Ana YazarMustafa AKDENİZ13 Temmuz 2026 13:50

ORCID ID

0000-0003-2424-1864

Bu kavram bir devletin, belirli politik hedefleri doğrultusunda başka ülkelerden bireyleri vatandaş olarak kabul ederek demografik yapısını değiştirmesi anlamına gelmekte ve yapay toplum yaratma sürecinin bir parçası olarak görülmektedir. Filistin-İsrail bağlamında bu kavram, İsrail’in dünyanın farklı yerlerinde yaşayan Yahudilere yönelik vatandaşlık politikalarını ve bu süreçte demografik yapıyı Yahudiler lehine dönüştürmesini ifade etmektedir. İsrail’in bu politikası, modern devletin gaspçı sömürgeciliğinin ve demografik mühendislik uygulamalarının【1】 tipik bir örneğidir.İsrail vatandaşlık rejimi, Yahudilik ve “İsrail Vatanı” kavramlarına dayanan dinsel ve tarihsel bağlarla şekillenmektedir. Bu çerçevede, Tevrat’taki bu kavramların yeri ve siyonizm ideolojisi, İsrail’in kendine özgü vatandaşlık anlayışını anlamada kritik bir rol oynamaktadır. İsrail vatandaşlarının çoklu etnik kökenleri【2】 ve bu farklı kökenlerin ortak bir ulus yaratma sürecine katkısı, vatandaşlık hak ve ödevlerinin eşit uygulanması açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Yahudi olmayan vatandaşların nüfus ve etkinliğini sınırlamaya yönelik düzenlemeler, İsrail’in apartheid devlet, etnik-devlet, ulus-devlet ya da demokratik-devlet【3】 karakterine dair tartışmaları da beraberinde getirmektedir (Yekeler, 2024: 164).İsrail, 1950 tarihli Dönüş Yasası (Law of Return) ile Yahudi kimliğine sahip olan tüm bireylere ve onların yakın aile üyelerine, İsrail’e yerleşme ve vatandaşlık hakkı tanımıştır (Jewish Virtual Library, t.y.). Bu yasa, Yahudi nüfusunu artırma ve Yahudilerin dünya genelinde bir araya gelmesini sağlama amacını güderken, aynı zamanda Filistinli yerli nüfusu sistematik olarak dışlayan bir yapıya sahiptir. Wael B. Hallaq (2013: 51-73), İsrail’in bu vatandaşlık politikasını gaspçı sömürgeciliğin ve modern devlet mantığının bir uzantısı olarak değerlendirmektedir. Hallaq’a göre, İsrail’in Yahudi göçmenlere vatandaşlık vererek demografik yapıyı değiştirmesi, yerli Filistinlilerin toprakları üzerinde bir “yapay toplum” inşa etmeye yöneliktir.İthal vatandaşlık, bu bağlamda, İsrail’in modern ulus-devlet yapısını korumak ve genişletmek için dışarıdan gelen bireyleri yerli topluluğun yerine koyma sürecini tanımlamaktadır. Edward Said, İsrail’in vatandaşlık politikalarını “yerleşimci kolonyalizmin” ve sömürgeci zihniyetin bir uzantısı olarak değerlendirerek, bu sürecin, yerel Filistinlilerin siyasi ve toplumsal varlıklarının marjinalleştirilmesi ve bu topraklarda demografik üstünlüğün Yahudi gaspçılara verilmesi amacı güttüğünü belirtmektedir (Said, 2013).Görüldüğü gibi ithal vatandaşlık kavramı, İsrail’in Filistin topraklarında uyguladığı demografik mühendislik ve gaspçılığın bir aracı olarak kullanılmaktadır. Filistin’in demografik yapısını Yahudiler lehine değiştirme amacı, yerli Filistin nüfusunun haklarını göz ardı eden ve onların yerine dünyanın farklı ülkelerine mensup başka insanları yerleştirme stratejisidir. Bu süreç, Filistin topraklarına Yahudilerin yerleştirilmesi yoluyla, toplumu yapay ve dışsal bir karaktere büründürme amacını taşımaktadır. Bu bağlamda, “ithal vatandaşlık” ve “yapay toplum” kavramları, İsrail’in yerel halkın haklarını görmezden gelen ve demografik yapıyı yeniden şekillendirerek siyonist projeyi gerçekleştirmeye çalışan politikalarını ifade etmektedir. Bu politikalar, Filistinlilerin geri dönüş haklarını engelleyerek ve onların topraklarındaki haklarını kısıtlayarak İsrail’in demografik üstünlüğünü sağlamaya yöneliktir.