Kadırga Yaylası Üstü Açık Camii

Üstü Açık Camii (Kadırga Yaylası Açık Camisi), Gümüşhane ili Kürtün ilçesi sınırları içerisinde, Gümüşhane-Trabzon sınır hattında yer alan tarihi bir ibadethanedir. Deniz seviyesinden 1.800 metre yükseklikte, Kadırga Yaylası'nda konumlanan yapı, (2026 itibarıyla) 565 yıllık bir geçmişe sahiptir. Herhangi bir kapalı alanı veya çatısı bulunmayan cami, yüzyıllardır bölge halkının açık havada, doğrudan çimenler üzerinde ibadet ettiği bir mekan olarak faaliyet göstermektedir.

Tarihçe

Yazılı kaynaklar ve yerel anlatılar, caminin kuruluşunu 1461 yılına, bölgenin Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethine dayandırmaktadır. Rivayete göre Fatih Sultan Mehmet, Trabzon'un fethi sırasında bir arkadaşının mezarını ziyaret etmek üzere Kadırga Yaylası'na gelmiştir. Padişahın konakladığı günün cuma namazına denk gelmesi üzerine, beraberindeki askerlerle namaz kılabilmek için bir alan belirlenmiş ve bu alanın etrafı taşlarla çevrilmiştir.^【1】

Anlatılarda, Fatih Sultan Mehmet'in buranın iyileştirilmesi ve sınırlarının taşlarla çevrilmesi yönünde bir rüya gördüğü ifade edilmektedir. Bu olaydan sonra alanın etrafı alçak duvarlarla örülmüş ve bölge, fetihten itibaren düzenli olarak cuma namazı kılınan bir açık hava ibadethanesi kimliği kazanmıştır.^【2】Yapı, "tarihin emaneti" ve manevi değeri yüksek bir alan olarak kabul edilmektedir.^【3】

Mimari Yapı ve Mekânsal Özellikler

Üstü Açık Camii, geleneksel cami mimarisindeki kubbe, çatı ve dış duvarlar gibi temel yapı unsurlarını barındırmamasıyla karakterize edilir. Yapının fiziksel özellikleri şu unsurlardan oluşmaktadır:

• Zemin Yapısı: Caminin zemini tamamen doğal çimenlerden meydana gelmektedir ve ibadet edenler bu doğal yüzey üzerinde namaz kılmaktadır.
• Sınır Duvarları: Caminin sınırları, alçak bir taş duvarla çevrilerek namaz alanı diğer yayla arazisinden ayrılmıştır.
• Minareler: Yapının asıl hali korunmuş olsa da zaman içerisinde alana iki adet beyaz minare inşa edilmiştir.
• Bayrak Kullanımı: İki minarenin tam ortasına büyük bir Türk bayrağı asılmıştır.^【4】
• Korunma Durumu: Fatih Sultan Mehmet dönemindeki temel özelliklerini koruyan yapıya, sonradan eklenen minareler haricinde herhangi bir yapısal müdahalede bulunulmadığı belirtilmektedir.

Görevlendirme ve Personel

Caminin dini hizmetleri, Gümüşhane Kürtün İlçe Müftülüğü tarafından koordine edilmektedir. Konumu gereği kış aylarında yerleşim olmadığı için yalnızca yaz mevsiminde hizmete açılmaktadır. Kürtün Kaymakamlığı’ndan alınan resmi olur doğrultusunda her hafta cuma günü camiye bir din görevlisi gönderilmektedir. Görevlendirilen imamlar, cuma namazını kıldırmak ve dini vecibeleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Sosyal ve Kültürel Etki

Cami; Trabzon, Giresun ve Gümüşhane illerinden gelen yaylacıların ortak bir buluşma noktasıdır. Özellikle temmuz ayının üçüncü cuma günü bölge halkı tarafından yoğun bir ziyaretçi akınına uğramakta ve bu tarih geleneksel bir ibadet günü olarak kabul edilmektedir.^【5】

Binlerce vatandaşın katılımıyla kılınan cuma namazları, bölgede birlik ve beraberlik duygusunu pekiştiren bir unsur olarak değerlendirilmektedir. İbadet eden vatandaşlar, caminin sunduğu manevi atmosferi; "huzur", "huşu" ve "rahatlık" ifadeleriyle tanımlamaktadır. Yapının nesilden nesle aktarılan bir emanet olarak korunması, bölge kültürü açısından önem arz etmektedir.