Köken

İrrasyonel kelimesi, köken olarak Fransızca irrationnel biçiminden Türkçeye geçmiş olup “akıl dışı, mantıksal temele dayanmayan” anlamı taşır. Bu sözcük, Latince rationalis yani “akla uygun, akılsal” sözcüğüne, olumsuzluk bildiren in- ön ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur. Böylece irrationalis, doğrudan “akılsal olmayan, mantığa aykırı” anlamına gelir. Kelime yapısı bakımından, pozitif nitelik taşıyan rasyonel kavramının karşıtı olarak şekillenmiştir.

Kullanım Alanları

• Felsefe: Akıl yürütmeyle temellendirilemeyen inançlar, sezgiler veya davranış biçimlerini nitelemek için kullanılır.
• Matematik: Kesirli biçimde ifade edilemeyen, sonsuz ve düzenli olmayan ondalık sayılar için teknik terimdir.
• Psikoloji: Gerçeklikten kopuk ya da mantıksal denge taşımayan duygu ve düşünceleri açıklamak amacıyla kullanılır.
• İktisat: Rasyonel varsayımlara uymayan piyasa davranışlarını ya da birey tepkilerini tanımlamakta yer bulur.
• Günlük dil: Sağduyuya veya somut gerekçelere aykırı görülen tutum ve tepkileri ifade etmek için kullanılır.