Kadınana Türbeleri

Kadınana Türbeleri, Afyonkarahisar kent merkezinde yer alan, XIII. yüzyıl Selçuklu döneminde Sahipata Oğulları devrinde yaşamış olan Selçuklu Sultanı III. Alaaddin Keykubat’ın kızları Asiye Hatun (1. Asiye Sultan), Melek Peyker Hatun ve Naime Gevher Hatun’a ait iki ayrı mimari yapıdan oluşan anıtsal mezar kompleksidir.^【1】

^{Kadınana Türbesi} (Türkiye Kültür Portalı)

Halk arasında "Kadınanalar" olarak bilinen üç kız kardeş, Selçuklu Sultanı III. Alaaddin Keykubat’ın kızları olup Sahipata Oğulları döneminde Afyonkarahisar'da ikamet etmişlerdir. Bu üç kadın, kent halkının altyapı ve imar ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla finansal imkânlarını ve bilgilerini kullanmışlardır. Asiye Hatun, kent halkı için çok sayıda mezarlık ve mezar inşa ettirmiştir.^【2】

Melek Peyker Hatun, açıktan akan şehir suyunun bir ark içerisinde kente ulaştırılmasını temin etmiştir. Naime Gevher Hatun ise şehir içindeki kanalizasyon şebekesinin, köprülerin ve geçitlerin yapımını gerçekleştirmiştir.^【2】

Afyonkarahisar merkez Marulcu Mahallesi, Anbar Yolu üzerinde yer almaktadır. Yapı, Anbar yolunu Bankalar caddesine bağlayan sol kesimde köşe parsele bitişik konumda bulunmakta olup doğu, batı ve güney yönlerinde bahçeliğe sahiptir.^【3】

Taşınmazın envanter numarası 03-00-0/1.0, harita numarası 19 K-1 b 1/1000, pafta numarası 9, ada numarası 401 ve parsel numarası 2,60'tır. Yapının mülkiyet ve bakım sorumluluğu Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait olup 1. Derece Anıtsal Koruma derecesine sahiptir. Türbe, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun (GEEAYK) 14.03.1981 tarih ve A-2765 sayılı kararı ile Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun (KKTVKK) 05.07.1995 tarih ve 2318 sayılı kararları doğrultusunda tescil edilmiştir.^【4】

^{Zaviye Kadınanalar Türbesi} (Türkiye Kültür Portalı)

Kâgir taşıyıcı sistemle inşa edilmiş olan Asiye Sultan Türbesi, içten ve dıştan sıvalıdır. Beden duvarları sıralı moloz taş malzeme ile örülmüş; pencere ve kapı sövelerinde düzenli kesme taş kullanılmıştır. Yapı, kare planlı kesite sahip olup üst örtüde içten yuvarlak kubbe, dıştan ise sekizgen kasnak üzerine oturtulmuş külah yer almaktadır.^【4】

Türbenin giriş kapısı doğu cephesindedir. Düzgün kesme taştan inşa edilen çıkma kenarlı kapı çerçevesinin bir kenarı kırıktır. Çerçeve içerisinde yuvarlak kemerli giriş açıklığı bulunmakta ve kemer üzerinde iki yatay bölüm yer almaktadır. Yapıda toplam üç adet pencere açıklığı mevcuttur; kuzey ve batı cephedeki pencereler dörtgen formdayken, güney cephedeki pencere kesme taştan yapılma sivri kemerlidir. Güney penceresinin kemer içi içerlek yüzeyli, aynası dolgulu ve alt kesimi dörtgen formdadır. Pencerelerin tamamı demir parmaklıklarla korunmaktadır.^【4】

Türbe iç mekânında tek bir sanduka yer almaktadır. Gömüt yapısı üç basamaklı olarak yükselmekte ve üzeri bez örtü ile kaplanmaktadır. Yapı bünyesinde su, elektrik ve ısıtma tesisatı bulunmamaktadır. Türbe, en son 1940 yılında bir onarım geçirmiştir.^【4】

Kadınana Türbeleri kompleksinin ikinci yapısı, Mevlevi (Türbe) Camii yakınlarında ve Kadınana Caddesi üzerinde konumlanmaktadır. Bu türbe, Melek Peyker Hatun ile Naime Gevher Hatun’un kabirlerini barındırmaktadır. Yapı, kâgir duvarlı olup üst örtü bakımından kırma çatı ile kapatılmıştır.^【2】