+1 Daha
İlber Ortaylı (21 Mayıs 1947, Bregenz - 13 Mart 2026, İstanbul), Türk tarihçi, akademisyen ve yazardır. Türk Tarih Kurumu’nun şeref üyeleri arasında yer alan Ortaylı; Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi’nin yönetim kurulu üyeliğini yürütmüş, ayrıca Avrupa İranoloji Cemiyeti ile Avusturya-Türk Bilimler Forumu gibi akademik kuruluşlarda da üyelik yapmıştır.
İlber Ortaylı, 1947 yılında Avusturya’nın Bregenz kentinde, Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak bir göçmen kampında dünyaya geldi. Babası Kemal Ortaylı uçak mühendisiydi. İki yaşında Türkiye’ye gelen Ortaylı, ilköğrenimine İstanbul’da başladı ve Ankara’da tamamladı. Ortaokulu İstanbul’daki Saint George Lisesi’nde okuduktan sonra Ankara’ya dönerek 1965’te Ankara Atatürk Lisesi’nden mezun oldu. 1969 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nü bitirdi. Daha sonra Viyana Üniversitesi’nde Slavistik ve Orientalistik eğitimi aldı. Yüksek lisansını Chicago Üniversitesi’nde Prof. Halil İnalcık ile tamamlayan Ortaylı, 1978’de “Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler” teziyle doktora derecesini aldı. 1979’da “Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu” çalışmasıyla doçent, 1989’da ise profesör unvanını elde etti.
İlber Ortaylı, akademik kariyerine 1973’te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde asistan olarak başladı. 1977’de Bonn’da arşiv çalışmaları yaptı. 1983’te devletin akademik politikalarına tepki olarak Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeki görevinden istifa etti. Bu dönemde Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strasbourg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus gibi dünyanın önde gelen üniversitelerinde misafir öğretim üyeliği yaptı, seminerler ve konferanslar verdi. 1988’de ODTÜ’de kısa bir süre çalıştıktan sonra Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne geri döndü ve 1989-2002 yılları arasında burada İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanlığı yaptı. 2002’de Galatasaray Üniversitesi’ne, 2004’te Bilkent Üniversitesi’ne geçti. 2005’te Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü görevine atandı ve bu görevini bir süre sürdürdü. Vefatına dek, Galatasaray Üniversitesi’nde tarih dersleri vermeye devam etti.
Küçük yaşlardan itibaren çok dilli bir eğitim alan Ortaylı, Türkçe ve Osmanlıca’nın yanı sıra ileri seviyede Almanca, Fransızca, İngilizce, Rusça; orta seviyede ise Arapça, Farsça, Latince, İbranice, Sırpça, Yunanca gibi dilleri öğrendi. Toplamda Türkçe, Osmanlıca, Kırım Tatarca, Arapça, Farsça, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Latince, Yunanca, Rusça, Slovakça, Romence, Sırpça, Hırvatça ve Boşnakça bilmektedir. Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti üyesiydi.
İlber Ortaylı, akademik ve kültürel katkılarından dolayı birçok ödüle layık görüldü. 2001’de Aydın Doğan Vakfı Ödülü’nü, 2006’da İtalya Akdeniz Festivali’nde “Avrupa ile Akdeniz Arasında Lazio” ödülünü ve 2007’de Rusya Federasyonu tarafından verilen Puşkin Ödülü’nü aldı. Televizyon programları ve kitaplarıyla geniş kitlelere ulaşmış, tarih alanında popüler bir figür haline geldi.
2026 yılı başlarında sağlık sorunları nedeniyle hastaneye kaldırılan Ortaylı, İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede bir süre yoğun bakımda tutuldu. Daha önce prostat ameliyatı geçirdiği ve çeşitli kronik rahatsızlıklarının bulunduğu duyuruldu. Sağlık durumunun ağırlaşmasının ardından Mart 2026’da entübe edilerek yoğun bakımda tedavisine devam edildi. Ancak tedaviye rağmen İlber Ortaylı, 13 Mart 2026 tarihinde hayatını kaybetti.
Ortaylı’nın eserleri, Osmanlı tarihi, idare tarihi, yerel yönetimler ve kültürel miras gibi konuları kapsar. Yerli ve yabancı dergilerde 16. ve 19. yüzyıl Osmanlı tarihi ile Rusya tarihi üzerine makaleler yayımlamıştır. Başlıca eserleri şunlardır:
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"İlber Ortaylı" maddesi için tartışma başlatın
Erken Yaşam ve Eğitim
Akademik Kariyer
Dil Bilgisi ve Uluslararası Çalışmalar
Ödüller ve Tanınırlık
Vefatı ve Mirası
Yayınlar ve Eserler
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.
