Hürmet (Sözlük)

TANIM

1. Bir şeye veya bir kimseye değer vermekten ileri gelen, ölçülü davranma hissi, çekinme ile karışık bir sevginin verdiği dikkat ve itina gösterme duygusu; saygı: Türk neferi herkese telkîn-i hürmet eder (Cenap Şahâbeddin).
2. Şer’an haram olma, menedilmiş olma durumu.

KÖKEN

Arapça "ḥrm" kökünden gelen "ḥurma(t)" (hürmet) sözcüğü, "yasak olma, dokunulmazlık, tabu" anlamına gelir. Bu sözcük, Arapça "ḥarama" (yasakladı) fiilinin fuˁla(t) vezninde masdarından türetilmiştir.

KULLANIM ALANLARI

• Edebiyat: Hürmet, edebi metinlerde saygı, sevgi ve dikkatle ilişkilendirilen duyguların ifadesi olarak kullanılır.
• Toplum ve Sosyal Yaşam: Birine değer verme, saygı gösterme ve karşılıklı ilişkiyi düzenleme anlamlarında toplumsal bir kavram olarak kullanılır.

ÖRNEK CÜMLELER

• “Türk neferi herkese telkîn-i hürmet eder.” - Cenap Şahâbeddin
• “Mevlânâ, Sakaryalı dervişe Mesnevî’sini okumuş, o da hürmetle dinlemiş.” - Ahmet H. Tanpınar
• “Yaşlı bir kadınmışım gibi bana muhabbetle karışık hürmet gösterirdi.” - Hâlide E. Adıvar