Karl Deisseroth (Karl Alexander Deisseroth; 18 Kasım 1971, Boston, Massachusetts), Amerikalı nörobilimci, psikiyatrist ve biyomühendistir. Stanford Üniversitesinde D. H. Chen Profesörü unvanıyla biyomühendislik ile psikiyatri ve davranış bilimleri profesörü olarak görev yapmakta, aynı zamanda Howard Hughes Tıp Enstitüsünde (HHMI) araştırmacı olarak çalışmaktadır.^【1】 Yeşil alglerden elde edilen ışığa duyarlı bir iyon kanalı olan kanalrodopsin-2’yi memeli sinir hücrelerine aktararak belirli nöronların etkinliğini milisaniye ölçeğinde ışıkla başlatıp durdurmayı mümkün kılan optogenetik yönteminin geliştirilmesine öncülük etmiştir.^【2】 Bu çalışmaları nedeniyle 2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü Peter Hegemann ve Georg Nagel ile paylaşmıştır.^【3】 Araştırmacılığının yanı sıra duygudurum bozuklukları ve otizm spektrum bozukluğu alanında uzmanlaşmış bir psikiyatrist olarak hasta izlemeyi sürdürmektedir.^【4】

Karl Deisseroth, 18 Kasım 1971’de Boston’da doğdu.^【5】 Annesi kimya, babası onkoloji alanında eğitim almış bilim insanlarıdır; 2014’te The New York Times’a verdiği demeçte “ilk aşkının yazı” olduğunu söylemiştir.^【6】 Küçük yaşlardan itibaren iç dünyasına dönük bir çocuktu; yazı ve edebiyata duyduğu ilgi, kelimelerin ve cümlelerin insanda nasıl duygular uyandırdığını merak etmesine ve duyguların bilimsel olarak incelenip incelenemeyeceği sorusuna yönelmesine yol açtı. Üniversitede modern genetik, biyokimya ve hücre biyolojisiyle tanışması, duygular gibi karmaşık olguları moleküler yaklaşımla anlamaya çalışma isteğini pekiştirdi.^【7】

1992’de Harvard Üniversitesinden biyokimya bilimleri alanında summa cum laude derecesiyle lisans diploması aldı.^【8】 Araştırmaya duyduğu ilgi nedeniyle tıp doktorluğu ile doktorayı birlikte yürüten bir MD-PhD programına yöneldi.^【9】 Stanford Üniversitesinde 1998’de nörobilim alanında doktorasını (PhD), 2000’de tıp doktorluğu (MD) derecesini tamamladı.^【10】 Doktora çalışmalarını Richard W. Tsien’in laboratuvarında yürüttü.^【11】 Bu dönemde hipokampus nöronlarında sinaptik etkinliğin hücre çekirdeğine nasıl iletildiğini inceledi; 1998’de Tsien ile birlikte yayımladığı çalışmada kısa süreli etkinlik patlamalarının kalmodulin proteinini yaklaşık bir dakika içinde çekirdeğe taşıdığını ve bu taşınmanın, uzun süreli bellek oluşumunda rol oynadığı düşünülen CREB transkripsiyon faktörünün hızlı fosforilasyonu için önemli olduğunu gösterdi.^【12】 Tıp eğitimi boyunca beyin cerrahlığını, nörolojiyi, anesteziyolojiyi ve göz hastalıklarını düşünmüş, psikiyatriyi hiç seçenek olarak görmemişti; ancak zorunlu psikiyatri stajında psikiyatrik hastalıkların dünya genelinde yol açtığı yeti yitimi ve acının boyutuyla, hastaların yardıma olan ihtiyacıyla ve alanın sorduğu soruların derinliğiyle karşılaşması onu psikiyatriye yöneltti.^【13】 Doktora döneminde beyin dilimleri üzerinde çalışırken, klinikte gördüğü hastalıkları anlayabilmek için sinir hücrelerinin canlı beyindeki işleyişini incelemesi gerektiği sonucuna vardı.^【14】

Stanford Üniversitesinde 2000–2001 yıllarında tıp intörnlüğünü, 2000–2004 yıllarında psikiyatri ihtisasını ve doktora sonrası araştırmalarını tamamladı.^【15】 Doktora sonrası danışmanı nörobilimci Robert Malenka idi.^【16】 2006’da Amerikan Psikiyatri ve Nöroloji Kurulundan (ABPN) psikiyatri uzmanlık sertifikası aldı.^【17】

Stanford’da yeni kurulan Biyomühendislik Bölümünün kurucu başkanı Scott Delp, uluslararası bir öğretim üyesi aramasının ardından 2003’te, doktora sonrası çalışmalarının sonunda olan Deisseroth’u bölüme kazandırdı.^【18】 Deisseroth 2004’te Stanford’da kendi laboratuvarını kurdu ve Psikiyatri ve Davranış Bilimleri ile Biyomühendislik bölümlerinde yardımcı doçent olarak çalışmaya başladı; 2008’de doçentliğe, 2012’de profesörlüğe yükseldi ve aynı yıl D. H. Chen Profesörü unvanını aldı.^【19】 2014’ten itibaren Howard Hughes Tıp Enstitüsü araştırmacısıdır.^【20】

Stanford’da biyomühendislik lisans eğitiminin direktörlüğünü yürütmekte ve Wu Tsai Nörobilimler Enstitüsü ile disiplinlerarası Stanford Bio-X enstitüsünün üyeleri arasında yer almaktadır.^【21】 Klinik çalışmalarında tedaviye dirençli depresyon ve otizm spektrum bozukluğu olan hastaları izlemekte, ilaç tedavisinin yanı sıra vagus siniri stimülasyonu (VNS) ve transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS) gibi sinir uyarımı yöntemlerinden yararlanmaktadır.^【22】

2013’te Başkan Barack Obama döneminde başlatılan NIH BRAIN Girişiminin çalışma grubuna üye olarak atandı.^【23】 Kasım 2023’ün sonunda Stanford Hastanesinin beşinci katındaki bir hasta servisinde, beyin cerrahları, nörologlar, anestezi uzmanları ve psikiyatristlerden oluşan bir ekiple beyin ameliyatı geçirmiş hastalardan gerçek zamanlı beyin etkinliği verisi toplayan İnsan Sinir Devreleri (Human Neural Circuitry) programını hayata geçirdi.^【24】 Kanada Gairdner Vakfının, Gairdner ödüllerinin sahiplerini belirleyen Tıbbi Danışma Kurulunda görev yapmaktadır.^【25】

DNA’nın çift sarmal yapısının kâşiflerinden Francis Crick, 1979 ve 1999 tarihli yazılarında beynin işleyişini çözebilmek için belirli bir nöron tipinin diğerlerine dokunulmadan etkinleştirilip susturulabilmesi gerektiğini ve bunun için ideal sinyalin ışık olacağını öne sürmüş, ancak bu fikrin o dönem için “oldukça uçuk” göründüğünü kabul etmişti.^【26】 2000’li yılların başında Gero Miesenböck’ün birden fazla geni bir arada kullanan sistemi ve sentetik ışık anahtarlarına dayanan yaklaşımlar nöronları ışığa duyarlı hâle getirmeyi başardı; ancak bu yöntemler dışarıdan kimyasal madde verilmesini gerektiriyor ya da milisaniye ölçeğindeki sinirsel kodlamayı izleyemeyecek kadar yavaş kalıyordu.^【27】

^{Karl Deisseroth Bir Konuşma Sırasında, 2024 (}Flickr⁾

Peter Hegemann ve Georg Nagel, Ernst Bamberg ile birlikte yürüttükleri çalışmalarda tek hücreli yeşil alg Chlamydomonas reinhardtii’den elde edilen kanalrodopsin-1’in (2002) ve kanalrodopsin-2’nin (2003) ışıkla açılan iyon kanalları olduğunu gösterdi. Mavi ışığa duyarlı kanalrodopsin-2, kurbağa yumurta hücrelerine ve insan böbrek hücrelerine aktarıldığında bu hücreleri ışığa duyarlı hâle getiriyordu.^【28】

Sinir hücrelerinde elektriksel uyarı başlatabilecek bir protein arayan Deisseroth, kanalrodopsin-2’nin keşfini öğrenince Georg Nagel’e yazarak proteini kodlayan DNA’yı istedi.^【29】 İlk deneyi, laboratuvarını kurduğu 2004 yazında kendisi gerçekleştirdi.^【30】 Nagel’in sağladığı yapıyı önce merkezî sinir sistemi öncül hücrelerinden farklılaştırılmış hücrelerde denedi; ardından lentivirüs aracılığıyla laboratuvarda kültürlenen hipokampus nöronlarına aktararak proteinin hücre zarında zehirli bir etki göstermeden kararlı biçimde üretilmesini sağladı.^【31】 Deisseroth’un, laboratuvarındaki lisansüstü öğrenciler Edward S. Boyden ve Feng Zhang ile birlikte yürüttüğü ve Ernst Bamberg ile Georg Nagel’in de katkı verdiği çalışma 2005’te Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı; makalede mavi ışığın kanalrodopsin-2 taşıyan nöronlarda milisaniye hassasiyetinde aksiyon potansiyelleri oluşturduğu ve sinaptik iletimin ışıkla denetlenebildiği gösterildi.^【32】 Bu başarı, dışarıdan retinal eklenmesine gerek olmadığı, nöronlarda doğal olarak bulunan eser miktardaki retinalin yeterli olduğu gözlemine dayanıyordu.^【33】 Kanalrodopsin-2’nin nöronlardaki etkinliği bir yıl içinde başka araştırma gruplarınca da doğrulandı.^【34】 Deisseroth, Guoping Feng, Ania Majewska, Gero Miesenböck, Alice Ting ve Mark Schnitzer, 2006’da yayımladıkları bir derlemede yönteme “optogenetik” adını verdi.^【35】

Deisseroth ve ekibi 2007’de optik liflere bağlanan lazer diyotlardan oluşan bir “optik sinir arayüzü” geliştirdi. Kanalrodopsin-2’yi bıyık hareketlerini yöneten motor korteksin 5. katmanındaki uyarıcı nöronlara aktaran ekip, kafatasındaki küçük bir delikten beyne yerleştirilen ince bir optik lif aracılığıyla canlı kemirgenlerde bıyık hareketlerini ışıkla denetlemeyi başardı; canlı hayvanda da dışarıdan retinal eklenmesine gerek olmadığı görüldü.^【36】 2007’de tanımlanan bu fiber optik arayüz, optogenetik deneylerde yaygın biçimde kullanılmaktadır.^【37】 Aynı yıl Luis de Lecea’nın laboratuvarıyla yürütülen çalışmada uyanıklıkla ilişkili hipokretin (oreksin) nöronlarının ışıkla uyarılmasının farelerin uykudan uyanma olasılığını artırdığı gösterildi. Bu çalışma, belirli bir nöron topluluğunun ateşlenme örüntüsü ile memelilerdeki belirli bir davranış arasında optogenetikle doğrudan nedensel bağ kurulabileceğini gösteren ilk örnekler arasında yer aldı.^【38】

Nöronların susturulabilmesi için 2007’de Deisseroth’un laboratuvarında Feng Zhang ve arkadaşları, aynı yıl benzer bir çalışma yapan Xue Han ve Edward Boyden’dan bağımsız olarak, arkea türü Natronomonas pharaonis’e ait halorodopsini (NpHR) memeli nöronlarına uyarladı. Sarı ışıkla etkinleşen bu klorür pompası nöronları susturuyor; mavi ışıkla çalışan kanalrodopsin-2’den farklı dalga boyunda çalıştığı için aynı devrede iki renkli, çift yönlü denetime imkân veriyordu.^【39】 Deisseroth’un laboratuvarı daha sonra yüksek ateşleme hızlarında ve düşük ışık düzeylerinde daha güçlü çalışan opsinler, tek bir ışık atımıyla hücreyi kalıcı olarak uyarılabilir duruma geçiren kararlı mutantlar, mavi ışığa duyarlı opsinlerle birlikte kullanılabilen kırmızıya kaymış opsinler ve serbestçe hareket eden memelilerde herhangi bir beyin bölgesine ışık ulaştıran fiber optik arayüzler geliştirdi.^【40】 Peter Hegemann ile yakın iş birliği içinde kanalrodopsinlerin ışıkla açılıp kapanma mekanizmasını ve iyon seçiciliğini genomik, biyofizik, elektrofizyolojik ve yapısal yöntemlerle moleküler ayrıntıda inceledi.^【41】 2012’de Osamu Nureki ve Hegemann ile birlikte bir kanalrodopsinin kristal yapısını 2,3 Å çözünürlükte ortaya koyarak bu proteinlerin moleküler işleyişinin anlaşılmasına ve yeni varyantların ilkeli biçimde tasarlanmasına zemin hazırladı.^【42】

Deisseroth, optogenetiği nöropsikiyatrik hastalıklarla ilişkili beyin devrelerinin incelenmesinde kullandı. 2009’da Parkinson hastalığı modelindeki kemirgenlerde derin beyin stimülasyonunun subtalamik çekirdekteki tedavi edici etkisinin bu bölgeye uzanan aksonların doğrudan uyarılmasıyla açıklanabileceğini gösterdi.^【43】 2010’da Anatol Kreitzer ile yürüttüğü çalışmada bazal gangliyonların “dolaylı” yolağındaki nöronların uyarılmasının farelerde Parkinson benzeri bir durum oluşturduğu, “doğrudan” yolağın uyarılmasının ise Parkinson modelindeki farelerde donma ve hareket başlatma güçlüğü gibi belirtileri tamamen giderdiği ortaya kondu.^【44】

2011’de bazolateral amigdaladan merkezî amigdala çekirdeğine uzanan bağlantıların ışıkla uyarılmasının farelerde kaygıyı anında ve geri dönüşlü biçimde azalttığını, aynı bağlantının baskılanmasının ise kaygıyla ilişkili davranışları artırdığını gösterdi.^【45】 2012’de Susumu Tonegawa’nın laboratuvarıyla yürütülen çalışmada korku öğrenmesi sırasında etkin olan hipokampus nöronlarının farklı bir ortamda ışıkla yeniden etkinleştirilmesinin farelerde korku anısını geri çağırmaya yettiği gösterildi.^【46】 2013’te laboratuvarında yürütülen bir başka çalışmada stria terminalisin yatak çekirdeğinin ön-sırt bölümünden lateral hipotalamusa uzanan bağlantıların riskten kaçınma davranışını, ventral tegmental alana uzanan bağlantıların ise olumlu duygusal değerle ilişkili davranışları yönettiği gösterildi; bu bulgular karmaşık duygu durumlarının bütün beyin bölgelerince değil, hedeflerine göre tanımlanan ayrı devrelerce oluşturulduğunu ortaya koydu.^【47】 Yine 2013’te yayımlanan bir çalışmada orta beyindeki belirli dopamin nöronlarının etkinliğinin artırılması ya da baskılanmasının, kronik stresle oluşturulan depresyon benzeri belirtileri giderebildiği ya da ortaya çıkarabildiği bulundu.^【48】

^{CLARITY Yöntemiyle Saydamlaştırılmadan Önce ve Sonra Fare Beyni Kesiti, 2015 (}eNeuro⁾

Deisseroth ve Kwanghun Chung, 2013’te CLARITY adı verilen bir doku saydamlaştırma yöntemi geliştirdi. Yöntemde ışığın geçişini engelleyen lipitler, dokunun yapısal ve moleküler bilgisini koruyan saydam bir hidrojelle değiştirilir; böylece bütün bir fare beyni kesit alınmadan uzun menzilli sinir bağlantıları, hücreler arası ilişkiler ve protein kompleksleri düzeyinde görüntülenebilir. Yöntem, nöropsikiyatrik bir hastalık bağlamında elde edilmiş kesilmemiş insan dokusuna da uygulanmıştır.^【49】 Deisseroth, CLARITY’yi “hidrojel-doku kimyası” adını verdiği daha geniş bir yöntem ailesinin ilk örneği olarak tanımlar; bu çerçevede laboratuvarı, bütün haldeki doku içinde tek tek hücrelerin transkriptom düzeyinde dizilenmesini sağlayan STARmap yöntemini de geliştirmiştir.^【50】

Deisseroth’un ekibi 2019’da kırmızıya kaymış yeni bir kanalrodopsin (ChRmine) ile çok fotonlu holografik uyarımı birleştirerek fare neokorteksinde belirli görsel yönelimlere duyarlı nöron topluluklarını tek tek belirlenmiş hücreler düzeyinde uyardı; bu toplulukların uyarılması, farelerde doğru yönelim ayrımı davranışını ortaya çıkardı.^【51】 Ekip bu topluluk temelli yaklaşımla deney hayvanlarında belirli algılar uyandırabilmiştir.^【52】

2020’de gerçeklikten ve kişinin kendi bedeninden kopukluk hissi olarak tanımlanan disosiyasyonun sinirsel temelini inceledi.^【53】 Ketamin ve fensiklidin gibi disosiyatif maddelerin farelerde retrosplenial korteksin 5. katmanındaki nöronlarda 1–3 Hz’lik bir ritim oluşturduğu, bu ritmin ışıkla yeniden üretilmesinin disosiyasyon benzeri davranışlara yol açtığı ve odak epilepsisi olan bir hastada derin posteromedial kortekste benzer bir ritmin nöbet öncesi bildirilen disosiyasyonla eş zamanlı görüldüğü gösterildi.^【54】

2023’te giyilebilir bir mikro-LED düzeneği ile farelerin kalp atış hızını dışarıdan ışıkla artırdı; yapay olarak oluşturulan taşikardinin yalnızca riskli ortamlarda kaygı benzeri davranışları güçlendirdiğini ve bu etkide arka insular korteksin rol oynadığını gösterdi.^【55】

^{Karl Deisseroth Projections Kitaplarının Yanında, 2022 (}Flickr⁾

Deisseroth’un 2021’de yayımlanan Projections: A Story of Human Emotions adlı kitabı, acil serviste karşılaştığı psikiyatri hastalarının öykülerinden yola çıkarak insan duygularının bilimini ve kökenlerini anlatan edebî bir eserdir. Kitap 15’ten fazla dile çevrilmiştir.^【56】 Kitabın 2023 tarihli karton kapaklı baskısı Projections: The New Science of Human Emotion alt başlığıyla yayımlanmıştır.^【57】

^{2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü Sahiplerinin Açıklandığı Basın Toplantısı, 2026 (}Anadolu Ajansı⁾

Karolinska Enstitüsü Nobel Meclisi 5 Ekim 2026’da, yılın Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün “ışık kapılı iyon kanalları ve optogenetiğe ilişkin keşifleri” gerekçesiyle Howard Hughes Tıp Enstitüsü ve Stanford Üniversitesinden Karl Deisseroth, Berlin Humboldt Üniversitesinden Peter Hegemann ve Würzburg Üniversitesinden Georg Nagel’e ortaklaşa verildiğini duyurdu.^【58】 Ödülü Nobel Meclisi Genel Sekreteri Thomas Perlmann açıkladı.^【59】 Deisseroth ile Hegemann, Kanada Gairdner Uluslararası Ödülü’nü aldıktan sonra Nobel Ödülü kazanan 104. ve 105. Gairdner ödüllüleri oldu.^【60】 12 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon ABD doları) tutarındaki ödül üç bilim insanı arasında eşit olarak paylaştırıldı.^【61】

Ödüle konu keşifler iki aşamalıdır: Hegemann ile Nagel tek hücreli bir algde kanalrodopsini keşfetmiş, Deisseroth ise bu proteini sinir hücreleri için ışıkla çalışan bir anahtara dönüştürerek önce kültürlenmiş nöronlarda, ardından canlı farelerin beyninde kullanılabilir kılmıştır. Nobel Fizyoloji veya Tıp Komitesi Başkanı Per Svenningsson, optogenetiğin beyni “bir zamanlar ancak hayal edebileceğimiz bir biçimde” haritalama imkânı sunduğunu söyledi.^【62】

Optogenetik, Camillo Golgi’nin boyama yöntemi ve Erwin Neher ile Bert Sakmann’ın yama kenetleme (patch-clamp) tekniği gibi nörobilimi dönüştürmüş ve Nobel Ödülü’ne konu olmuş yöntemlerin çizgisinde yer alır. Yöntem, nörobilimi beyin etkinliğini gözlemleyip “okumaktan” bu etkinliğe doğrudan “yazmaya” geçirmiş ve genetik olarak tanımlanmış sinir devreleri ile davranış, duygu ve biliş arasında nedensel bağlar kurulmasını sağlamıştır.^【63】 Optogenetik, uzun yıllardır pek çok bilim insanının olası Nobel adayları arasında gösteriliyordu.^【64】

Nobel Komitesinin araması Pasifik saatiyle 00.27’de geldi. Aramayı kaçıran Deisseroth’a ulaşmak için birkaç saniye sonra eşi Michelle Monje-Deisseroth’un telefonu arandı.^【65】 Deisseroth aynı gün Stanford Üniversitesinin düzenlediği basın toplantısında haberin kendisi için tam bir sürpriz olduğunu ve yaklaşık 30 saniye boyunca kelimeleri bir araya getirmekte zorlandığını söyledi.^【66】 Ayrıca komitenin seçtiği üçlünün, alglerle ilgili ilk araştırmalardan ileri nörobilim deneylerine uzanan keşif sürecinin tamamını kapsadığını dile getirdi.^【67】

Nobel Ödülü’nün resmî internet sitesine verdiği ilk telefon röportajında, haberi geç saatlere kadar bir makale üzerinde çalıştıktan sonra uzandığı sırada aldığını anlattı. Aynı röportajda hastalarıyla görüşmelerinin laboratuvardaki deneyleri tasarlamasına sürekli yön verdiğini ve ödülün psikiyatrik hastalıklara yönelik damgalamanın azalmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.^【68】 Ödülü nasıl kutlayacağı sorulduğunda “İşe geri dönerek. Keşfedilecek daha pek çok şey ve yardım edilecek daha pek çok insan var.” yanıtını verdi.^【69】

Deisseroth’un erken dönemde aldığı ödüller arasında NIH Direktörü Öncü Ödülü (2005), Bilim ve Mühendislikte Erken Kariyer Başkanlık Ödülü (PECASE, 2006), Nörobilim Derneği Genç Araştırmacı Ödülü (2009), Nakasone Ödülü (2010), Richard Lounsbery Ödülü (2013) ve Keio Tıp Bilimleri Ödülü (2014) bulunmaktadır.^【70】 Max Planck Derneğinin Zülch Ödülü’nü 2012’de Peter Hegemann, Georg Nagel ve Ernst Bamberg ile paylaştı.^【71】 11 Mart 2013’te açıklanan Beyin Ödülü’nü (The Brain Prize) optogenetiğin temellerini attıkları gerekçesiyle Ernst Bamberg, Edward Boyden, Peter Hegemann, Gero Miesenböck ve Georg Nagel ile paylaştı.^【72】

Deisseroth, Edward Boyden ile birlikte optogenetik çalışmaları nedeniyle Yaşam Bilimleri alanında Breakthrough Ödülü’nü kazanmış ve ikisi de 3 milyon dolar almıştır.^【73】 Aynı dönemde Dickson Tıp Ödülü ve Lurie Biyomedikal Bilimler Ödülü’nü (2015) aldı.^【74】 Ocak 2016’da açıklanan sekizinci BBVA Vakfı Bilginin Sınırları Ödülü’nün biyotıp alanındaki ödülünü optogenetiği geliştirmeleri nedeniyle Edward Boyden ve Gero Miesenböck ile paylaştı.^【75】 2016 Massry Ödülü’nü Peter Hegemann ve Gero Miesenböck ile paylaştı.^【76】 2017’de Technion’un insan sağlığı alanındaki Harvey Ödülü’nü Peter Hegemann ile paylaştı.^【77】 31 Mayıs 2017’de Berlin’de düzenlenen törende optogenetik ve hidrojel-doku kimyası alanındaki öncü çalışmaları ile depresyonun sinir devresi düzeyindeki temellerine yönelik araştırmaları nedeniyle, dört yılda bir tek bir bilim insanına verilen ve 4 milyon avro tutarındaki Else Kröner Fresenius Tıp Araştırmaları Ödülü’nü aldı; 2013’te ilk kez verilen ödülün ikinci sahibi oldu.^【78】 Bunları Rumford Ödülü (2018) ile Edward Boyden, Peter Hegemann ve Gero Miesenböck ile paylaştığı Warren Alpert Ödülü (2019) izledi.^【79】

2018’de “ışık kapılı iyon kanalı mekanizmalarının keşfi ve sinirbilimde devrim yaratan bir teknoloji olan optogenetiğin keşfi” gerekçesiyle Kanada Gairdner Uluslararası Ödülü’ne layık görüldü.^【80】 Aynı yıl Inamori Vakfının Kyoto Ödülü’ne İleri Teknoloji kategorisinin Biyoteknoloji ve Tıp Teknolojisi alanında “optogenetiğin keşfi ve nedensel sistem nörobiliminin geliştirilmesi” gerekçesiyle layık görüldü; ödül anma konferansını 11 Kasım 2018’de Kyoto Uluslararası Konferans Merkezinde verdi.^【81】 Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi 2020 Dr. A. H. Heineken Tıp Ödülü’nü, optogenetiği ve biyolojik dokuyu ışığa ve moleküler problara erişilebilir kılan hidrojel-doku kimyasını geliştirmesi nedeniyle Deisseroth’a verdi.^【82】

2021’de “tek tek beyin hücrelerini etkinleştirebilen ya da susturabilen ışığa duyarlı mikrobiyal proteinlerin keşfi ve bunların optogenetiğin geliştirilmesinde kullanılması” gerekçesiyle Albert Lasker Temel Tıp Araştırmaları Ödülü’nü Dieter Oesterhelt ve Peter Hegemann ile paylaştı.^【83】Columbia Üniversitesinin Louisa Gross Horwitz Ödülü’nü 2022’de optogenetiğe yönelik temel çalışmaları nedeniyle Peter Hegemann ve Gero Miesenböck ile paylaştı.^【84】 2023’te “sinir devrelerinin işlevini çözmek için genetik olarak hedeflenebilen ışığa duyarlı zar proteinlerinin kullanıldığı yöntemlerin geliştirilmesi” gerekçesiyle Japonya Ödülü’nü yaşam bilimleri alanında Gero Miesenböck ile paylaştı.^【85】 Japonya Ödülü’nün para ödülü, 2020’de alan başına 50 milyon yenden 100 milyon yene yükseltilmiştir.^【86】 2025’te Asan Temel Tıp Ödülü’nü aldı.^【87】

ABD Ulusal Tıp Akademisi (eski adıyla Tıp Enstitüsü) üyeliğine 2010’da, ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyeliğine 2012’de seçildi.^【88】 2014’ten bu yana Alman Ulusal Bilimler Akademisi Leopoldina’nın Nörobilimler Seksiyonu üyesidir.^【89】 Şubat 2019’da sinirsel sinyallerin keşfi ve denetimi için geliştirdiği moleküler ve optik araçlar nedeniyle ABD Ulusal Mühendislik Akademisine seçildi.^【90】

Optogenetik, sistem nörobilimini nöron etkinliği ile davranış arasındaki ilişkisel gözlemlerden nedensel deneylere taşımış; belirli nöron topluluklarının etkinliğinin belirli beyin işlevleri için yeterli olduğunu göstermeye imkân tanımıştır. Dünya genelinde binden fazla laboratuvar sinir devrelerini bu yöntemle incelemeye başlamış, Deisseroth de optogenetiğe dayalı bir ilaç geliştirme girişiminin kurucuları arasında yer almıştır.^【91】

Deisseroth, yöntemin yaygınlaşması için mühendislik ürünü opsin genlerinin kopyalarını, deney protokollerini ve bilgisini araştırmacılarla açıkça paylaştı; Stanford’da kurduğu optogenetik eğitim programı ve laboratuvarında düzenlediği kurslar aracılığıyla binlerce bilim insanına yöntemi öğretti.^【92】 Allen Enstitüsü Başkanı Rui Costa, Deisseroth’un araç ve reaktifleri geniş ölçekte paylaşmasının da keşifleri kadar dönüştürücü olduğunu söylemiştir.^【93】 Optogenetik, ağrı, sosyal davranış, susama, beslenme, ödül ve dikkat gibi işlevleri yöneten sinir devrelerinin belirlenmesinde kullanılmış; depresyon, kaygı, şizofreni, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıkların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamıştır.^【94】 Retinitis pigmentosa nedeniyle görme yetisini yitirmiş bir hastanın retinasına kırmızıya kaymış bir kanalrodopsin olan Chrimson aktarılmış ve özel gözlüklerle verilen ışık uyarılarıyla görmenin kısmen yeniden kazandırılması sağlanmıştır; bu hastalığa yönelik çok sayıda optogenetik klinik çalışma sürmektedir.^【95】

Deisseroth, Stanford Tıp Fakültesinde çocuk nöro-onkolojisi alanında profesör olarak görev yapan Michelle Monje-Deisseroth ile evlidir. Monje-Deisseroth, kendi laboratuvarında optogenetiği kullanarak sinir hücrelerinin etkinliğinin yüksek dereceli gliomaların büyümesini desteklediğini göstermiştir.^【96】 Çiftin beş çocuğu vardır.^【97】 Deisseroth’un en sevdiği uğraşlardan biri sinekle balık avcılığıdır (fly fishing).^【98】