Humain

Humain, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (Public Investment Fund - PIF) tarafından 2025 yılında kurulan ve yapay zekâ (YZ) alanında faaliyet gösteren tam entegre bir teknoloji şirketidir. Riyad merkezli olarak faaliyet gösteren Humain, altyapıdan uygulamaya kadar uzanan uçtan uca YZ çözümleri sunmakta ve Suudi Arabistan’ın küresel bir YZ merkezi olma hedefi doğrultusunda stratejik iş birlikleri yürütmektedir. Şirketin çalışmaları, Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 hedefleri ile uyumlu olarak dijital dönüşüm, veri egemenliği ve ekonomik çeşitlenmeyi esas almaktadır.

Kuruluş

Humain, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve PIF Başkanı Muhammed bin Selman’ın liderliğinde kurulmuştur. Şirket, yalnızca YZ politikalarını yönlendiren bir ofis değil; aynı zamanda veri merkezleri kuran, donanım tedariki yapan, modeller eğiten ve YZ uygulamaları geliştiren operasyonel bir yapıya sahiptir. Şirketin CEO'su Tareq Amin'dir. Humain’in faaliyetleri Suudi Arabistan’ın yanı sıra ABD ve Avrupa’daki açılması planlanan ofislerle küresel ölçekte genişlemeyi hedeflemektedir.

Altyapı

Humain, hiper ölçekli YZ veri merkezleri inşa etmeye yönelik büyük ölçekli yatırımlar gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda ilk aşamada, toplam kapasitesi 500 MW'ı bulacak tesislerde kullanılmak üzere Nvidia’nın GB300 Grace Blackwell grafik işlemcilerini (GPU) içeren 18.000’den fazla çip tedarik edilmiştir. Bu veri merkezleri, bağımsız bir YZ bulutu altyapısı oluşturmayı ve Arapça dilinde egemen modellerin geliştirilmesini mümkün kılmayı amaçlamaktadır.

Qualcomm ile yapılan iş birliği kapsamında, bulut-kenar hibrit mimariler kurularak Snapdragon ve Dragonwing işlemcileriyle çalışan kenar cihazlara uyumlu çözümler geliştirilmesi planlanmaktadır. Ayrıca Suudi Arabistan İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı ile yürütülen çalışma çerçevesinde ülkede bir yarı iletken tasarım merkezi kurulacaktır.

YZ Modelleri ve Uygulamalar

Humain, YZ modelleri alanında Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zekâ Kurumu (Saudi Data and Artificial Intelligence Authority - SDAIA) ile birlikte geliştirdiği ALLAM (Arabic Large Language and Multimodal Model) adlı Arapça büyük dil modeli dahil olmak üzere çok modlu modeller sunmaktadır. Şirket aynı zamanda Nvidia Omniverse platformunu çok kiracılı bir ortamda devreye alarak dijital ikizler ve fiziksel ortamların simülasyonu gibi uygulamaları desteklemektedir. Bu sistemler üretim, lojistik ve enerji gibi sektörlerde kullanılmak üzere yapılandırılmıştır.

Groq ile yapılan teknoloji ortaklığı kapsamında, Humain platformu Llama, Mixtral, Whisper ve Gemma gibi açık kaynak modelleri Groq’un LPU (Dil İşleme Birimi - Language Processing Unit) donanımı üzerinde yüksek hızda ve düşük maliyetle çalıştırmaktadır. Groq’un derleyici ve çalışma zamanı sistemi ile entegre çalışan bu yapı, gerçek zamanlı çıkarım performansı sunmak üzere tasarlanmıştır.

Eğitim ve İnsan Kaynağı Gelişimi

Humain, kurumsal altyapı yatırımlarının yanı sıra insan kaynağını geliştirmeye yönelik geniş ölçekli eğitim programları yürütmektedir. Nvidia ve Amazon Web Services (AWS) ile birlikte yürütülen bu programlar sayesinde binlerce geliştiricinin YZ, simülasyon, robotik ve dijital ikiz teknolojileri konusunda yetkinlik kazanması hedeflenmektedir. AWS ile ortaklaşa kurulan Amazon Academy, bulut bilişim ve üretimsel YZ (genAI) alanlarında ücretsiz eğitim ve sertifikasyon sağlamaktadır.

Stratejik Ortaklıklar ve Yatırımlar

Humain’in küresel teknoloji ortakları arasında Nvidia, AMD, AWS, Qualcomm, Cisco, LUMA ve SDAIA yer almaktadır. Nvidia ile yapılan stratejik iş birliği, Suudi Arabistan’ın dijital altyapısını dönüştürmeyi hedefleyen YZ fabrikalarının kurulmasına odaklanmaktadır. AWS ile yapılan 5 milyar doların üzerindeki yatırım ise "AI Zone" adı verilen özel bir yapay zekâ bölgesi oluşturmayı, kamu ve özel sektör uygulamaları için ileri düzey çözümler geliştirmeyi kapsamaktadır. Bu yatırımların bir bölümü 2026’da devreye girecek olan yeni AWS altyapı bölgesi ile entegre çalışacaktır.

Gelecek Perspektifi

Humain, yapay zekânın küresel geleceğinde söz sahibi olmak amacıyla yalnızca altyapı sağlayıcısı değil, aynı zamanda model geliştirici, uygulama üreticisi ve veri yöneticisi olarak konumlanmaktadır. Suudi Arabistan’ın egemen veri politikası doğrultusunda yerel dil, kültür ve sistemlerle uyumlu yapay zekâ çözümleri üretmeyi hedefleyen şirket, Arap dünyasına özgü dijital içerik ve hizmetlerin geliştirilmesinde önemli bir rol üstlenmektedir.

Yüksek enerji tüketimi ve veri gizliliği gibi konularda denge arayışı içinde olan Humain, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için enerji kaynakları ve altyapı verimliliği konularında yeni teknolojilere yönelmektedir. Şirketin uzun vadeli vizyonu, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca kullanıcı değil, üretici ülke olarak şekillendirilmesini sağlamaktır.