yeniden inşa edilmiştir.^【2】 

Mimari Özellikler

Hisar Camii, kare planlı bir yapıdır ve kesme taş ile moloz taş kullanılarak inşa edilmiştir. Merkezi kubbe, sekiz fil ayağı üzerine oturur ve bunu destekleyen altı kubbe ile çevrelenir. Batı yönündeki son cemaat yerinden ibadet mekânına üç kapı ile geçilir. Son cemaat yeri, mermer sütunlar ve kemerlerle desteklenen kubbelerle örtülüdür. 

Cami içerisindeki minber ahşap ve sedef kakmalı olup, mihrap yuvarlak bir niş şeklindedir. İç mekân süslemelerinde 18. ve 19. yüzyıllara tarihlenen kalem işi bezemeler bulunur. Minaresi tek şerefeli ve yuvarlak gövdeli bir yapıdır; minare 1927 yılında yenilenmiştir.

Restorasyon ve Koruma

Yapı, tarih boyunca çeşitli onarımlar görmüş ve bu süreçler, hem mimari bütünlüğünün korunmasına hem de kullanımının sürdürülmesine hizmet etmiştir. Kaynaklar 1813, 1881, 1927 ve 1980’li yıllarda restorasyonlar gerçekleştirildiğini bildirir.^【3】